Postęp w nauce - odpowiadam elig

Tekst ten miał być komentarzem pod artykułem elig Postęp i zastój w nauce , ale się rozrósł do takich rozmiarów, że, żeby nie zaśmiecać cudzego bloga, zdecydowałem się umieścić go oddzielnie. Na swoim blogu pani elig przedstawiła dwie listy największych osiągnięć naukowo-technicznych z lat 1909-59 oraz 1959-2009 i wyciągnęła wniosek, że ten pierwszy okres był bardziej płodny od drugiego. Takie zestawienia są, siłą rzeczy, bardzo subiektywne. Mam wrażenie, że pozornie większa liczba istotnych odkryć z lat 1909-1959 w porównaniu z okresem 1959-2009 może wynikać z faktu, że osiągnięcia z tego pierwszego okresu dobrze się już ugruntowały w ludzkiej świadomości, a niektóre z tego drugiego - jeszcze nie. Podejrzewam, że gdyby listę osiągnięć z lat 1909-59 robiono w 1959 roku, co najmniej kilka punktów nie znalazłoby się w tym zestawieniu. Ot, choćby wynalezienie tranzystora z 1957 roku. W 1959 roku o tym fakcie wiedziała tylko niewielka grupka specjalistów, a i oni nie wszyscy zdawali sobie chyba sprawę ze znaczenia wynalazku. To samo dotyczy odkrycia struktury DNA.

Za kilka albo kilkanaście lat lista osiągnięć z lat 1959-2009 może okazać się znacznie dłuższa. Po prostu do świadomości ogółu dotrą te odkrycia i wynalazki, których w tej chwili jeszcze się nie docenia. Ja sam jestem skłonny dodać kilka punktów z dziedziny fizyki z odpowiednim uzasadnieniem. Oto one:

1. Udowodnienie hipotezy Wielkiego Wybuchu i rozpracowanie jego szczegółów. Co prawda, sam pomysł powstał wcześniej, ale w 1959 roku był tylko jednym z kilku modeli (innym był np. model stanu stacjonarnego Wszechświata), w dodatku bardzo słabo rozpracowanym. Dopiero od odkrycia mikrofalowego promieniowania reliktowego w 1964 roku można uznać Wielki Wybuch za udowodniony. Co więcej, w trakcie prac nad Wielkim Wybuchem pojawiło się kilka absolutnie nowatorskich koncepcji fizycznych, takich jak model inflacyjny.
2. Odkrycie ciemnej materii i ciemnej energii. Mają one podstawowy wpływ na strukturę Wszechświata; a czy mają bezpośrednie znaczenie dla człowieka? Czas pokaże.
3. Obserwacyjne odkrycie gwiazd neutronowych i czarnych dziur. Są zbudowane z nieznanych wcześniej form materii, zaś czarne dziury mogą okazać się kluczem do poznania nowych praw fizyki.
4. Odkrycie planet pozasłonecznych. Nie muszę chyba uzasadniać rangi tego odkrycia.
5. Stworzenie Modelu Standardowego cząstek i oddziaływań. W 1959 roku (a i 10 lat później) panował kompletny bałagan w klasyfikacji cząstek elementarnych, których znano wówczas już kilkadziesiąt i nie wiedziano, co z tym zrobić. Model Standardowy stał się dla cząstek tym, czym jest układ okresowy dla pierwiastków. W ramach Modelu udało się też zunifikować oddziaływania elektromagnetyczne, słabe i silne; to bardzo duże osiągnięcie.
6. Próby tworzenia tzw. teorii wszystkiego. Ma to być teoria idąca dalej niż Model Standardowy, tłumacząca i łącząca wszystkie oddziaływania (wraz z grawitacją). Być może taka teoria już istnieje – chodzi mi o teorię strun. W tej chwili jej status jest podobny do statusu, jaki miał model Wielkiego Wybuchu w 1959 roku. Jeżeli zostanie udowodniona, znajdzie się na liście osiągnięć z lat 1959-2009; jeżeli nie, może prawdziwą okaże się któraś z jej mniej znanych konkurentek?