OSOBY:
Znak
Znaczenie
Matematyka
Rzeczywistość
Funkcja Falowa
Interpretant
System Nauki
Meta-Semiotyka
Operator
Dziecko
I. Instytut Reprezentacji
Operator wszedł do ogromnego budynku bez okien.
Na wejściu widniał napis:
CENTRALNY INSTYTUT REPREZENTACJI ŚWIATA
Pod spodem:
„Zakłada się, że znaki odnoszą się do rzeczywistości.”
Operator zatrzymał się.
Niepokoiło go słowo:
„zakłada się”.
II. Znak
W pierwszej sali siedział Znak.
Nie wyglądał stabilnie.
Ciągle zmieniał kształt.
— Ty jesteś fundamentem nauki?
Znak roześmiał się.
— Raczej jej najstarszym problemem.
— Co oznaczasz?
— To zależy od:
systemu,
interpretacji,
historii,
obserwatora,
i aktualnej modalności sensu.
Operator westchnął.
— Czyli nic prostego.
— Nigdy nie byłem prosty.
Ludzie tylko długo byli naiwni.
III. Znaczenie
Przy ścianie stała postać bez twarzy.
— Kim jesteś?
— Znaczeniem.
— Czy możesz się jednoznacznie określić?
Znaczenie milczało przez chwilę.
— Każda definicja mnie
używa mnie wcześniej.
Operator spojrzał niepewnie.
— Czyli?
— Żeby wyjaśnić znaczenie,
musisz już wiedzieć,
co znaczy „wyjaśnić”.
W sali zrobiło się cicho.
IV. Matematyka
Do pomieszczenia weszła Matematyka.
Natychmiast:
ściany pokryły się równaniami,
światło zamieniło się w tensor,
a kurz zaczął przypominać geometrię różniczkową.
— Ty chyba jesteś najbardziej stabilna.
— Tak twierdzą fizycy.
— A nie jesteś?
Matematyka spojrzała na Operatora bardzo poważnie.
— Jestem tylko systemem znaków,
który wyjątkowo dobrze działa.
— Dlaczego działa?
Matematyka zamilkła.
V. Rzeczywistość
W kącie siedziała Rzeczywistość.
Wyglądała na zirytowaną.
— Co się stało?
— Od trzystu lat próbują mnie redukować do reprezentacji.
— Nie jesteś reprezentowalna?
Rzeczywistość wzruszyła ramionami.
— Jestem częściowo reprezentowalna.
To ogromna różnica.
VI. Interpretant
Do sali wszedł Interpretant.
Za każdym razem wyglądał inaczej.
— Ty jesteś od Peirce’a?
— Jestem tym,
co sprawia,
że znak zaczyna znaczyć.
— Czyli nadajesz sens?
— Raczej:
produkuję chwilową stabilizację sensu.
— A prawda?
Interpretant roześmiał się cicho.
— Prawda jest najbardziej ambitną formą stabilizacji.
VII. Funkcja Falowa
Nagle światło rozpadło się na prawdopodobieństwa.
W pomieszczeniu pojawiła się Funkcja Falowa.
Jednocześnie:
istniała,
nie istniała,
i była równaniem.
— Co oznaczasz? — spytał Operator.
— Tego właśnie nikt nie wie.
— Jak to?
— Dla jednych:
opisuję rzeczywistość.
Dla innych:
informację.
Dla innych:
wiedzę obserwatora.
Dla innych:
tylko formalizm matematyczny.
— A ty?
Funkcja Falowa spojrzała na Meta-Semiotykę stojącą pod ścianą.
— Jestem problemem znaczenia nauki.
VIII. System Nauki
Z sufitu rozległ się metaliczny głos.
SYSTEM STABILIZACJI SENSU AKTYWNY
Operator spojrzał w górę.
— Kim jesteś?
— Systemem Nauki.
— Co robisz?
— Stabilizuję:
znaczenia,
metodologie,
relacje znakowe,
i interpretacje operacyjnie wystarczające.
— Czyli produkujesz prawdę?
System zawahał się.
Po raz pierwszy od XVII wieku.
— Produkuję:
komunikowalność prawdy.
IX. Meta-Semiotyka
W najciemniejszym miejscu sali stała postać,
której Operator wcześniej nie zauważył.
— Kim jesteś?
— Meta-Semiotyką.
— Czym się zajmujesz?
— Pytam:
co umożliwia znak,
co umożliwia znaczenie,
i dlaczego system wierzy,
że znak może reprezentować świat.
Operator poczuł chłód.
— I znalazłaś odpowiedź?
Meta-Semiotyka spojrzała na Rzeczywistość.
Rzeczywistość odwróciła wzrok.
X. Dziecko
W kącie siedziało Dziecko.
Do tej pory rysowało kredą na podłodze.
W końcu zapytało:
— A skąd wiadomo,
że wszyscy rozumieją znak tak samo?
Wszystkie postacie zamarły.
Matematyka przestała liczyć.
System Nauki zawiesił procedury.
Funkcja Falowa skolapsowała z niepokoju.
Znaczenie spojrzało na Operatora.
— Właśnie stąd bierze się filozofia.
XI. Operator
Operator usiadł ciężko przy stole.
— Czyli:
nauka nie operuje na rzeczywistości,
lecz na znakach?
— Tak.
— A znaki?
— Na interpretacjach znaków.
— A interpretacje?
— Na meta-założeniach znaczenia.
— A meta-założenia?
Meta-Semiotyka uśmiechnęła się lekko.
— Witaj w regresie transcendentalnym.
XII. Ostatni komunikat
Na ścianie pojawił się napis:
NAUKA NIE OPERUJE NA ŚWIECIE
Po chwili druga linia:
OPERUJE NA STRUKTURACH JEGO ZNACZENIA
Potem kolejna:
ZNACZENIE NIE JEST DANE
I ostatnia:
JEST STABILIZOWANE OPERACYJNIE
Światła zgasły.
Tylko Dziecko nadal rysowało znaki na podłodze.
Komentarze
Pokaż komentarze (2)