Ronald Lasecki
Socjalizm XXI wieku
Socjalizm Cháveza wychodzi poza granice XX-wiecznych ideologii politycznych. W niewielkim stopniu warunkowany był ortodoksyjną myślą marksistowską. Chávez nie był teoretykiem, lecz praktykiem władzy i charyzmatykiem o dość porywczej osobowości. Z tego powodu, trudno mu było zmieścić się w ramach jakiejkolwiek doktrynersko pojętej ideologii. Rządy Cháveza nie były rządami doktrynerskimi, nie były też jednak rządami bezideowymi. Wenezuelskiego przywódcę interesowały bardziej idee, mniej zaś ideologie i wszelkie ograniczające swobodę jego działań zwarte i skończone systemy.
Autorem jednego z takich systemów był pierwotnie wykładający w Meksyku, później zaś pracujący jako polityczny doradca Cháveza, niemiecki filozof polityki prof. Heinz Dieterich Steffan (ur. 1943 r.). W 1996 r. ukuł on pojęcie „socjalizmu XXI wieku”, następnie wyłożone w pracach Hugo Chávez y el socialismo del siglo XXI (2005) oraz Der Sozialismus des 21. Jahrhunderts. Politik und Denken: Band 3 (2006). Według Dietricha, zarówno liberalizm jak i komunizm zawiodły jako teorie polityczne mające objaśniać rzeczywistość i dostarczyć narzędzi do rozwiązania najważniejszych kwestii, wobec których stoi ludzkość, takich jak ubóstwo, głód, rasizm, seksizm, zniszczenie środowiska naturalnego, wyzysk ekonomiczny etc. Obydwie te XX-wieczne teorie straciły swoją żywotność, kontekst zaś, w którym mogły być przydatne, uległ gruntownemu przekształceniu. Nie przeszły ona próby czasu i zostały negatywnie zweryfikowane przez rzeczywistość.
Nowa teoria polityczna, powinna według Dietricha stawiać sobie za cel zbudowanie społeczeństwa socjalistycznego i bezklasowego, osią ustroju politycznego którego byłaby demokracja partycypacyjna, mająca zastąpić oligarchizującą się łatwo demokrację przedstawicielską. Ustrój gospodarczy takiego społeczeństwa powinien być oparty na teorii wartości, nie zaś na teorii rynkowej. Gospodarka musi być nierynkowa i determinowana demokratycznie przez to, co bezpośrednio tworzy wartość. Demokracja powinna przybrać postać partycypacyjną, opierając się na państwie jako gwarancie dobra wspólnego. W ramach demokracji partycypacyjnej, dużą rolę odgrywać powinna demokracja bezpośrednia z instytucją plebiscytu i kształtowaniem odpowiedzialnych postaw obywatelskich.
Tekst pochodzi z portalu geopolityka.net
Czytaj także poprzednie części cyklu o Hugo Chavezie:
Komentarze
Pokaż komentarze