‼ „Na tle płomieni i dymu mechanik dywizjonu w pidżamie – pamiętam doskonale: niebieska w białe pasy. – Żadna gródź wodoszczelna nie wytrzyma takiego ciśnienia wody. Trzeba rozdać pasy… Równocześnie słyszę donośny, lecz bardzo spokojny głos dowódcy z pomostu bojowego: – Okręt tonie! Skakać do wody!”.
W kwietniu 1940 r., podczas kampanii norweskiej, dwa polskie niszczyciele: ORP „Błyskawica” i ORP „Grom” działały na norweskim wybrzeżu. Ich zadaniem było patrolowanie fiordu Rombakken, osłanianie dużych okrętów brytyjskich oraz ostrzeliwanie niemieckich stanowisk na brzegu.
Polskie niszczyciele zmieniając się na patrolach raziły artylerią drogi, mosty, linię kolejową, pozycje bojowe i kwatery żołnierzy Wehrmachtu. Ostrzał był skuteczny i bardzo dla Niemców dokuczliwy. W pierwszych dniach maja „Grom” celnymi strzałami zniszczył cztery działa, stanowisko obserwacyjne, a dla uczczenia rocznicy Konstytucji 3 Maja, także niemiecką flagę powiewającą na jednym ze wzgórz.
Rano 4 maja „Grom” wypłynął na kolejny patrol do Rombakkenfjordu. Około 8.30 zauważono dwa niemieckie samoloty. Ogłoszono alarm przeciwlotniczy i wykonano zwrot, by niknąć bomb. W tym czasie od strony słońca, na większej wysokości, pojawił się trzeci nieprzyjacielski samolot – Heinkel He 111. On dokonał ataku, zrzucając wiązkę sześciu bomb. Okręt wykonał zwrot, ale dwie z nich okazały się celne.
„Grom” został trafiony w śródokręcie na wysokości komina i w okolicy aparatów torpedowych. Wybuchy zabiły pewną liczbę marynarzy, rozdarły prawą burtę na długości około 20 m, wywołały też eksplozję zbiorników sprężonego powietrza przy wyrzutni torpedowej.
Oddajmy głos jednemu z marynarzy: „Okręt lekko przechylony na prawą burtę, lecz stoi spokojnie. Marynarze czekają dalszych rozkazów. Patrzę na prawą burtę i oczom nie wierzę: pas blachy, około 20 m, wydarty z burty sterczy nad wodą na wysokości maszynowni. […] Na tle płomieni i dymu mechanik dywizjonu w pidżamie – pamiętam doskonale: niebieska w białe pasy. – Żadna gródź wodoszczelna nie wytrzyma takiego ciśnienia wody. Trzeba rozdać pasy…
Równocześnie słyszę donośny, lecz bardzo spokojny głos dowódcy z pomostu bojowego: – Okręt tonie! Skakać do wody! Bosman okrętowy, który stał tuż przy mnie, jednym szarpnięciem zwalnia siatkę i pasy korkowe wypadają na pokład. Grupa marynarzy na dziobie wkłada je na siebie, ale o dziwo! bez nerwowego pośpiechu, omal że wyrównując tasiemki” (Jerzy Pertek „Wielkie dni małej floty”, Kraków 2023, s. 304).
Rzeczywiście, ewakuacja z okrętu odbywała się w spokoju i bez paniki. Marynarze nakładali sobie kamizelki, rannych wynoszono na pokład i owijano pasami ratunkowymi, a następnie spuszczano do wody. „Grom” przechylił się na prawą burtę, przełamał na pół tuż za kominem i w ciągu trzech minut zatonął.
Nie wszyscy mogli opuścić okręt. Drzwi do pomieszczenia bosmańskiego na rufie zostały zablokowane i znajdujący się tam członkowie załogi nie zdołali się wydostać. Zginęli też niezidentyfikowany torpedysta, który zabezpieczył bomby głębinowe przed wybuchem, oraz drugi oficer mechanik por. mar. Aleksy Krąkowski, który zszedł do maszynowni, by wyłączyć kotły. Część rozbitków zginęła od niemieckiego ostrzału z lądu.
Na pomoc przybyły angielskie okręty, które podjęły marynarzy pływających w wodzie. Niektórzy z nich zmarli już na pokładzie z wychłodzenia. Morze miało temperaturę około 3 stopni C.
Zginęło 59 członków załogi (1 oficer, 25 podoficerów i 33 marynarzy). Uratowało się 17 oficerów oraz 137 podoficerów i marynarzy, w tym dowódca „Groma” kmdr ppor. Aleksander Hulewicz) i przebywający na jego pokładzie dowódca polskiego Dywizjonu Kontrtorpedowców kmdr por. Stanisław Hryniewiecki.
Wrak spoczął na dnie Rombakkenfjordu na głębokości 105 m.
Czesć i Chwała Bohaterom.
https://muzeummw.pl/orp-grom-ginie-pod-narwikiem/
Komentarze
Pokaż komentarze