Robin Goodfellow Robin Goodfellow
36
BLOG

"In the Rukh"

Robin Goodfellow Robin Goodfellow Rozmaitości Obserwuj notkę 2
Co stało się z Mowglim, gdy dorósł? Nieznane opowiadanie Rudyarda Kiplinga


Kto nie słyszał o Mowglim – nagim dzieciaku wychowanym przez wilki, przyjaźniącym się z Bagheerą i Baloo, walczącym z Shere Khanem? Jest jednak jeszcze jedna historia o Mowglim, o której większość czytelników Ksiąg zapewne nigdy nie słyszała. Nazywa się „In the Rukh” i Rudyard Kipling napisał ją… jako pierwszą.

Zanim powstały Księga dżungli (1894) i Druga księga dżungli (1895), Kipling rok wcześniej – w 1893 roku – zamieścił w tomie "Many Inventions" opowiadanie o dorosłym Mowglim.

Inaczej mówiąc: autor najpierw wymyślił jego dorosłość, a dopiero potem cofnął się w czasie i opisał jego dzieciństwo.

Akcja „In the Rukh” toczy się w indyjskim lesie (rukh oznacza właśnie las lub puszczę). Brytyjski leśniczy Gisborne prowadzi tam dość samotne życie, pilnując drzew, tygrysów i kolonialnej biurokracji. Pewnej nocy jeden ze strażników leśnych zostaje zabity przez tygrysa. W dżungli pojawia się wtedy wysoki, przystojny młody mężczyzna w samej przepasce na biodrach, z wieńcem kwiatów na głowie. Przedstawia się jako Mowgli. Spokojnie wskazuje, gdzie odpoczywa drapieżnik, i oferuje, że go wypłoszy. Gisborne nie wierzy, że da się popędzić tygrysa jak bydło, ale idzie za nieznajomym. Mowgli doprowadza go prosto do legowiska.

Później okazuje się, że Mowgli posiada niemal nadprzyrodzoną znajomość dżungli i zwyczajów zwierząt. Potrafi „pędzić” całe stada antylop nilgau – a w cieniu pomagają mu w tym jego czterej wilczy bracia. Przełożony Gisborne’a, Niemiec Muller, rozpoznaje w nim dziecko wychowane przez wilki: zauważa zgrubienia i blizny na łokciach oraz kolanach – ślad chodzenia na czworakach. Stwierdza, że takie „wilcze dzieci” zwykle szybko umierają po powrocie między ludzi. Ten jednak przeżył i jest żywym anachronizmem.

Mowgli zakochuje się w córce miejscowego służącego Gisborne’a. Scena, w której Gisborne i ojciec dziewczyny obserwują z ukrycia, jak Mowgli gra na flecie, a cztery wilki tańczą na tylnych łapach wokół zakochanej pary, należy do najbardziej sugestywnych w całym opowiadaniu.

image

Ostatecznie Mowgli żeni się z dziewczyną i obejmuje posadę strażnika leśnego. Historia kończy się idyllicznym obrazem: rok później Muller i Gisborne natykają się w dżungli na nagie dziecko Mowgliego, którego pilnuje szary wilk. Bohater żyje z żoną i synem w leśnej chacie, wciąż blisko swoich wilczych braci.

To opowiadanie jest fascynujące przede wszystkim jako literacki „protokół założycielski” postaci Mowgliego – pierwszy tekst, w którym się pojawił, a jednocześnie chronologiczne domknięcie jego losów. Ma w sobie urok wczesnego Kiplinga: konkretny, zmysłowy opis indyjskiej służby leśnej, poczucie izolacji białego oficera i fascynację „innym” człowiekiem, który jest zarazem dziki i nadludzki. Sceny z wilkami są malownicze i mają w sobie coś z baśni.

Jednocześnie widać tu wyraźnie całą kolonialną logikę. Mowgli nie zostaje wolnym panem dżungli – zostaje „oswojony” i włączony w tryby administracji leśnej jako lojalny, użyteczny pracownik na państwowej pensji. Muller i Gisborne patrzą na niego z zewnątrz, z pozycji władzy: jako na interesujący anachronizm, który można wykorzystać. To właśnie ta perspektywa brytyjskiego urzędnika sprawia, że opowiadanie traci magię znaną z Ksiąg dżungli, gdzie Mowgli jest mitycznym, nieokiełznanym panem przyrody. Krytycy zgodnie uważają „In the Rukh” za najsłabsze z opowiadań o Mowglim – solidny, pisany dla dorosłych imperialny epilog raczej niż arcydzieło.

A mimo to warto po niego sięgnąć,  by zobaczyć, jak wygląda „happy end” wilczego chłopca według samego autora, i zasmakować zupełnie innej, bardziej przyziemnej wersji znanego bohatera.


Link do tekstu oryginału "In the Rukh"


Opracował K. Rafalski (fragmenty streszczenie opowiadania - Grok, opowiadanie nie doczekało się jak dotąd oficjalnego przekładu na język polski.)


KOMENTARZE

Eternity pisze:

Najbardziej przemawia do mnie ten wilk pilnujący dziecka Mowgliego. Posada i rodzina nie muszą przecież oznaczać zerwania z dawnym światem — w tym obrazie oba światy nadal żyją obok siebie. 

Dlatego nie sprowadzałbym tego zakończenia wyłącznie do kolonialnego „oswojenia”. Można w nim zobaczyć także dorastanie bez zdrady własnych korzeni. A że wilczy chłopiec trafił na państwową posadę? Nawet w dżungli trudno utrzymać rodzinę samą legendą. Cheers.

Moja odpowiedź:

„nie sprowadzałbym tego zakończenia wyłącznie do kolonialnego „oswojenia”.

Słusznie, taka interpretacja niektórych krytyków spłaszcza Kiplinga. Umieszczenie tej sceny z wilkiem przy dziecku Mowgliego - to właśnie prawdziwy Kipling, który lubił „płatać figle” naiwnym gloryfikatorom Imperium z całym bagażem porządku, munduru, posady, pensji etc. Przypomina, że pod powierzchnią cywilizacji istnieje wciąż „dżungla”, symbol czegoś pradawnego, nie do końca oswojonego. Tutaj oba światy jak pan pisze „nadal żyją obok siebie”. Bez tej sceny opowiadanie by nie „przemawiało”

Dziękuję za ten b. trafny komentarz.

Udostępnij Udostępnij Lubię to! Skomentuj2 Obserwuj notkę

Chodzi własnymi ścieżkami (w ogrodzie Pana Kiplinga)

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (2)

Inne tematy w dziale Rozmaitości