5 obserwujących
32 notki
62k odsłony
2090 odsłon

Uniwersytety trzeciego wieku – czy warto się kształcić po sześćdziesiątce?

Słuchacze UTW z Podlasia, fot. naukadlaciebie.gov.pl
Słuchacze UTW z Podlasia, fot. naukadlaciebie.gov.pl
Wykop Skomentuj20

Człowiek uczy się przez całe życie, a więc także i w wieku emerytalnym. Wielu seniorów nie znosi bezczynnego siedzenia w domu. Chcą być aktywni, mają głód wiedzy. Dla starszych osób udział w zajęciach pozwala ponownie otworzyć się na świat i stać się prawdziwą pasją. 

Uniwersytet trzeciego wieku – dla kogo?

Uniwersytety trzeciego wieku są formą aktywizacji starszych osób, stwarzają możliwości ciągłego poszerzania wiedzy, pobudzają do aktywności społecznej, ułatwiają nawiązywanie przyjaźni, a także zapewniają możliwość dbania o kondycję fizyczną.

Kto może uczestniczyć w zajęciach:

  • wszyscy, którzy w młodym wieku nie mieli możliwości się kształcić
  • wszyscy, którzy chcą uzupełnić wiedzę, albo poszerzyć horyzonty
  • wszyscy, którzy mają nadmiar wolnego czasu
  • wszyscy, którzy szukają życiowej pasji i nowych zainteresowań
  • wszyscy, którzy chcą zaimponować młodszym od siebie
  • wszyscy, którzy czują się samotni i chcą się spotykać z podobnymi do siebie osobami
  • wszyscy, którzy szukają pretekstu do wyjścia z domu

Jak się zapisać na uniwersytet trzeciego wieku?

Jeżeli chodzi o wymagania formalne, głównie wiek, wykształcenie kandydatów, czy też kryteria naboru, to jest to zależne od poszczególnych ośrodków i modeli ich funkcjonowania. Zróżnicowanie kryteriów naboru uwarunkowane jest możliwościami finansowymi oraz charakterem danego uniwersytetu. Trzeba sprawdzić, czy w Twojej miejscowości funkcjonuje taki ośrodek i co oferuje.

Zwykle przeprowadza się rozmowy kwalifikacyjne, biorąc także pod uwagę osobiste aspiracje i zainteresowania poszczególnych kandydatów, ich aktywność, chęć działania na rzecz placówki i oczekiwania względem niej. Wiek osób przyjmowanych jest zróżnicowany, zazwyczaj powyżej 40 lat. Wymagane wykształcenie jest również zróżnicowane – niektóre uniwersytety przyjmują osoby bez ograniczeń, inne ograniczenia te stosują.

Słuchacze UTW uczestniczą w zajęciach na zasadzie dobrowolności. Zauważono, że przeważają wśród nich kobiety, które mają wykształcenie formalne na średnim lub wyższym poziomie. Studenci UTW stanowią swoistą elitę osób starszych, dla których ważny jest indywidualny rozwój poprzez edukacje, mimo osiągniętego wieku.

image
Wśród słuchaczy UTW przeważają kobiety, fot. Barbara Peukert, poznan.uw.gov.pl

Uniwersytety trzeciego wieku - historia

W ciągu minionych trzech dekad w Europie i na świecie obserwuje się znaczącą zmianę w możliwościach kształcenia osób starszych. Początki Uniwersytetów Trzeciego Wieku datuje się na lata 7-. XX w. Pierwszy UTW został stworzony w 1973 roku we Francji przez Pierre Vellasa, który w centrum uwagi postawił badania naukowe, ażeby pomóc wszystkim ludziom starszym. Dwadzieścia lat później istniało we Francji ponad 40 tego typu placówek. W latach 80. idea ta upowszechniła się w Wielkiej Brytanii. Grupa entuzjastów z Cambridge stworzyła model nieco odmienny od francuskiego zakładającego zależność organizacji od uniwersytetów. Do dziś funkcjonują dwa modele UTW - francuski i brytyjski.

  • model francuski – UTW ściśle związane z ośrodkami akademickimi, cechuje je wysoki poziom działalności dydaktycznej i naukowo-badawczej, zróżnicowane pod względem form organizacyjnych (pełna integracja z uczelnią, ścisła współpraca lub niezależność od uczelni).
  • model brytyjski – oparty na samokształceniu i samopomocy seniorów, bez wsparcia ze strony uczelni.

UTW w Polsce

Polska była trzecim krajem na świecie (za Francja i Belgią), w którym rozwinął się ruch UTW. Prof. Halina Szwarc, która współpracowała z Pierre Vellasem pod nazwą Studium III Wieku, 12 listopada 1975 roku, inaugurowała pierwszy rok akademicki UTW.

Intensywny rozwój UTW przypadł na lata 1975-1979 (powstały UTW we Wrocławiu, Opolu, Szczecinie, Poznaniu, Gdańsku, Łodzi). Po kilkuletniej przerwie, po roku 1982, zaczęły znów powstawać nowe tego typu instytucje. Po 1989 roku nastąpił dalszy rozwój UTW w wyniku zmian systemowych, jak również rosnącej populacji ludzi starszych w kraju.

Obecnie w Polsce działa blisko 400 Uniwersytetów Trzeciego Wieku, które średnio zrzeszają 230 słuchaczy, co daje łącznie około 90 tys. osób. Największa liczba uniwersytetów powstała w województwie mazowieckim, śląskim, dolnośląskim oraz wielkopolskim. Natomiast na wsi funkcjonuje jedynie 11% wszystkich uniwersytetów trzeciego wieku. Według danych zawartych w raporcie „Zoom na Uniwersytety Trzeciego Wieku" najmniejszy dostęp do UTW obserwuje się w trzech województwach: świętokrzyskim, podlaskim i podkarpackim.

Wymagania, które muszą spełnić uniwersytety, aby móc określać się jako uniwersytety trzeciego wieku, które określono podczas konferencji zorganizowanej w 2004 roku przy współudziale polskich UTW, Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, a także Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, należą do nich:

Wykop Skomentuj20
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Społeczeństwo