Szpargały
Świat przedwojenny przeobraża się na naszych oczach w legendę, dla jednych przetkaną światłem i barwą, dla innych – wrażliwych na propagandę – pełną cieni. Edward hrabia Raczyński, 1991
9 obserwujących
128 notek
31k odsłon
78 odsłon

„Société Anonyme Minière et Industrielle” – Górnicza i Przemysłowa SA

Wykop Skomentuj

Belgijska Spółka Akcyjna „Société Anonyme Minière et Industrielle” – Górnicza i Przemysłowa SA

    W 1869 r. lwowski kupiec Robert Dohms nabył w Borach, niedaleko Jaworzna, tereny wraz z prawem poszukiwania i eksploatacji węgla. W 1874 r. wybudował szyb wydobywczy „Juliusz”, a w 1876 r. – zatrudniającą 82 pracowników kopalnię „Dohms”, eksploatującą pokłady „Fryderyk August” oraz „Robert”. Wydobycie w tej kopalni, wyposażonej w parowe maszyny o mocy 56 kW, wynosiło około 12 000 ton węgla rocznie. W 1895 r. przebudowano i pogłębiono szyb „Juliusz”, a trzy lata później zbudowano kopalnianą wąskotorówkę do transportu urobku do stacji kolejowej w Ciężkowicach. W 1905 r. kopalnia została sprzedana przez spadkobierców Dohmsa belgijskiej spółce akcyjnej z siedzibą w Verviers.

     W   Polsce  spółka   ta  miała  siedzibę  w  Katowicach  przy  ul.  Podgórnej  4.  Jej  kapitał  wynosił  3 000 000 franków belgijskich i podzielony był na 6000 akcji o nominale 500 franków belgijskich. Kapitał ten pozwolił na wybudowanie szybu „Sobieski”. Nastąpił szybki wzrost wydobycia – z 57 600 ton w 1905 r. do 96 700 ton w 1909 r. W 1906 r. przy kopalni zbudowano elektrownię o mocy 800 kW, a także warsztaty, kuźnię, kotłownię i magazyny w okolicy szybu „Sobieski”. Przed wybuchem I wojny światowej wydobyto rekordowe 400 000 ton węgla.

    W 1923 r. większość akcji została wykupiona przez Giesche SA, która z kolei stała się własnością Silesian American Corporation (SACO) z siedzibą w Delaware w USA, w której 51% akcji posiadała amerykańska grupa przemysłowa Averell Harriman i Anaconda Mining Corporation. W ramach holdingu używana była nazwa Kopalnia „Bory”; nazwa „Sobieski” została wycofana z urzędowej korespondencji, prowadzonej w języku niemieckim, a potem angielskim.

    Pod koniec lat 30. XX w. Spółka zatrudniała około 750 osób, a roczne wydobycie wynosiło niewiele ponad 200 000 ton. Uznaje się, że kopalnia pracowała na poziomie jednej trzeciej swoich możliwości. Radę Nadzorczą w tym czasie tworzyli Stefan Krasnodębski (prezes), Walter Schauer, Cornelius Kelley, Elbert Sowerwine, George Sage Brooks i inni, a w Zarządzie zasiadali m.in.: inż. Władysław Domino, Wilhelm Buzek i Erazm Gorączko.

image

Akcja na okaziciela spółki „Société Anonyme Minière et Industrielle” na 500 franków belgijskich z 1905 r.


Źródła:

Historia Sobieskiego. „nasze Forum” 2013, nr 1(37).

Rocznik polskiego przemysłu i handlu 1938. Polska Spółka Wydawnictw Informacyjnych, Warszawa 1938.

Wilczek M.T.: Papiery wartościowe przemysłowych spółek akcyjnych dwudziestolecia międzywojennego. Wybór, UE Katowice 2016.

www.tauron-wytwarzanie.pl


Wykop Skomentuj
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Gospodarka