Cykl tematyczny: „Geopolityka rosyjska”, odc. 1.
dr Leszek Sykulski
Rosja jest igraszką przyrody, nie umysłu[1]
Fiodor Dostojewski
Wstęp
Istota rosyjskiego „myślenia przestrzenią” jest czynnikiem bardzo ważnym dla zrozumienia zarówno drogi dziejowej Rosji, jak i współczesnej polityki prowadzonej przez Federację Rosyjską. Jak podkreślał jeden z prekursorów rosyjskiej geopolityki, historyk Gieorgij Wiernadski (1888-1973) (fot. z prawej), kraj ten jest jednym z lepszych przykładów w historii na to, jak przestrzeń geograficzna wpływa na procesy polityczne, w tym na formułowanie celów i interesów państwa.
Daleki jestem tu od determinizmu geograficznego. Przestrzeń nie determinuje polityki, lecz stanowi dla niej jedną z podstawowych aren, na której rozgrywana jest rywalizacja o władzę. W rozwoju rosyjskiej ekspansji od czasów Iwana IV Groźnego, przez stworzenie Imperium Rosyjskiego przez Piotra I, aż po czasy Związku Radzieckiego, myślenie przestrzenne miało znaczenie trudne do przecenienia. Rosyjska myśl geopolityczna jest niezwykle bogata i, co bardzo ważne, jej geneza jest znacznie starsza niż tradycja samej geopolityki akademickiej, która powstała dopiero pod koniec XIX wieku.
Należy przy tym zaznaczyć, że geopolityka jest przede wszystkim wiedzą o władzy w czasie i przestrzeni oraz nad przestrzenią wraz z jej wszelkimi zasobami (w tym ludzkimi). Z tego punktu widzenia jest wiedzą strategiczną. Co za tym idzie, wszelkie dywagacje na temat jej statusu schodzą na drugi plan.
W niniejszym cyklu tematycznym nie będę wnikał w istotę samej geopolityki, choć mam zamiar przedstawić jej różne rozumienie przez rosyjskie elity intelektualne i polityczne. W tym miejscu, jako swego rodzaju punkt wyjścia, przytoczę tylko jedną definicję tej dziedziny wiedzy, autorstwaWładimira Kołosowa (ur. 1953) (fot. z lewej). Ten rosyjski uczony jest profesorem geografii, specjalistą w zakresie geografii politycznej i geopolitki, pracownikiem naukowym Instytutu Geografii Rosyjskiej Akademii Nauk, gdzie kieruje jednostką organizacyjną pod nazwą Laboratorium Badań Geopolitycznych, a także (od sierpnia 2012 r.) prezydentem Międzynarodowej Unii Geograficznej.
Tekst pochodzi z portalu geopolityka.net
Zobacz także:
Wrzesień 1939: niepotrzebna katastrofa
Koncepcja granic powojennej Polski wg Hipolita Gliwica
Oskar Żebrowski – prekursor polskiej geopolityki
Komentarze
Pokaż komentarze