Od wyborów wiemy, iż planowane są zmiany w prawie ustrojowym naszego państwa. Zmiany te mają dotyczyć w szczególności dualistycznej formy sprawowania władzy na poziomie województwa. Przypomnę, iż właśnie z dualizmem władzy mamy do czynienia na szczeblu wojewódzkim, a polega on na tym, iż władzę w województwie sprawują jednocześnie wojewoda i organy samorządu wojewódzkiego pod postacią marszałka województw i sejmiku wojewódzkiego.
Ów dualizm jest lekko mówiąc konfliktogenny i nie sprzyja efektywności pracy administracji publicznej, co jak wiadomo odbija się bezpośrednio na nas; obywatelach. O co chodzi? Chodzi oto, że mamy do czynienia z prawem złej jakości; nieprecyzyjnym i niedostosowanym do współczesnych wyzwań administracji publicznej. Samo krzyżowanie się kompetencji nastarcza niemałych problemów zarówno wojewodom jak i przedstawicielom samorządu. Wydaje się również – co mówili przedstawiciele rządu – że można większa cześć zadań publicznych przekazać w ręce samorządu wojewódzkiego. Było by to w pełni uzasadnione mając na uwadze treść konstytucyjnej zasady decentralizacji władzy publicznej. Kierunek zmian jest słuszny, brak konkretyzacji celu.
Zatem sugeruję, iżby wojewodę pozbawić większości obecnych uprawnień, a pozostawić wyłącznie kompetencje nadzorcze, tj. badanie działalności organów samorządu terytorialnego biorąc pod uwagę jedynie kryterium zgodności z prawem oraz koordynację spraw z zakresu klęsk żywiołowych o skali wojewódzkiej wspólnie z zarządem samorządu wojewódzkiego. Całą resztę należy przesunąć do samorządu wojewódzkiego zapewniając – co jest oczywiste – środki na realizację określonych zadań. Taka konstrukcja ma wiele zalet. Po pierwsze, samorząd działa na własny rachunek i własną odpowiedzialność, a zatem nie będzie można wyłgiwać się od odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie powierzonych zadań. Jak wiemy odpowiedzialność w działaniach administracji rządowej rozmywa się jak mydło w kąpieli. Ponadto władze samorządowe pochodzą z wyborów, a zatem większa legitymacja do wykonywania określonej władzy. Zastanowić się można nad zmianą ordynacji, tak aby marszałka wybierać bezpośrednio, podobnie jak wójta (burmistrza i prezydenta miasta).
Również można rozważyć zmianę struktury osobowej sejmiku, tj. w jego skład powinni wchodzić obligatoryjnie starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu. To by wymagało głębszych zamian ustrojowych, ale moim zdaniem warto. Wojewoda powinien z kolei być rekrutowany z konkursu, do którego dopuszczeni byli by urzędnicy państwowi o określonym stażu i umiejętnościach – oczywiście po wcześniejszym przywróceniu prawa o służbie publicznej. W ramach tej ustawy należało by stworzyć klarowny szlak kariery urzędniczej na szczycie którego znajdowałby się panteon urzędników państwowych czy też publicznych i z nich właśnie – po konkursie – wybierani byli by wojewodowie na okres który nie wymija konstytucyjnie określone kadencje Sejmu. Konkurs musiał by być nadzorowany, przez dwóch zewnętrznych audytorów, co obniżało by możliwości jego falsyfikacji.
Co będzie? Zobaczymy, ale jedno jest pewne obecny system jest anachroniczny i niewydolny i trzeba go w końcu zmienić.
Inne tematy w dziale Polityka
