Spowiedź w formie ultimatum
Najwygodniejsza rzecz w dyplomacji Władimira Putina jest taka, że nie trzeba zatrudniać analityków, psychologów ani wróżek. Wystarczy przeczytać jego żądania wobec Zachodu. To nie jest lista warunków pokojowych. To jest spis lęków, starannie ponumerowany i wysłany z pieczątką.
Normalny dyktator ukrywa, czego się boi. Putin robi odwrotnie. On żąda, żeby cały świat przestał robić dokładnie to, czego się boi. To tak, jakby człowiek bojący się pająków zażądał od ONZ całkowitego zakazu pająków, zamknięcia wszystkich piwnic i wycofania pająków do granic z 1997 roku.
Zacznijmy od klasyku. NATO ma się wycofać, nie rozszerzać, najlepiej w ogóle zniknąć. Tłumaczenie z dyplomatycznego na ludzki brzmi: bardzo proszę, nie podchodźcie bliżej, bo jak podchodzicie, to trudniej straszyć sąsiadów. Sojusz obronny, który nigdy nie zaatakował Rosji, jest przedstawiany jako śmiertelne zagrożenie. Czyli strach nie przed atakiem, tylko przed tym, że kraje obok nagle odkryją, że można nie bać się Moskwy i nic im za to nie grozi.
Potem Ukraina. Ma być neutralna, bezbronna, najlepiej grzeczna i cicha. Ma nie wchodzić do NATO, ma nie wchodzić do Unii, ma w zasadzie nie wchodzić nigdzie bez pytania. Dlaczego? Bo gdyby Ukrainie się udało, to byłby najgorszy możliwy przykład. Kraj, który w części mówi po rosyjsku, je barszcz i ogląda te same memy, a jednak wybrał wybory zamiast jednego pana na całe życie. To jest dla Kremla bardziej niebezpieczne niż cała armia czołgów. Czołg można zniszczyć. Przykładu nie.
Dalej broń. Zachód ma przestać wysyłać Ukrainie broń, amunicję, wywiad, szkolenia. Czyli: proszę, przestańcie pomagać temu, kogo biję, bo wtedy bije się trudniej. To jest żądanie, które w każdej bójce na podwórku wywołałoby śmiech. Ale w geopolityce brzmi poważnie, dopóki nie przetłumaczysz go na ludzki.
Sankcje to osobny rozdział. Mają zostać zniesione, bo są nielegalne, niesprawiedliwe i w ogóle nic nie dają. A jednocześnie, skoro nic nie dają, to dlaczego są pierwszym punktem każdej rozmowy? To jak facet, który mówi, że w ogóle nie boli go ząb, ale co pięć minut prosi o tabletkę przeciwbólową i żąda zamknięcia wszystkich dentystów.
Najbardziej szczere są jednak żądania dotyczące tego, czego Zachód ma nie mówić. Ma nie wspierać wolnych mediów, organizacji pozarządowych, opozycji, ma nie promować demokracji. Innymi słowy, ma nie pokazywać Rosjanom, że można inaczej. Bo co, jeśli zobaczą? Co, jeśli ktoś w Moskwie pomyśli, że prezydent może się zmienić bez rewolucji, czołgów i płaczu w telewizji? Dla systemu zbudowanego na strachu najgroźniejsza broń to nie rakieta. To dowcip. A dowcipu nie da się zestrzelić.
Na końcu jest wisienka. Zachód ma uznać, że to, co zostało zagarnięte, jest już na zawsze rosyjskie. Krym, Donbas, co tam jeszcze akurat jest pod ręką. To nie jest pewność siebie zwycięzcy. To jest lęk człowieka, który wie, że to, co zdobył siłą, siłą można mu odebrać. Dlatego potrzebuje papierka z podpisem. Papierka od tych, których rzekomo się nie boi.
I w tym jest cała komedia. Im groźniej brzmi ultimatum, tym wyraźniej widać, kto się boi. Putin nie żąda tego, co ma. Żąda tego, czego nie może kontrolować. Nie boi się NATO, które zaatakuje. Boi się NATO, które ośmiela. Nie boi się Ukrainy, która zaatakuje Moskwę. Boi się Ukrainy, która przestanie się bać Moskwy. Nie boi się sankcji, bo niszczą gospodarkę. Boi się ich, bo pokazują, że gospodarka bez Zachodu to trochę jak smartfon bez internetu. Ładny, ale po co.
Dlatego następnym razem, gdy pojawi się kolejna lista żądań, nie trzeba się zastanawiać, co Kreml planuje. Wystarczy przeczytać ją od końca. Każde żądanie to mała karteczka: tego się boję najbardziej. Reszta to tylko groźna mina. A groźna mina, jak wiadomo, jest ulubioną maską tych, którzy w środku bardzo się boją, że ktoś zauważy, że maska jest z papieru.


Komentarze
Pokaż komentarze