Blog
Wydarzyło się 65 lat temu
Mohort
Mohort "Jeśli zapomnę o nich, Ty, Boże na niebie, zapomnij o mnie"- Adam Mickiewicz
49 obserwujących 196 notek 605901 odsłon
Mohort, 12 lipca 2008 r.

"Wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego..."

489 3 0 A A A

"12 lipca to był poniedziałek. Rano nadeszła, do naszej wioski, wiadomość o wymordowaniu ludzi w kościołach w Porycku, Kisielinie. Ludzie chodzili po wiosce bardzo niespokojni, przeczuwając nadchodzącą tragedię. Około południa, zaczęły wjeżdżać do wioski wozy, na których siedzieli uzbrojeni mężczyźni, ubrani po cywilnemu, byli to Ukraińcy. (...) Nagle rozległy się ze wszystkich stron strzały, na furmankach nikogo już nie było, ludzie zaczęli krzyczeć. (...) Ja zaczęłam biec za ojcem w pole, nie wiedząc, że mama z rodzeństwem została na podwórzu. Ojciec po przebiegnięciu z dwieście metrów zawrócił i wziął mnie na ręce (...). Weszliśmy w zboże, które nie było na szczęście jeszcze skoszone, dało ono schronienie kilkunastu osobom. W zbożu siedzieliśmy do zmroku, słyszeliśmy krzyki, jęki, strzelaninę, wioska częściowo płonęła. (...)
Weszliśmy na drogę i ojciec powiedział Zostaliśmy sami, wszyscy nie żyjąi bardzo się rozpłakał, ja również przez całą drogę płakałam." (Stanisława Mogielnicka z d. Ziemiańska, Zagaje, pow. Horochów, wówczas 8 lat)

"W budzie Kruczka było ciemno, ciasno i strasznie. Nie pamiętam, jak długo byłyśmy w budzie. (...) Te chowania nauczyły być nas cicho, bo tak nakazywała chwila. (...) Z budy zabrały nas Ukrainki. Za przechowywanie polskich dzieci w tamtym czasie groziła śmierć. Ale one nie bały się wcale." (Genowefa Modrzejewska z d. Sobczyńska, Linów, wówczas 5 lat)

"(...) podczas Gloria padły pierwsze strzały na księdza Bolesława Szawłowskiego i wiernych. (...) W kościele byłam z siostrą. (...) ocalałyśmy dzięki Opatrzności Bożej, bo leżałam na granacie i on nie wybuchł, a jak posłyszałam, że chodzą po kościele i mówią - O toj szcze żywyj, to szybko jakąś czapką umoczoną w ciepłej lepkiej krwi potarłam sobie i siostrze twarz i udawałyśmy trupów. Raz tylko podniosłam głowę, to widziałam idące żywe trupy: wyrwana ręka, brak części twarzy." (Jadwiga Krajewska z d. Bernardt, zam. Lachów, gm. Poryck, pow. Włodzimierz Wołyński)

"9 lipca pojawił się w lesie kisielińskim nowy oddział UPA. Widać ich było, jak chodzili na skraju lasu. Czasem wybiegali na łąki, jak gdyby to były ćwiczenia w natarciu.
W niedzielę 11 lipca rano wchodzili do wielu domów, by się umyć i napić czegoś ciepłego. (...) po skorzystaniu z usług jeden z nich powiedział: Czoho dywyteś na nas jak na banditiw? (...)
W czasie mszy św. [ludzie] czasem szeptali, że coś się stanie, bo w pobliżu domów okalających kościół od zachodu i północy kręcą się uzbrojeni Ukraińcy. Po nabożeństwie (...) ludzie zaczęli wychodzić. Ze wszystkich stron nadbiegali upowcy.
Ludzie cofnęli się z powrotem do kościoła. (...) Od drzwi głównych (...) dobiegł rozkaz: Wychodte po czotyroch!(...)
Pobiegłem po schodach wyżej na strych, tam w najbardziej ciasnych kątach i zakamarkach chowali się ludzie. Młodziutka dziewczynka usiłowała wejść do komina. Kilku chowających się mężczyzn w kwiecie wieku (...) wołało: Przez ciebie nas tu znajdą.(...)
Na dole banderowcy zaczęli wyprowadzać tych, co się poddali. Na dziedziniec kościelny drzwiami z kaplicy wyszło kilkanaście osób, a obok nich eskorta. Szli za dzwonnicę, tą samą drogą, jak niegdyś chodzili do procesji. To była ich ostatnia procesja. (...)
Po mordzie w kościele i obronie, podczas której zostałem ranny, przewieziono mnie do jej [Ukrainki Luby Parfeniuk] gospodarstwa. Tam leżałem w stodole do czwartku, kiedy to mnie wywieziono do szpitala. Ukrywał się tu też mój ojciec i tu złożone były nasze osobiste rzeczy i niektóre przedmioty wartościowe. (...) Upowcy wielokrotnie napastowali Lubę, by wydała nasze rzeczy, ale nie dała". (Włodzimierz Sławosz Dębski, Kisielin, pow. Horochów)

Troje dzieci, których matka została zamordowana w Kisielinie, wzięła na wychowanie ukraińska rodzina Skoropadów. Inną polską sierotą, 10-letnim Henrykiem Szyszką, zaopiekował się Ukrainiec Rodion, którego syn był w UPA. W 1944 roku Sowieci wywieźli całą rodzinę Rodiona - wraz z przygarniętym dzieckiem - na Syberię.

"Rano przyszli do czeskich Iwanicz Ukraińcy z Iwanicz Starych, znajomi ojca. Bez broni, choć chyba już zmobilizowani przez UPA. Zakwaterowali nas w pobliskich domach. Nie wiedzieliśmy po co. Okazało się, że pilnują, żeby ktoś obcy nas nie dopadł. (...) Następnej nocy w ogóle nie było spania, zewsząd było słychać strzały. Gdy świtało, odnalazł nas Andrij Martyniuk. Powiedział, że musimy wyjechać do miasta, bo oni, nasi sąsiedzi-Ukraińcy, nie dadzą rady nas obronić przed Ukraińcami-obcymi." (W. Filar, Iwanicze, pow. Włodzimierz Wołyński)

„Wszyscy wiedzieli o tym, co się działo wokoło mnie, jednak nikt z najbliższych przyjaciół-sąsiadów nie chciał mnie ostrzec. Od 4-ch miesięcy w domu nie nocowałem, tylko po polach, krzakach i tragicznej nocy nie spałem w domu. Kiedy 11 lipca o godz. 2.30 usłyszałem w pobliskich koloniach strzały, sam udałem się do domów i pytałem się, co się dzieje. Odpowiedź brzmiała jednogłośnie: my nic nie wiemy. Ale na pół godziny przed napadem na mój dom, [Ukrainiec Jan (Iwan?) Bałut] człowiek, który był złodziejem, był szereg razy karany za różne przestępstwa, w ostatniej chwili przybiegł do mnie do mego domu, płacząc jak małe dziecko, i o wszystkim mi opowiedział, co było w nocy postanowione na zebraniu i co się dokoła dzieje; prosił mnie, że o ile uda mi się z rodziną ujść żywym, bym kiedyś w życiu i o nim wspomniał." (Jan Cichocki, Żdżary Duże, pow. Włodzimierz Wołyński)

„Pamiętam, jak właśnie tej nocy wyszedłem za swój sad na pole. Za górką leżała niewielka polska wieś. Nad nią wznosiły się kłęby czarnego dymu i ognia. Było słychać ryk bydła, krzyk ludzi, karabinowe strzały. Tam odbywał się straszny sąd, zawitała tam okrutna zemsta, niemiłosierna ludzka nienawiść. Na prawo za lasem - druga pożoga, bo tam również wpół polska wieś. Patrzyłem w tamtym kierunku i serce rozrywało się z bólu. Na moich oczach pisała się straszna historia naszej ziemi, pisała się krwawymi literami, pisała się niewinną krwią. I co winne są te małe dzieci, kto rozpoczął i po co rozpoczął to straszne ludobójstwo." (Mychajło Podworniak, Witer z Wołyni, Winnipeg 1981)

________________

Od autora: wszystkie relacje dotyczą dni 11-12.07.1943r.

________________
Źródła:

Władysław Filar, "Przebraże bastion polskiej samoobrony na Wołyniu", Warszawa 2007
Romuald Niedzielko, "Kresowa księga sprawiedliwych 1939-1945. O Ukraińcach ratujących Polaków poddanych eksterminacji przez OUN i UPA", Warszawa 2007
Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, "Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945", Warszawa 2000.

Opublikowano: 12.07.2008 22:06.
Autor: Mohort
Skomentuj Obserwuj notkę Napisz notkę Zgłoś nadużycie
NEWSY - TOP 5

O mnie

Mohort
image
Wypromuj również swoją stronę

Ten blog powstał w 2008 roku z myślą o tych Polakach, którzy nic nie wiedzą o ludobójstwie OUN-UPA. Postawiłem sobie za cel opisanie tych tragicznych wydarzeń w porządku chronologicznym, w ich 65-tą rocznicę.

Liczby:
Wołyń: 60 tys. zabitych
Tarnopolskie: 28 tys. zabitych
Lwowskie: 25 tys. zabitych
Stanisławowskie: 18 tys. zabitych
Lubelskie: 3 tys. zabitych
Polesie: ? tys. zabitych

(są to szacunki polskich ofiar OUN i UPA wg Ewy Siemaszko)

Kilkadziesiąt tysięcy Ukraińców zabitych przez OUN i UPA.

10-15 tys. Ukraińców zabitych w polskich akcjach odwetowych i walkach (wg dr. G. Motyki). Wg prof. W. Filara było to 5,7 tys.)

___________

Powstanie tego blogu sprowokowała inicjatywa prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki.

Komentujących uprasza się o zachowanie szacunku dla narodu ukraińskiego. Autor bloga uważa, że UPA była wrzodem na ciele tego narodu i nie można jej winami obciążać ogółu Ukraińców. Z tego powodu nie domagam się żadnych przeprosin od przedstawicieli państwa ukraińskiego.

Nie jestem historykiem, raczej miłośnikiem historii. Nowym czytelnikom zalecam czytanie notek po kolei zaczynając od najstarszej.

Tekst bloga (do maja 2009) jest dostępny w 4 plikach PDF: część I, część II, część III, część IV

Potrzebującym informacji "w pigułce" proponuję kliknięcie tagu podsumowania.

Moje notki:

LUTY 2008:

1. 9.02.1943. Parośla - krwawe preludium.

2. II RP - surowa macocha

3. Śmierć, śmierć, Lachom śmierć!

4. Dlaczego Wołyń?

5. Karty

MARZEC 2008:

6. Ni Lacha, ni Żyda

7. Patrioci, kolaboranci czy zdrajcy?

8. Powstanie, ale jakie?

9. Krzyż

10. 26.03.1943. Masakra w Lipnikach

11. Kto tu był bohaterem, Wiktorze Juszczenko?

KWIECIEŃ 2008:

12. Wołyń na początku 1943r. Spóźniony wstęp.

13. Polnische Schutzmannschaften - w służbie III Rzeszy i Polaków

14. Zagłada. Trzy historie.

15. Polska samoobrona na Wołyniu

16. Świece ofiarne w Janowej Dolinie

17. Wielki tekst Rafała Ziemkiewicza

18. Dwie prawdy

19. Wołyń - kwiecień 1943

MAJ 2008

20. Trzeciomajowe zwycięstwo

21. Co widać przez pomarańczowe okulary

22. Boh żywe

23. Pszenica i kąkol

24. "Jutro" Kłyma Sawura

25. O złych i dobrych esesmanach

26. Chłopi vs. burżuje czyli walka klas?

27. Prawdziwi bohaterowie

28. Wołyń - maj 1943

CZERWIEC 2008

29. 2. czerwca - zemsta za...

30. Moja Rywingate

31. Czerwone Zielone Święta

32. "Ukraińcy mają potężną pracę do wykonania" - frapujący wywiad z Krzesimirem Dębskim

33. Skandal z prezydentem Kaczyńskim w tle

34. Rozkaz numer 1

35. Sprawa Martynowśkiego

36. O najpiękniejszej dziewczynie w Koszowie

37. Wołyń - czerwiec 1943

LIPIEC 2008:

38. 4-5 lipca 1943 - pierwsza bitwa o Przebraże

39. Nie zapomnij Ty o nas, o, święta!

40. Konferencja o ludobójstwie OUN-UPA: zaproszenie ŚZŻAK i IPN

41. Wołyń i Galicja Katyniem współczesnej Polski

42. „Wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego...”

43. 14.07.1943 - słońce zachodzi nad Kołodnem

44. O tym, jak Ukrainiec Szopiak robił użytek ze swojej kosy

45. Upadek Huty Stepańskiej

46. Politycy ręce precz od historii!

47. Mysterium iniquitatis - czy w człowieku drzemie Demon?

48. Bitwa o chleb

49. Wołyń - lipiec 1943

SIERPIEŃ 2008

50. Pułkownik Niewiński wciąż walczy

51. Przystanek Bandera

52. Bulba-Boroweć pisze list

53. Remanenty - przegląd prasy ukraińskiej

54. Sprawiedliwość "Muchy"

55. O buncie /grzesiowi dedykuję/

56. Wniebowzięcie

57. 30.08.1943 - Wola Ostrowiecka i Ostrówki

58. Trzecia bitwa o Przebraże czyli wojna, której nie było

59. Wołyń/Galicja Wsch. - sierpień 1943

WRZESIEŃ 2008

60. Dekonstrukcja mitu

61. Konstrukcja mitu, czyli bezpieka i IPN prawdę ci powiedzą

62. Nigdy nikogo życia nie pozbawi...

63. Wołyń/Galicja Wsch. - wrzesień 1943

PAŹDZIERNIK 2008:

64. Święte słowa Johna-Paula Himki

65. Retrospekcje: wojna polsko-ukraińska 1918-1919

66. Zastraszyć księdza

67. Wołyń/Galicja Wsch. - październik 1943

LISTOPAD 2008:

68. W telewizji pokazali

69. Ocalić od zapomnienia

70. 16.11.1943 - zwycięstwo "Bomby"

71. Wiktor Poliszczuk (1925-2008)

72. Wojciechowski, podejdź no do płota!

73. Wołyń/Galicja Wsch. - listopad 1943

GRUDZIEŃ 2008:

74. "Brutalny, bezrefleksyjny, fanatyczny" - ks. Isakowicz-Zaleski

75. Angela Merkel: Niemcy wybaczają Polakom Auschwitz

76. Męczennik o. Ludwik Wrodarczyk

77. Prawdziwi bohaterowie (2)

78. Wigilia A.D. 1943

79. Wołyń/Galicja Wsch. - grudzień 1943

STYCZEŃ 2009:

80. Stepan Bandera - ukraiński bin Laden

81. Czarna sukienka czyli o leśnikach

82. Odsiecz Ołyki

83. 27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK

84. Gdzie są mężczyźni?

85. Wołyń/Galicja/Lubelszczyzna - styczeń 1944

LUTY 2009:

86. Hanaczów stawia opór

87. Czy na Ukrainie będą burzyć polskie pomniki?

88. Retrospekcje: Galicja

89. Szlachta

90. Inaczej

91. Ratunku, Polacy mnie biją!

92. Czerwone noce w powiecie rohatyńskim

93. Po Wołyniu była Galicja 

94. Przypadek

95. Huta Pieniacka - największa zbrodnia na wsi polskiej

96. Wołyń/Galicja/Lubelszczyzna - luty 1944

MARZEC 2009:

97. Retrospekcje: Zamojszczyzna

98. Obraz zbliżony do prawdy i prawda

99. Odwet

100. Legenda – nie legenda

101. Prawdziwi bohaterowie (3)

102. Jaja po wołyńsku – z książki kucharskiej redaktora W.

103. Historia z perspektywy żaby

104. Wierszem

105. Szok

106. Wołyń/Galicja/Lubelszczyzna - marzec 1944

KWIECIEŃ 2009:

107. Drugie życie... morderców

108. Ostatnia niedziela

109. Prawdziwi bohaterowie (4)

110. Pomóżmy Wiktorowi Juszczence!

111. Kto dziś pamięta o Ormianach?

112. Bitwa pod Hurbami

113. Wołyń/Galicja/Lubelszczyzna – kwiecień 1944

MAJ 2009:

114. Rektorowi KUL pro memoria

115. Zapomniane wypędzenia

116. O pomnikach, profanacjach, polityce i piłce (nożnej)

117. ”Gonił nas człowiek z siekierą”, ale to nie było tak, jak myślicie

118. Wielka Polska o nich zapomniała!

119. Galicja/Lubelszczyzna/Wołyń - maj 1944

CZERWIEC 2009:

120. Bratni naród na Kresach

121. Jeszcze o Ziemkiewiczu

122. Nie-Cała prawda

123. Negacjonista

124. Bajka

125. Galicja/Lubelszczyzna/Wołyń - czerwiec 1944

LIPIEC 2009:

126. Dishonoris causa

127. Jak to było z piłami na Wołyniu

128. Chcemy innej historii!

129. Polska samoobrona we Wschodniej Galicji

130. Galicja/Lubelszczyzna/Wołyń - lipiec 1944

SIERPIEŃ 2009:

131. Alternatywna trasa rajdu Bandery

132. Krakowskimi śladami Stepana Bandery

133. Kolejny ważny tekst Wołodymyra Pawliwa

134. Galicja/Lubelszczyzna/Wołyń - sierpień 1944

WRZESIEŃ 2009:

135. Istriebitielnyje Bataliony - w służbie NKWD i Polaków

136. Galicja/Wołyń - wrzesień 1944 (+ Legnica!)

PAŹDZIERNIK 2009:

137. SB – fałszywi bohaterowie

138. Galicja/Wołyń - październik 1944 (+ Legnica bis)

LISTOPAD 2009:

139. Karta się odwraca

140. Galicja/Wołyń – listopad 1944

GRUDZIEŃ 2009:

141. Tylko we Lwowie

142. Ihrowicka kolęda

143. Galicja/Lubelszczyzna/Wołyń - grudzień 1944

STYCZEŃ 2010:

144. Niezwykła historia jakich było wiele

145. Wikipedia pod specjalnym nadzorem

146. Galicja/Lubelszczyzna/Wołyń - styczeń 1945

LUTY 2010:

147. Juszczenko przegiął

148. Ludobójcy i ludzie

149. Śmierć kata

150. Мила моя, што-то буде з нами? (kresowe mity, nie-mity)

151. Galicja/Wołyń - luty 1945

MARZEC 2010:

152. Spirala odwetu

153. Warto rozmawiać?

154. Koniec

155. Galicja/Lubelszczyzna - marzec 1945 + bojkot zbiórki na KUL

KWIECIEŃ 2010:

156. Wyprawa kijowska AD 2010

157. Galicja/Lubelszczyzna - kwiecień 1945

MAJ 2010:

158. Galicja/Lubelszczyzna - maj 1945

CZERWIEC 2010:

159. Galicja/Lubelszczyzna - czerwiec 1945

LIPIEC-SIERPIEŃ 2010:

160. 67. rocznica Krwawej Niedzieli na Wołyniu

161. Galicja/Lubelszczyzna - lipiec-sierpień 1945

WRZESIEŃ 2010:

162. Komu Andrzej Kunert zamierza stawiać pomniki?

163. Galicja/Wołyń/Lubelszczyzna - wrzesień 1945

PAŹDZIERNIK 2010:

164. Nienawiść w polityce

165. Galicja/Lubelszczyzna/Wołyń - październik 1945

LISTOPAD 2010:

166. Ze szczerej piersi się wyrwało...

167. Galicja/Lubelszczyzna - listopad 1945

GRUDZIEŃ 2010-STYCZEŃ 2011:

168. Krwawe świętowanie

169. Skandal w Przemyślu + podsumowanie 12.1945-01.1946

LUTY 2011:

170. Dlaczego dr Motyka nie powinien zasiadać w Radzie IPN

171. Luty 1946 - podsumowanie

MARZEC-KWIECIEŃ 2011:

172. Łuny w Bieszczadach

173. Światowe autorytety przypominają o polskich ofiarach Wołynia

174. Marzec-kwiecień 1946 – podsumowanie

MAJ-CZERWIEC 2011:

175. Czy Bronisław Komorowski potępi Armię Krajową?

176. Maj-czerwiec 1946 - podsumowanie

LIPIEC-SIERPIEŃ 2011:

177. "To my znamy prawdę..." - 68 rocznica rzezi wołyńskich

178. Lipiec-sierpień 1946 - podsumowanie

WRZESIEŃ-GRUDZIEŃ 2011:

179. Za co bierze pieniądze radca ambasady RP w Kijowie, p. Hnatiuk?

180. Jak to się robi w Warszawie

181. Ale palma czyli GW vs. Ziemkiewicz, odcinek 1943

182. 5 Professoren und Wahrheit, du bist verloren (+ IX-XII.1946)

STYCZEŃ-LUTY 2012:

183. Skandal na Ukrainie + podsumowanie 01-02.1947

MARZEC 2012:

184. Podsumowanie marca 1947 (śmierć gen. Świerczewskiego)

KWIECIEŃ-GRUDZIEŃ 2012:

185. Genocidum atrox

186. Awantura o akcję "Wisła" (+podsumowanie)

ROK 2013:

187. Walczymy o Dzień Pamięci Męczeństwa Kresowian

188. Elity III RP: nacjonalizm jest OK, byle ukraiński

189. Eksperci – po owocach ich poznacie

190. A ile ofiar zadowoliłoby p. Szeptyckiego?

191. Michnik stoi tam, gdzie OUN

______________________________

"Wychowanie w niepamięci, świadome ukrywanie, czy fałszowanie faktów, stawianie zbrodniarzom pomników to najbardziej podła rzecz, jaka może się wydarzyć cywilizowanym narodom..." Stanisław Srokowski,"Nienawiść"

"W interesie naszych narodów leży znormalizowanie naszych stosunków, co wymaga powiedzenia sobie w oczy całej prawdy - ale tylko prawdy." - Jerzy Giedroyć

IPN5

Kontakt: dymitr.mohort[małpa]interia.pl

Ostatnie notki

Obserwowane blogi

Ostatnie komentarze

  • Nie ma zgody na pomniki UPA w Polsce.
  • @Autor Odbiorą mu dopiero gdy skończy jak Janukowycz. A że skończy to pewne.
  • @Autor Oczywiście, że nikt tych jeńców intencjonalnie nie zabijał.

Tematy w dziale Kultura