W 1966 roku rozpoczęła się proletariacka rewolucja kulturalna (无产阶级文化大革命, wúchǎn jiējí wénhuà dàgémìng).
Zaplanowana przez 73-letniego Mao Zedonga, miała na celu przywrócenie mu władzy nad Komunistyczną Partią Chin (KPCh) po dramatycznej porażce Wielkiego Skoku Naprzód (1958–1961).
Mao zmobilizował uczniów szkół średnich w Pekinie i Szanghaju przeciwko prezydentowi Liu Shaoqiemu i Deng Xiaopingowi. Obaj reprezentowali pragmatyczną prawicę w kierownictwie KPCh. Oskarżano ich o „rewizjonizm” i krytykowano za poświęcenie ideologii dla potrzeb ożywienia gospodarczego. Deng Xiaoping został poddany przymusowej reedukacji, a Liu Shaoqi zmarł w więzieniu. Ogarnięci zapałem młodzi ludzie z różnych środowisk zebrali się pod sztandarem „Czerwonej Gwardii”.
Wymachiwali oni „Małą Czerwoną Książeczką Myśli Mao”, zbiorem formuł, które każdy dobry rewolucjonista powinien zapamiętać i powtarzać przy każdej okazji. Każdy Chińczyk był zobowiązany do jej studiowania, zachęcano do uczenia się jej na pamięć. Cytaty pełniły rolę pozdrowienia na ulicy, w pracy, podczas rozmowy telefonicznej, wypisywano je także na transparentach, fasadach domów, noszonych na piersiach znaczkach, a nawet na ramach rowerów. Organizowano liczne wiece polityczne i masowe manifestacje. Wyrażano poglądy za pomocą dazibao (ręcznie pisanych plakatów) i kwestionowano instytucje kraju. Te plakaty napisane przez zwykłego obywatela, poruszające tematy polityczne lub moralne byy wywieszane w celu publicznego odczytania w Chinach.
W ciągu dwóch kolejnych lat czerwonogwardziści linczowali swoich nauczycieli i osoby postrzegane jako „przedstawicieli burżuazji”. Plądrowali również świątynie, zabytki i sklepy związane ze starym porządkiem. Palili stare księgi. Upokorzony, wielki pisarz Lao She po ataku hunwejbinów na siedzibę Związku Pisarzy Chińskich wowolał popełnić samobójstwo, niż poddać się wezwaniu policji.
Co dziwne, rewolucja kulturalna, ze swoimi ekscesami, spodobała się pewnej części studenckiej (i burżuazyjnej) młodzieży na Zachodzie.
27 stycznia 1968 roku Mao ostatecznie postanowił położyć kres zamieszkom rewolucji kulturalnej. Na jego rozkaz dowódca armii Lin Biao wysłał siedemnaście milionów młodych „Czerwonych Gwardzistów” na wieś i powierzył ich ubogim chłopom. Wielu z nich w rezultacie stało się zagorzałymi przeciwnikami maoizmu…
We wrześniu 1971 roku Lin Biao, znany również jako współautor „Małej Czerwonej Książeczki” i protegowany Mao, był podejrzewany przez tego ostatniego o spiskowanie w celu jego obalenia. 13 września 1971 roku podano oficjalną wiadomość, że Lin Biao zginął wraz z rodziną w katastrofie lotniczej, próbując uciec do ZSRR po nieudanej próbie przewrotu wojskowego. Niepokoje jednak na tym się nie skończyły. Trwały one aż do śmierci Mao 9 września 1976 roku, z powodu konfliktu między jego żoną Jiang Qing, która usiłowała ożywić rewolucję kulturalną, a premierem Zhou Enlaiem.
Rewolucja kulturalna ostatecznie doprowadziła do śmierci kilku milionów ludzi i głębokiego upadku gospodarki kraju, która wówczas stanowiła zaledwie 3–4% światowej gospodarki.
W latach 1965–1967 młoda Francuzka, Solange Brand, sekretarka w ambasadzie Francji w Pekinie robiła zdjęcia na ulicach Pekinu, Nankinu, Suzhou i Datongu. Solange Brand przyjechała do Pekinu w 1965 roku. W wieku 19 lat podjęła pracę w Ambasadzie Francuskiej, gdzie pracowała przez trzy lata. W ten sposób była świadkiem rewolucji kulturalnej, zapoczątkowanej przez Mao Zedonga w 1966 roku. W wolnym czasie przemierzała ulice Pekinu z aparatem w ręku (w innych miejscach wymagane było specjalne pozwolenie), uwieczniając Chiny i Chińczyków w tym przełomowym okresie w historii.
Rewolucja kulturalna wybuchła wiosną 1966 roku. Solange Brand była świadkiem stopniowego ogarniania ulic szaleństwem. Młodzi ludzie ze wsi odkrywali miasto; później na wieś wysyłano licealistów i studentów. Najpierw panowała radość, młodzieńczy zapał, podróże po kraju, nadzieja… potem chaos – starcia, lincze, prześladowania, upokorzenia, egzekucje. Liczbę ofiar rewolucji kulturalnej szacuje się na dziesiątki milionów.
W jej fotografiach jest niewiele wątków politycznych; koncentrują się one bardziej na codziennym życiu Chińczyków.
W tamtym czasie Chiny były odcięte od świata i niewielu zagranicznych turystów – a jeszcze mniej z Zachodu – miało do nich dostęp.
Zafascynowana odkrywanym światem i chińskimi ulicami, po których uwielbiała wędrować, nabyła w Hongkongu aparat Pentax i fotografowała to, co widziała, próbując uchwycić chwile, których doświadczyła osobiście – bez żadnego zamiaru i nie wiedząc, że ruch, który miał się wkrótce wydarzyć, stanie się ważnym epizodem w historii Chin.
Dzięki tym zdjęciom możemy zobaczyć dni poprzedzające początek rewolucji kulturalnej.
1 maja 1966 roku padał deszcz.
Tego dnia grupa studentów trzeciego roku udała się do Ogrodu Jingshan w Pekinie, aby wystąpić przed premierem Albanii Enver Hoxha.
Chińska Republika Ludowa zrekompensowała Albanii utratę sowieckiego wsparcia gospodarczego poprzez dostarczenie około 90% części zamiennych, żywności oraz innych towarów obiecanych przez Związek Radziecki, a pożyczki były oferowane na korzystniejszych warunkach niż wcześniej. W zamian Albania pełniła funkcję głównego rzecznika Chin w Organizacji Narodów Zjednoczonych. Eksportowane do Albanii chińskie towary były niższej jakości niż radzieckie, a chińscy specjaliści otrzymywali niskie wynagrodzenie na poziomie albańskich robotników. Ze względu na barierę językową, chińscy i albańscy technicy byli zmuszeni do komunikacji między sobą w języku rosyjskim.
Enver Hodża, komunistyczny prezydent Albanii, doświadczył pewnej paranoi podczas swoich prawie 50-letnich rządów, od 1944 do 1985 roku. Strach przed atakiem nuklearnym nie dawał mu spokoju. W rezultacie dyktator kazał zbudować w całym kraju tysiące schronów, czyli „bunkrów”, aby chronić ludność.
Część z nich bunkier została zbudowana przy wsparciu Chin. Stworzony w latach 70. bunkier w Tiranie był przeznaczony wyłącznie dla elity politycznej, a jego istnienie przez długi czas pozostawało tajemnicą. Jak na ironię, bombardowania i wojna nigdy nie nastąpiły.
1 maja 1966 r. przed Pałacem Kultury Robotniczej.
Idea R.K. zrodziła się ze zbiegu projektu Mao by przejąć władzę i kryzysu społecznego wynikającego z Wielkiego Skoku Naprzód. Ten okres historii – „dziesięć mrocznych lat” (1966–1976) – wciąż nie znalazł swojego miejsca w oficjalnym dyskursie i jest często tłumiony przez same ofiary. Bolesne wspomnienie, trudny przekaz…
Na zdjęciu kobiety z Czerwonej Gwardii tańczące 1 maja 1966 roku, zaledwie miesiąc po wybuchu rewolucji kulturalnej.
Po lecie 1966 roku Mao Zedong spotkał się z Czerwoną Gwardią (liczącą 8 milonów adeptów) aż osiem razy, rozpętując szaleństwo rewolucji kulturalnej. Członkowie Czerwonej Gwardii popełniali liczne okrucieństwa, torturując, przetrzymując, poniżając, a niekiedy zabijając ludzi uznanych za „wrogów ludu”, do których zaliczano przede wszystkim nieliczną chińską inteligencję.
Parada z okazji Święta Narodowego odbyła się 1 października 1966 roku. Ale ten 1 października był wyjątkowy. Żadnych defilad wojskowych, żadnych ukwieconych platform, żadnych kolorowych pokazów. Przez wiele godzin tylko nieprzerwany pochód młodych Czerwonych Gwardzistów w khaki marynarkach z niebieskimi opaskami i w białych koszulach. Kobiety w spodniach już z obciętymi warkoczami. Wszyscy wymachują swoimi czerwonymi książeczkami w rytm haseł, czerwona fala, na której powiewają flagi i sztandary w tym samym kolorze.
Wzdłuż trasy trolejbusowej na wschodnich przedmieściach pekińskiej fabryki włókienniczej.
Jedna ze scen marszu 1 października 1966 roku.
8 sierpnia 1966 roku Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin zwołał XI plenarne posiedzenie i przyjął „Decyzję w sprawie proletariackiej rewolucji kulturalnej”. Decyzja składała się z 16 artykułów, które określały naturę, cel i zadanie walki „rewolucji kulturalnej”.
Na początku 1967 roku młodzi studenci z całych Chin masowo przybyli do stolicy, powodując chaos w krajowym systemie kolejowym i zakłócając porządek społeczny w Pekinie. Z powodu ograniczeń w przepustowości rząd zachęcił osoby uwięzione w mieście do powrotu do domów, umożliwiając bezproblemowe przeprowadzenie „Długiego Marszu”.Tak nazywa się polityka gospodarcza Mao Zedonga, realizowana w latach 1958–1960. Zdając sobie sprawę z trudności związanych z naśladowaniem modelu radzieckiego, Mao zamierzał w Chinach dążyć do socjalizmu, opierając się bardziej na chłopstwie niż na ludności miejskiej. Ten nierealistyczny program doprowadził do wyniszczającego głodu i śmierci dziesiątek milionów ludzi, podczas gdy Chiny cudem uniknęły całkowitego załamania gospodarczego.
16 lipca 1967 roku na jeziorze przy Pałacu Letnim odbyła się uroczystość upamiętniająca kąpiel Mao Zedonga w rzece Jangcy.
W tle zdjęcia, na fasadzie Pawilonu Buddy, widoczny jest portret przewodniczącego Mao. Według personelu Pałacu Letniego, portret ten został umieszczony w tym miejscu, aby zapobiec zniszczeniu budynku przez Czerwoną Gwardię. Portret pozostał tam co najmniej do lata 1969 roku. Później na krótko pojawił się fragment inskrypcji Lin Biao.
Mao Zedong był pływackim maniakiem. Nauczył się pływać we wczesnej młodości w stawie położonym w posiadłości swojego ojca, bogatego chłopa z prowincji Hunan. Gdy w 1949 roku proklamował Chińską Republikę Ludową i skupił w swoich rękach pełnię władzy, chętnie zażywał kąpieli w rzekach oraz w licznych basenach budowanych na jego polecenie w willach, które zamieszkiwał.
Świętujemy wydanie nowej wersji „Małej Czerwonej Książeczki”
W 1967 roku Beijing Lu tętniło życiem.
W tym roku w Pekinie było mało autobusów publicznych. Czerwony autobus na pięciopasmowej trasie odjeżdżał z Wieży Bębna na południu. Czerwony autobus na zdjęciu to linia 5, która kursowała na południe od Wieży Bębna do Qianmen. Widoczna jest również linia trolejbusowa. Później linia 7, która kursowała z Zoo do Dongzhimen zastąpiła tramwaj w 1958 roku.
W maju 1966 r. szał „rewolucji kulturalnej” jeszcze się nie rozpoczął; żadna z tych postaci nie nosiła portretu przewodniczącego Mao. Wówczas już przewidywano, że insygnia przewodniczącego Mao staną się modne po sierpniu tego roku.
To zdjęcie zostało zrobione w Datongu leżącym w prowincji Shanxi w przededniu rewolucji kulturalnej.
Zdjęcie zrobione w Nankinie wczesną jesienią 1967 roku. W tym czasie rewolucja kulturalna toczyła się w różnych regionach kraju. Nankin jest stolicą prowincji Jiangsu i portem nad rzeką Jancy. Była to dawna stolica Chin.
Suzhou na początku jesieni 1967. Suzhou leży w prowicji Jiangsu, we wschodnich Chinach.
Wszędzie jest pełno wizerunków i cytatów przewodniczącego Mao. Zaczęto wznosić jego posągi, odkurzać jego aureolę i przywracać mu świętość. Mao jest politycznym symbolem tej epoki. Jest także normalnym elementem atmosfery tej epoki. Na zdjęciu sklep spożywczy w Suzhou.
Jest gorąco, są starsi ludzie, dzieci, a na ścianie wisi portret przewodniczącego Mao. Udało mu się zindoktrynować społeczeństwo, dlatego Chińczycy go czczą.
Rewolucja Kulturalna (1966–1976) była ostatnim masowym ruchem zapoczątkowanym przez Mao Zedonga (1893–1976). Niniejsza rewolucja zmobilizowała i zainspirowała studentów, a następnie znaczną część narodu chińskiego, począwszy od wiosny 1966 roku. Jej wpływ rozszerzył się na Zachód, gdzie w tym samym czasie narodziły się ruchy protestacyjne, które również odcisnęły swoje piętno na jego historii.
Komentarze
Pokaż komentarze (6)