Bolesław Chrobry żyje 10 lat dłużej. Historia alternatywna
Dziesięć lat to dokładnie tyle, ile Polska potrzebowała, żeby przetrwać najgorsze, a potem oddać władzę w ręce kogoś w sile wieku.
Bolesław umierałby wtedy w 1035 roku, mając około 68 lat. To wiek realny dla władcy z XI wieku. Mieszko II miałby wtedy 45 lat, a Kazimierz 19. I to zmienia wszystko.
Dlaczego 10 lat wystarcza
Największa katastrofa w prawdziwej historii nie trwała dwadzieścia lat. Skupiła się w trzech latach, od 1029 do 1032.
To wtedy Konrad II najechał Polskę, Jarosław Mądry zaatakował od wschodu, a Bezprym przy ich pomocy przejął władzę i oddał cesarzowi insygnia królewskie. Po tym Polska już się nie podniosła.
Bolesław żyjący do 1035 roku przecina ten łańcuch w samym środku. Nie pozwala, żeby kryzys sukcesyjny nałożył się na wojnę z dwoma sąsiadami naraz.
Jak wyglądałaby dekada od 1025 do 1035 • 1025 do 1028: Czas na oddech
Bolesław już nie prowadzi wielkich wypraw jak za młodu. Coraz więcej spraw wojska i grodów przejmuje Mieszko II. Królestwo nie rośnie, ale wreszcie przestaje być na permanentnej wojnie. To jest potrzebne, żeby odbudować skarb i drużynę. • 1029 do 1031: Najtrudniejszy test
Konrad II i tak próbuje odzyskać Łużyce i Milsko, Jarosław i tak próbuje odzyskać Grody Czerwieńskie. Różnica jest taka, że broni się ich Bolesław, a nie świeżo koronowany Mieszko II bez autorytetu ojca. Nawet jeśli Polska traci część Łużyc, nie traci wszystkiego naraz. Bezprym nie ma szans na przewrót, bo musiałby zbuntować się przeciwko samemu Chrobremu, a nie przeciwko młodszemu bratu. • 1032 do 1035: Spokojna starość i przygotowanie sukcesji
Bolesław ma już 65 lat, coraz częściej jest tylko symbolem władzy. Faktycznie rządzi Mieszko II z Rychezą. Kraj jest zmęczony, ale cały. Nie ma rozpadu na dzielnice, nie ma ucieczki Mieszka do Czech, nie ma oddania korony. Co po 1035: wreszcie prawdziwe panowanie Mieszka II
I tu jest paradoks. W wariancie z 20 latami Mieszko przejmuje tron jako 55 latek i panuje krótko. W wariancie z 10 latami przejmuje tron jako 45 latek, w pełni sił, z dwudziestoletnim doświadczeniem współrządzenia.
Dostaje Polskę, która jest:
• mniejsza niż w 1025 roku, bo Morawy i Słowacja i tak by odpadły, ale z zachowanymi Łużycami albo przynajmniej Milskiem i Grodami Czerwieńskimi • nadal królestwem, a nie księstwem proszącym cesarza o uznanie • z działającym Gnieznem, Poznaniem i siecią grodów
Mieszko mógłby panować od 1035 do około 1044 roku. W rzeczywistości zmarł w 1034 roku, prawdopodobnie wykończony stresem, wojnami i ucieczką. W tym wariancie ten stres go nie zabija, bo najgorszy kryzys wziął na siebie ojciec. Kazimierz przejmuje władzę około 1045 roku jako 29 latek, bez wygnania i bez odbudowywania kraju z ruin.
Co nadal mogłoby pójść nie tak
Dziesięć lat nie usuwa wszystkich problemów. One tylko je odsuwa i osłabia.
Reakcja pogańska mogłaby i tak wybuchnąć, bo jej przyczyny były głębsze niż tylko upadek władzy. Wysokie podatki, pańszczyzna na rzecz grodów, narzucanie chrześcijaństwa. Różnica jest taka, że przy silnym centrum byłby to bunt lokalny, a nie ogólnokrajowy rozpad.
Najazd Brzetysława z 1038 roku też nie jest wykluczony. Ale w 1038 roku Polska nie byłaby już bezbronną ruiną. Mieszko II rządziłby od trzech lat, miałby wojsko i umocnione Gniezno. Brzetysław mógłby najechać, ale nie mógłby bezkarnie splądrować Poznania i wywieźć relikwii św. Wojciecha.
Właśnie dlatego ten wariant jest tak dobry. Nie tworzy idealnej Polski, tylko Polskę, która przetrwała najgorszy moment i może dalej grać jako równorzędny gracz w Europie Środkowej.


Komentarze
Pokaż komentarze