Bogusław Mazur Bogusław Mazur
48
BLOG

Fajerwerki nie tylko w Sylwestra. Na świecie sezon pokazów ruszył pełną parą

Bogusław Mazur Bogusław Mazur Kultura Obserwuj notkę 1

Fajerwerki nieodłącznie kojarzą się z okresem sylwestrowo-noworocznym, jednak od wczesnej wiosny do późnej jesieni na całym świecie odbywają się dziesiątki plenerowych pokazów fajerwerków, festiwali pirotechniki i imprez kulturalnych, w których za pomocą światła, ognia i dźwięku artyści opowiadają historie i przekazują emocje. Festiwale i pokazy są ważnym elementem europejskiego dziedzictwa kulturowego. Należy do niego pirotechnika, czego wyraźne ślady odnajdujemy także w polskiej tradycji i historii.

Święto Ognia dziedzictwem kulturowym

Sezon zaczyna się już w pierwszej połowie marca, w Walencji podczas Las Fallas – Święta Ognia. To coroczna dwutygodniowa fiesta pirotechniczna, uznana w 2016 r. przez UNESCO za niematerialne dziedzictwo kulturowe ludzkości. Z kolei kwiecień jest czasem jednego z największych festiwali fajerwerków w Europie, który od 22 lat corocznie odbywa się na Malcie. Od 20 do 30 kwietnia setki profesjonalistów przygotowują wyjątkowe pokazy pirotechniczne. Na niebie pojawią się niezwykłe kompozycje, opowiadające historie za pomocą światła i ognia. Pokazom towarzyszy zsynchronizowana muzyka, budująca nastrój i dająca widzom niezapomniane wrażenia.

Ognista obecność na Malcie

Ubiegłoroczna edycja Międzynarodowego Festiwalu Fajerwerków na Malcie zgromadziła ponad 700 profesjonalnych firm pirotechnicznych z całego świata. Organizatorem festiwalu jest maltański rząd, a w tym roku wydarzenie celebrowało także 20. rocznicę maltańskiej obecności w UE.

Każdego roku festiwal przyciąga tysiące widzów z całej Europy. By podziwiać pokazy przygotowane przez międzynarodowe zespoły, uczestniczą oni też w specjalnych rejsach wzdłuż wybrzeża wyspy.

W międzynarodowych festiwalach z sukcesami uczestniczą polscy pirotechnicy. Na Malcie zdobywcą 2 miejsca w 2023 roku była Nakaja Art, z kolei w 2012 roku wyróżniony został pokaz polskiej firmy Surex, członka Stowarzyszenia Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki (SIiDP) – jednej z największych organizacji, zrzeszających firmy z branży.

Biznes na 700 milionów

Wedle Marty Smolińskiej, prezes Stowarzyszenia Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki, dzieła polskich pirotechników od lat cieszą się renomą i uznaniem na świecie. Polscy projektanci fajerwerków tworzą nowatorskie rozwiązania, sukcesy odnoszą także firmy organizujące pokazy. Wedle niej, przemawiają za tym także liczby. Polscy przedsiębiorcy branży pirotechnicznej każdego roku tworzą dla polskiej gospodarki przychód rzędu 700 milionów złotych. Blisko 40 procent tej kwoty stanowi eksport fajerwerków na inne rynki europejskie.

Polscy pirotechnicy sukcesy osiągają na całym świecie. Nakaja Art, która ma na swoim koncie stworzenie największego pokazu pirotechnicznego w Polsce, w ubiegłym roku uczestniczyła m.in. w festiwalu w Meksyku, który przyciągnął ponad 100 tysięcy widzów z całego świata. Z kolei Surex w ciągu ostatnich 15 lat wielokrotnie zdobywał nagrody na międzynarodowych festiwalach m.in. w Austrii, Belgii, Chinach, Francji, Chorwacji,  Niemczech, Czechach, Korei, Portugalii, czy Hiszpanii.

Globalne fajerwerki

- Nasi pirotechnicy prezentowali swój kunszt w największych festiwalach, od Kanady, przez Arabię Saudyjską, Koreę Południową aż po Filipiny. W tym roku zostaliśmy już zaproszeni m.in. do Wietnamu – mówił Ryszard Suzdalewicz, twórca pokazów pirotechnicznych i właściciel firmy Surex.

Dużym dorobkiem może pochwalić się bardzo wiele polskich firm pirotechnicznych. Stowarzyszenie Importerów i Dystrybutorów Pirotechniki wylicza, że np. tylko specjaliści z należącego do SIiDP SuperPower, wracali w ostatnich latach z nagrodami międzynarodowych festiwali m.in. w Chorwacji, Niemczech, czy Francji. W 2020 r.  podczas International Festival of Pyrotechnic Art w Courchevel, firma zdobyła jednocześnie nagrodę jury i nagrodę publiczności.

Zakon Joannitów i salut muszkieterów

Na Malcie fajerwerki nawiązują do bogatej tradycji, sięgającej XVI wieku i czasów Zakonu Joannitów. Zakon konwentualny, arystokratyczny i wojskowy celebrował ogniami sztucznymi najważniejsze święta – wybór wielkiego mistrza, papieża, czy narodziny księcia.  Zapisy historyczne wskazują też na używanie fajerwerków podczas świąt religijnych, ważnych wydarzeń i  lokalnych maltańskich festynów. Ta wielowiekowa tradycja jest wciąż bardzo żywa. Od czerwca do połowy września pokazy sztucznych ogni odbywają się tutaj praktycznie w każdy weekend.

Historycznie inspiracją dla pirotechniki były wystrzały armatnie i ogień z muszkietów. „Feu de joie”, czyli salut muszkieterów, stanowił uroczyste powitanie każdego dostojnika. Z niego rozwinęła się musketterija, która dziś jest serią setek petard, strzelających w krótkich odstępach czasu, przymocowanych na sznurze do dachu kościoła lub innego wysokiego budynku. Popularne są również Solfarelli d'aria, czyli serie kolorowych strzałów, uruchamianych w krótkich odstępach czasu.

Narodziny Zygmunta III Wazy

Polska również ma równie długą tradycję pirotechniczną. W kronikach znaleźć można zapisy, że już w 1566 r. fajerwerkami uświetniono narodziny Zygmunta III Wazy. W XVIII wieku w Warszawie pokazy pirotechniczne były częścią wieczornych, publicznych zabaw. Fajerwerki towarzyszyły też największym uroczystościom państwowym, elekcjom królów. Pokazy organizowano dla uczczenia wielkich zwycięstw, między innymi Bitwy pod Wiedniem w 1683 r. Fajerwerkami uczczono także odzyskanie niepodległości Rzeczypospolitej w 1918 r., a także 100-lecie tego wydarzenia w 2018 roku.

Sztuka świętowania

- Fajerwerki są formą sztuki i jako takie zakorzenione są w dziedzictwie kulturowym wielu krajów. Służą wyrażaniu emocji, budowaniu opowieści, mogą poruszać, inspirować i dawać radość. Od czasów pradawnych dla ludzkości ogień niósł ze sobą szczególne znaczenie. Budził szacunek, wymagał uwagi, ostrożności i troski. W zamian ogrzewał, oświetlał, był czynnikiem budującym społeczność, ludzką kulturę i cywilizację. Dlatego świętowanie z jego udziałem stanowi ważny element tożsamości ludzkości –  twierdzi Marta Smolińska.

Z użyciem fajerwerków świętowane są najważniejsze wydarzenia, koncerty światowych gwiazd, ceremonie rozpoczęcia największych imprez sportowych. Trudno wyobrazić sobie bez pirotechniki tak ikoniczne wydarzenia, jak święto narodowe Francji – 14 lipca, dzień zjednoczenia Niemiec 3 października, czy święto niepodległości USA 4 lipca.

W kraju profesjonalizm i artyzm polskich pirotechników w tegorocznym sezonie wiosenno-letnim zobaczyć będzie można między innymi podczas pokazów lotniczych, którym co raz częściej towarzyszy oprawa pirotechniczna: Festiwalu Wiatru w Giżycku, Baloniady w Ogrodzieńcu , Air Moto Show w Pile, a także Airshow w Lesznie i Airshow w Suwałkach.

Poglądy idące w poprzek politycznych podziałów, unikanie zamykania się w bańkach dezinformacyjnych, chętniej konkretne sprawy niż partyjne spekulacje. Dziennikarz, publicysta, bloger, z wykształcenia historyk.

Nowości od blogera

Komentarze

Inne tematy w dziale Kultura