Mieszkania w Polsce coraz mniej dostępne. Jest gorzej niż w Unii Europejskiej

Z artykułu dowiesz się: 

• 18 proc. najemców w Polsce obawia się, że będzie musiało się wyprowadzić, bo nie będzie ich stać na obecne mieszkanie
• średnia w Unii Europejskiej wynosi nieco ponad 12 proc.
• aż 35 proc. gospodarstw domowych w Polsce znajduje się w tzw. luce czynszowej
• najbardziej zagrożone są gospodarstwa samotnych rodziców i rodziny wielodzietne

Niepewność mieszkaniowa w Polsce wyższa niż średnio w UE

Przystępność cenowa mieszkań to problem nie tylko najemców, choć to ich dotyka on w większym stopniu. Z innego badania Eurofundu wynika, że w 2024 r. w Polsce 11 proc. osób (bez podziału na najemców czy osoby mieszkające we własnościowym mieszkaniu) odczuwało niepewność co do swojej sytuacji mieszkaniowej. To 9. najwyższy wynik w UE (ex aequo z Rumunią, Hiszpanią i Holandią), wyższy o 4 pkt. proc. niż średnia UE.

Lepiej sytuacja w Polsce wyglądała pod względem finansowego „wiązania końca z końcem” – odsetek osób, które wskazały na problemy w tym obszarze był na poziomie średniej UE i wynosił 30 proc. W innych krajach było to m.in.: 31 proc. w Finlandii, 36 proc. we Włoszech czy 40 proc. na Węgrzech.  

Zobacz takżeCieśnina Ormuz do odblokowania. Iran stawia wszystkim jeden warunek

Luka czynszowa dotyczy milionów gospodarstw domowych

W 2022 r. w Polsce problem tzw. luki czynszowej dotyczył 35 proc. gospodarstw domowych. To najnowsze jak dotąd wyniki (które są obliczane na podstawie Europejskiego Badania Warunków Życia – EU-SILC) dotyczące tego zjawiska, które rozumiane jest jako sytuacja, w której mieszka się w przeludnionym mieszkaniu lub jest się obciążonym nadmiernymi wydatkami mieszkaniowymi.

W swoim badaniu prof. Adam Czerniak ze Szkoły Głównej Handlowej wskazuje, że 23 proc. gospodarstw domowych (czyli 2 na 3 znajdujące się w luce czynszowej) było właśnie nadmiernie obciążonych wydatkami mieszkaniowymi lub ich członkowie żyli w przeludnionym mieszkaniu jednocześnie nie mogąc sobie pozwolić na kupno lub wynajęcie odpowiedniego dla siebie mieszkania po średniej cenie rynkowej. W 2022 r. wyższe poziomy luki czynszowej można było znaleźć w UE tylko w Grecji, na Łotwie, w Holandii, Bułgarii i Rumunii. Mimo to luka czynszowa zmalała w Polsce w ostatniej dekadzie. W okresie 2012-2022 jej poziom obniżył się niemal dwukrotnie.  

Zobacz takżeTajemnica śmierci Magdaleny Majtyki. Nowe doniesienia o tym, co działo się po wypadku

Najtrudniejsza sytuacja samotnych rodziców i rodzin wielodzietnych

Procentowo najwięcej gospodarstw domowych znajdujących się w luce czynszowej w 2022 r. było wśród samotnych rodziców z dziećmi i w rodzinach wielodzietnych. W pierwszej z grup – czyli gospodarstw domowych tworzonych przez samotnego rodzica z co najmniej jednym dzieckiem – poziom luki czynszowej wynosił 64 proc. W drugiej grupie – gospodarstw z dwoma osobami dorosłymi i co najmniej trojgiem dziećmi – wskaźnik wynosił 61 proc.

Jak wskazują autorzy badania, jest to m.in. efekt relatywnie niskiej zdolności kredytowej tych grup oraz niskiej dostępności dużych mieszkań w miastach, co ogranicza możliwości rodzin wielodzietnych. Pozostałe 12 proc. to gospodarstwa domowe, których dochody teoretycznie pozwalałyby na zakup lub wynajem mieszkania spełniającego ich potrzeby lub mieszkały w lokalach poniżej ceny rynkowej, które nie zaspokajały ich potrzeb mieszkaniowych. 

Tomasz Wypych