0 obserwujących
53 notki
33k odsłony
2318 odsłon

Antoni Żubryd ps Zuch

Antoni Żubryd
Antoni Żubryd
Wykop Skomentuj1

Notka jest uboższą wersją z tego linku http://lelumpolelum.pinger.pl/m/5125690/antoni-zubryd-ps-zuch reszta zdjęc jest pod tym linkiem do obejrzenia, treśc jest ta sama

 

-----------------------

 

Antoni Żubryd urodził się w Sanoku w 1918.  Po ukończeniu szkoły oficerskiej w Śremie służył w 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich, z którym brał udział w obronie Warszawy. Jesienią 1939 roku ucieka z niemieckiej niewoli po czym trafia do sowieckiej, aresztowany przy próbie przekroczenia Sanu. Od zesłania do łagrów ratuje się podejmując współpracę z Rosjanami. Szpieguje dla nich Niemieckie umocnienia po drugiej stronie Sanu. Ponownie aresztowany przez Gestapo znów ucieka i ukrywa się do wkroczenia Armii Czerwonej w 1944 roku. Zostaje przyjęty do służby jako oficer śledczy i tłumacz w sanockim UB. Dziwny był jednak z niego Ubek, bo utrzymywał kontakty z Akowcami, donosząc im o planowanych aresztowaniach a w pracy podczas przesłuchań nie torturował jeńców i pomagał w ucieczkach. Takie zachowanie sprawiło, że Żubryd musiał uciekać z Sanoka. 15 czerwca 1945 roku razem z kilkoma kolegami z UB podjechał pod gmach więzienia, zabrał 10 osób podejrzanych o przynależność do AK i odjechał. Rozpoczyna się historia Samodzielnego Batalionu Operacyjnego Narodowych Sił Zbrojnych.

Ucieczka Żubryda, który przyjął pseudonim Zuch, rozwścieczyła sanockie UB. Aresztowano w odwecie jego teściową i czteroletniego syna. Co byli im winni ci ludzie, trudno powiedzieć. Jednak Żubryd nie zamierza się poddać. Następnego dnia zabija szefa powiatowych struktur UB Tadeusza Sieradzkiego, a potem razem ze swoim oddziałem napada na posterunek MO w Haczowie, bierze milicjantów do niewoli i dzwoni do Sanoka żądając wypuszczenia syna i teściowej. Pozbawieni dowódcy funkcjonariusze zgadzają się i jego teściowa i czteroletni syn odzyskują wolność. Zaczyna się regularna wojna Żubryda z oddziałami UB, Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Milicji Obywatelskiej.


stadion_01.jpg




Na tym zdjęciu widać stadion Stali Sanok. Mało osób jednak wie, że 24 maja 1946 odbył się tu makabryczny spektakl na który oprócz miejscowej ludności spędzono młodzież z okolicznych szkół. Tego dnia powieszono tutaj Władysława Kudlika oraz Władysława Skwarca, żołnierzy NSZ służących pod Żubrydem. Kilka dni później zawisł tutaj kolejny jego żołnierz Stanisław Książek. Wywołało to słuszne oburzenie wśród sanoczan, którzy zauważyli, że nigdy nie odbyła się publiczna egzekucja morderców z oddziałów Upa, którzy palili okoliczne wioski. Szalejące jednostki UB i MO aresztowały w lipcu w powiecie sanockim i leskim 300 polaków podejrzanych o współprace z Narodowymi Siłami Zbrojnymi i Żubrydem. W tym samym miesiącu do aresztu trafiło tylko 40 osób narodowości ukraińskiej, więc UB w Sanoku nie walczył z UPA, które mordowało Polaków, natomiast większością sił uganiał się za Żołnierzami Wyklętymi.

Co tak rozwścieczyło UB? Samodzielny Batalion Operacyjny NSZ chronił ludność przed banderowcami, zwalczał palące wioski sotnie nacjonalistów ukraińskich. Tą działalnością zaskarbił sobie poparcie miejscowej ludności, prześladowanej przez MO i Ukraińców, a bronionej głównie przez żubrydowców. Sympatyzowali z nimi nawet żołnierze Ludowego Wojska Polskiego. Kiedyś spotkali oni się na ulicach Sanoka, porozmawiali, odeszli na bezpieczną odległości i strzelali w powietrze aby bezpieka nie miała powodu do aresztowań wśród wojskowych, dlatego że wypuścili NSZtowców.


Niebieszczany.jpg




Na tym zdjęciu widzimy panoramę miejscowości Niebieszczany, bazy wypadowej oddziału NSZu, skąd żołnierze Żubryda operowali docierając do powiatu jasielskiego z jednej strony i leskiego z drugiej. Za karę UB chciało mieszkańców Niebieszczan wysiedlić na ziemie odzyskane a zabudowania spalić. W tym samym czasie odział UPA Stepena Stebelśkiego "Chrina" także chciał spalić tą miejscowość. Na kpinę zakrawa fakt, że banderowcy i Ubecy chcieli tego samego – starcia z podkarpackiej ziemi skrawka wolnej Rzeczpospolitej.


NSZ_Kazimierz_Kocylowski-Wichura, zastępca Żubryda.jpg




W marcu 1945 roku aresztowano Kazimierza Kocyłowskiego, zastępce Żubryda. Widzimy go na tym zdjęciu. Jak widać odziały NSZ był formacją umundurowaną.Zdażyło, się że Żubryd spotkał kilku żołnierzy Wojska Polskiego, których zbeształ za brak korony na orzełku. Innym razem żołnierze dostali od niego pieniądze na zakup Orłów z koroną.  Było to możliwe, bo przez cały ten czas jego odział cieszył się cichym poparciem jednostek Wojska Polskiego. Walczyli z nim tylko milicjanci, ubecy i donosiciele, dla których nie miał litości.


NSZ_Zubryd_Antoni.jpg





Tutaj mamy kolejne zdjęcie Antoniego Żubryda, tym razem zdjęcie cywilne, bo odział NSZ jak już mówiliśmy był odziałem umundurowanym. Służyło w nim około 150 osób, podzielonych na mniejsze odziały, niejednokrotnie operujące samodzielnie. Organizowali zasadzki, zabijając Ubeków i NKWDzistów. Odbijali więźniów, rozbijali posterunki MO, ochraniali ludność przed UPA.  Wydawałoby się w nieskończoność. Nienawiśc do partyzantów Niepodległej sprawiła że w lipcu 1945 spacyfikowano kilka wsi, min wymienione wcześniej Niebieszczany. 300 niewinnych ludzi zostało aresztowanych. Wielu z nich musiało się wykupić z niewoli, bo miejscowa bezpieka postanowiła zarobić na operacji przeciw bandzie NSZu. Pieniądz jak widać według Ubowców nie śmierdzi. Represje Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego sprawiły, że miejscowa ludność zaczęła bardziej się ich obawiać niż banderowców o czym można przeczytać raportach UPA.  

25 października 1946 r. w Krośnie żołnierz Żubryda Jerzy Vaulin poprosił o spotkanie z oficerem UB. Doniósł mu, że jest agentem Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego z Warszawy i dzień wcześniej zastrzelił Antoniego Żubryda i jego żonę Janinę w lesie koło Malinówki w powiecie brzozowskim. Jak się potem okazało podstępem wyprowadził swojego dowódcę do lasu i niepostrzeżenie strzelił mu w tył głowy. Potem zwabił do tego lasu jego żonę i ją też zastrzelił. Oto jej zdjęcie.

Wykop Skomentuj1
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura