Wiszący nad ludźmi kryzys, rosnące bezrobocie, protesty społeczne i niekonwencjonalne działania banków centralnych, winny natchnąć ludzi do pochylenia się nad pytaniem - co robić. Większość podobny postulat zlekceważy, bo zagadnienia są tak trudne, że lepiej je zostawić ekspertom, profesorom, naukowcom i politykom.
A i oto parę moich uwag na powyższy temat, bardzo możliwe błędnych, bo żaden ze mnie ekspert.
Pytanie nr 1: Z czego bierze się dobrobyt?
Odpowiedzi spotykane:
- z ordynacji wyborczej
- z inwestycji zagranicznych
- z ulg podatkowych
- z inwestycji w edukację
- z poziomu płacy minimalnej
- z działań banku centralnego
- z właściwych uregulowań umów o pracę
Odpowiedź właściwa:
Dobrobyt bierze się z pracy i aktywności obywateli.
Można tu przytaczać takie cechy postawy obywateli jak pracowitość, rzetelność, kreatywność, pomysłowość, aktywność.
Co przeszkadza w tworzeniu dobrobytu? (ergo powoduje kłopoty)
Wszystko co ogranicza ludzką skłonność do aktywności i rzetelnej pracy.
- Ograniczenia poprzez ciężary związane z rozpoczynaniem działalności.
- Ograniczenia poprzez ciężary związane z prowadzeniem działalności.
- Ograniczenia przez nierówną konkurencję i praktyki monopolistyczne wskutek działań państwa oraz podmiotów prywatnych.
- Paternalistyczne zachowania opiekuńcze państwa, niszczące związek przyczynowo skutkowy, między pracą i zdolnościami, a udziałem w podziale dóbr.
Co sprzyja tworzeniu dobrobytu? (powoduje wzrost dobrobytu)
- Wszystko co ułatwia zaczynanie i prowadzenie aktywności ludzkiej (gospodarczej).
- Wszystko co zmniejsza obciążenia związane z prowadzeniem takiej aktywności.
- Tworzenie bogatej i zróżnicowanej konkurencji przez eliminowanie praktyk monopolistycznych niezależnie od ich pochodzenia państwowego czy prywatnego.
Pytanie nr 2: Czym jest państwo w sferze postrzegania go?
Odpowiedź 2A): Państwo jest (w zasadzie wszechmocnym?) mechanizmem rozwiązywania problemów i zaspokajania potrzeb obywateli.
Z odpowiedzi tej wynikają następujące wnioski przejawiające się w postawach ludzkich:
- Los człowieka jest pochodną działań państwa.
- Aspiracje co do zmiany tego losu skupiają się na wymuszeniu odpowiednich działań Państwa.
Przejawami tych postaw są:
- walka o wysoką płacę minimalną,
- strajki grup zawodowych z postulatami kierowanymi do rządu,
- szerokie obietnice zapewnienia dobrobytu składane przez polityków w trakcie ich działalności.
Odpowiedź 2B): Państwo jest podstawą, która zapewnia obywatelom możliwości działania.
Konsekwencje takiej odpowiedzi są następujące:
- Państwo jest służebne wobec obywatela. Jest jakby wynajętą przez niego firmą do realizacji niektórych czynności.
- Państwo jest zależne od obywatela.
- Państwo ma zapewnić obywatelowi warunki działania: bezpieczeństwo, łatwość konkurowania z innymi, wsparcie zamiast obciążeń.
- Aspiracje co do zmiany losu obywatela skupione są na działaniach i postawie obywatela.
Przejawami postaw związanych z odpowiedzią 2B), będą:
- nastawienie administracji na obywatela
- mniejsze państwo rozumiane m.in jako mniejszy stopień redystrybucji PKB
- szeroka konkurencja
- protekcjonistyczne zachowania państwa w relacjach międzynarodowych
Pytanie nr 3: Czym jest państwo w rozumieniu roli jaką pełni?
Odpowiedź 3A) Państwo jest emanacją woli obywateli. (reprezentuje interesy ogółu obywateli)
Zgodnie z tym punktem widzenia, państwo realizuje wolę i aspiracje obywateli. Dowodem na prawdziwość tej odpowiedzi są demokratyczne procedury wyłaniania niektórych władz państwa.
Odpowiedź 3B) Państwo jest emanacją woli grup interesów. (reprezentuje interesy tych grup)
W Państwie da się wskazać następujące grupy:
Ogół obywateli. Jest to grupa najsilniejsza w tym sensie, że posiada bezpośrednie prawa wyborcze. Jest to grupa najsłabsza, w tym sensie, że nie ma odrębnej własnej organizacji, uświadomionych wspólnych celów i interesów. Jest zatomizowana i często wewnętrznie skłócona co do drugorzędnych przedmiotów sporu.
Grupy obywateli, związki zawodowe itp. Są silnymi grupami interesu bo łączą je wspólne cele oraz posiadają organizację. Sukcesy roszczeniowych względem państwa działań tych grup, często niszczą solidarność ogółu obywateli, gdyż korzyści osiągane są kosztem pozostałych.
Podmioty finansowe i gospodarcze. Są najsilniejszą grupą interesów ze względu na "domkniętą" organizację, jednolite cele, posiadane środki i zasoby do realizacji swoich interesów.
Związki niejawne. Grupy przestępcze. Mafie korumpujące władze. Służby specjalne, które prowadzą własną "politykę". Trudno oszacować siłę oddziaływania tych grup ze względu na niejawny ich charakter.
Państwo zgodnie z tą odpowiedzią, jawi się jako reprezentant interesów podmiotów finansowych i gospodarczych. Reprezentuje te interesy wobec ogółu obywateli i pozostałych grup, co jest zaprzeczeniem powszechnego postrzegania tego, czym jest państwo.
Pytanie nr 4. Co zrobić, żeby było lepiej.
Jeżeli postulat "aby było lepiej" ma się odnosić do ogółu obywateli, to Państwo powinno zacząć reprezentować interesy tegoż ogółu wobec pozostałych podmiotów i grup interesów.
Jest to bardzo wątpliwe ponieważ "ogół obywateli" jest w swoim funkcjonowaniu niemal całkowicie uzależniony od innych grup interesów. Jest to zbiór "zatomizowany" i podzielony, formułujący swoje opinie i oceny na podstawie przekazu medialnego, którego autorem są znów - silne grupy interesów.
W ewentualnej sytuacji kryzysu, nie jest tak, że wszystkie podmioty uczestniczące w życiu państwa mają "mieć gorzej". Tymi, którzy "zapłacą" za ewentualny kryzys będzie z pewnością ogół obywateli. Może jednakże być tak, iż pewne podmioty finansowe albo gospodarcze, odniosą z takiej sytuacji wymierne korzyści.
Wydaje się, że najistotniejszym wnioskiem z powyższego będzie stwierdzenie, że źródłem dobrobytu jest praca i aktywność, zaś państwo niekoniecznie działa w interesie ogółu obywateli. Ta banalna konstatacja wydaje się być całkowicie nieobecna w publicznej przestrzeni myśli.


Komentarze
Pokaż komentarze (1)