Takie se tam...
Piszem bo chcem
0 obserwujących
45 notek
12k odsłon
  315   0

ENCYKLOPEDIA TRADYCJI i LEGEND ŻYDOWSKICH

ALAN UNTERMAN 
ENCYKLOPEDIA TRADYCJI i LEGEND ŻYDOWSKICH
1998

(...)

Bnej Israel - mówiący językiem marati indyjscy Hebrajczycy z okolic Bombaju. Bnej Israel nie używają określenia "Żyd", ponieważ po hebrajsku oznacza ono mieszkańca królestwa Judei, podczas gdy Bnej Israel utrzymują, że wywodzą się z Dziesięciu Zaginionych Plemion z królestwa Izrael. Według innej wersji przodkowie Bnej Israel opuścili Palestynę w II w. p.n.e. Z katastrofy statku u zachodnich wybrzeży Indii uratowało się siedem par. Z czasem Bnej Israel zapomnieli swej religii, lecz zachowali pewną wiedzę o szabacie i innych świętach, znajomość przepisów dotyczących pożywienia, obrzezania oraz modlitwę Szma. Powtarzali Szma przy każdej okazji, aż rozpoznał ją przypadkowy gość, Żyd, który pomógł im nawiązać kontakt z szerszą społecznością żydowską. Wśród swych sąsiadów Hindusów znani byli jako "sobotni olejarze", ponieważ zarabiali na życie tłoczeniem oliwy, lecz nie pracowali w soboty. Bnej Israel dzielą się na dwie grupy: "białych", którzy pochodzą bezpośrednio od pierwotnych osadników, oraz "czarnych", potomków Bnej Israel z mieszanych małżeństw z tubylcami. W przeszłości "biali" i "czarni" Bnej Israel nie zawierali między sobą związków małżeńskich ani nawet nie jadali razem. Dziś, choć mają wspólne synagogi, "czarni" nadal odgrywają podrzędną rolę. Co ciekawe, ciemny kolor skóry spotyka się w obu grupach. Odrodzenie religijne Bnej Israel nastąpiło po przybyciu Dawida Rahabi, Żyda z Koczinu. Chcąc sprawdzić, czy Bnej Israel są naprawdę Żydami, dał kobietom z tej gminy różne gatunki ryb, prosząc o przyrządzenie z nich posiłku. Wybierając tylko ryby koszerne kobiety przekonały go o żydowskim rodowodzie grupy. Pierwszą synagogę Bnej Israel zbudowano w Bombaju w 1796. Wprawdzie brakowało im kapłanów, lecz dla celów obrzędowych korzystali z pomocy kapłanów bagdadzkich Żydów z Bombaju. Wielu członków Bnej Israel wyemigrowało do Izraela, gdzie naczelny rabinat podawał w wątpliwość ich żydowski status.

chińscy Żydzi - brak jednoznacznych dowodów określających datę przybycia pierwszych Żydów do Chin. Legendy wiążą pojawienie się żydostwa chińskiego z Dziesięcioma Zaginionymi Plemionami lub z wygnańcami uciekającymi po zburzeniu Drugiej Świątyni w I w. n.e. W IX w. perscy Żydzi handlujący jedwabiem założyli swoje placówki w Chinach, a o spotkaniu z nimi wspominają w swych sprawozdaniach niektórzy podróżnicy. Znani byli jako ci, którzy "usuwają ścięgno z uda zwierząt przed ich spożyciem", w czym znalazła odbicie jedna z żydowskich reguł odżywiania. Bliższe naszym czasom informacje o życiu Żydów w Chinach pochodzą od misjonarzy jezuickich. W XVII w. pewnego jezuitę odwiedził żydowski mandaryn, który wziął obraz Marii z Dzieciątkiem Jezus za Rebekę i Jakuba. Głównym skupiskiem Żydów był wówczas Kajfeng, stolica prowincji Honan w środkowych Chinach. Tamtejsza duża synagoga miała wyryty w kamieniu napis z datą 1163. Żydzi chińscy przyswoili już sobie kulturę otoczenia i nie można ich było odróżnić od rodowitych Chińczyków. Gdy po raz pierwszy natknęli się na Żydów portugalskich, nie mogli uwierzyć, że ci biali cudzoziemcy w ogóle są Żydami. W księdze zmarłych z Kajfengu (XV-XVII w.) można prześledzić, jak z czasem imiona hebrajskie ustępowały miejsca chińskim. Żydzi chińscy zachowali zaledwie rudymentarną znajomość hebrajskiego, nie znali wielu rytuałów i uprawiali starodawny kult na modłę chińską w przekonaniu, że jest to jedynie sposób okazywania czci zmarłym. Przechowywali zwoje Tory w schowku zwanym Święte Świętych, nad którym wyryte było Szma, a czytanie Tory odbywało się z krzesła z hebrajskimi inskrypcjami. Przed wejściem do synagogi zdejmowali obuwie, zwyczaj spotykany również w niektórych gminach sefardyjskich, a czytający Torę zakrywał twarz zasłoną, tak jak zgodnie z przekazem biblijnym czynił to Mojżesz (Wj 34, 33). Ich liturgia przypominała swoją formą obrządki żydostwa perskiego z pewnymi elementami zaczerpniętymi z modlitewnika jemeńskiego.

Chuetas - marrani żyjący na Balearach, wywodzący się z nawracanych w XIV i XV w. siłą na chrześcijaństwo Żydów, którzy woleli chrzest niż śmierć. Słowem "chueta", oznaczającym "świnię" lub "zjadacza świń", określano pogardliwie przechrztów, być może również z powodu ostentacyjnego spożywania przez nich wieprzowiny na dowód, że nie są Żydami. W XVI i XVII w. pewną liczbę marranów z Majorki skazano na śmierć za judaizowanie, a ich majątki skonfiskowano. Początkowo nie mieli prawa wstępowania do armii, do cechów, duchowieństwa oraz zajmowania stanowisk publicznych. Ograniczenia te zniesiono dopiero po 1782. Mimo że Chuetas są teraz pobożnymi katolikami z własnym kościołem w budynku byłej synagogi, dla innych chrześcijan pozostają pariasami, żyjącymi i nawet grzebanymi osobno. Podejmowano rozliczne starania, by osiedlić ich w państwie Izrael, lecz zakończyły się one niepowodzeniem i Chuetas powrócili na Majorkę.

Lubię to! Skomentuj16 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale