Polska coraz bardziej wroga wobec Ukraińców. Rośnie liczba ataków

Polska od początku rosyjskiej pełnoskalowej inwazji pozostaje jednym z najważniejszych sojuszników Ukrainy, jednak stosunek części społeczeństwa do Ukraińców wyraźnie się pogarsza. Temat ich obecności w kraju coraz częściej staje się elementem politycznej walki przed wyborami parlamentarnymi jesienią 2027 roku.

W kampanii prezydenckiej w 2025 roku część prawicowych polityków zaczęła przedstawiać Ukraińców jako obciążenie dla finansów publicznych. W 2026 roku retoryka ta jeszcze się zaostrzyła. Konfederacja krytykuje świadczenia socjalne dla Ukraińców, a lider Konfederacji Korony Polskiej Grzegorz Braun określił władze Ukrainy jako wroga Polski.

Podobne stanowisko prezentuje część polityków Prawa i Sprawiedliwości. Przemysław Czarnek w lipcu stwierdził, że pomoc wojskowa dla Ukrainy powinna zostać wstrzymana do czasu zmiany jej polityki historycznej.

Jednym z głównych źródeł napięć pozostaje spór o zbrodnie Ukraińskiej Powstańczej Armii na Polakach podczas II wojny światowej. Prezydent Karol Nawrocki odebrał Wołodymyrowi Zełenskiemu Order Orła Białego, reagując na decyzję o nazwaniu ukraińskiej jednostki wojskowej imieniem związanym z UPA.

Jednocześnie badania CBOS pokazują wyraźne pogorszenie stosunku Polaków do Ukraińców. Odsetek osób deklarujących sympatię spadł z 51 proc. w 2023 roku do 29 proc. w styczniu 2026 roku. Niechęć wzrosła do 43 proc. Wśród najczęściej wskazywanych powodów pogorszenia relacji znalazły się spory dotyczące historii oraz świadczeń socjalnych.

Zmiana nastrojów jest odczuwalna także przez samych Ukraińców. Część z nich mówi o obawie przed używaniem języka ukraińskiego w miejscach publicznych i większej ostrożności w sytuacjach konfliktowych.

W ostatnich miesiącach doszło również do konkretnych ataków. W lipcu we Wrocławiu pobito 20-letnią Ukrainkę i jej 21-letniego partnera. W Bielsku-Białej pracownik miejskiej komunikacji miał kierować obraźliwe uwagi dotyczące narodowości wobec trojga Ukraińców, w tym dwóch 11-letnich dziewczynek. W sierpniu ukraiński mężczyzna został zaatakowany w tramwaju w Poznaniu.

Według danych polskiej policji w pierwszej połowie roku odnotowano 180 zgłoszeń przestępstw motywowanych etnicznie wobec Ukraińców. To wzrost o 30 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku. Od lutego do czerwca prokuratura skierowała do sądów 283 sprawy dotyczące przestępstw z nienawiści, a Ukraińcy stanowili ponad 80 proc. ofiar.

Rząd Donalda Tuska powołał na początku 2026 roku 50 wyspecjalizowanych zespołów prokuratorskich zajmujących się przestępstwami z nienawiści. Premier ostrzegał, że napastnicy stają się coraz bardziej bezkarni, ponieważ mogą mieć poczucie politycznego przyzwolenia.

Do powstrzymania nacjonalistycznych nastrojów zaapelował również Kościół katolicki. Tymczasem ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar podkreśla, że wykorzystywanie kwestii ukraińskiej w walce politycznej może dodatkowo pogorszyć relacje między oboma społeczeństwami.