Opowieść o aferze „Czyste Powietrze” – od dobrych intencji do wielkiej afery dotacyjnej.
Początek: Szlachetna idea (2018–2021)
W 2018 roku rząd PiS uruchomił program „Czyste Powietrze” – jeden z największych ekologicznych projektów w Polsce. Celem było walka ze smogiem poprzez dofinansowanie wymiany starych pieców i termomodernizację domów jednorodzinnych. Miliony złotych z budżetu państwa i funduszy UE miały trafić do zwykłych ludzi.Przez pierwsze lata program działał dość ostrożnie. Ale w 2022 roku wprowadzono kluczową zmianę: zaliczki wypłacane z góry wykonawcom, bez mocnych zabezpieczeń. W 2023 roku zniesiono limity kosztów jednostkowych.Jak później komentował rzecznik Ministerstwa Klimatu i Środowiska (21 kwietnia 2026): „W 2022 r. przeprowadzono znaczące zmiany w programie Czyste Powietrze, wprowadzając prefinansowanie bez niezbędnych zabezpieczeń, a w 2023 zostały zniesione limity kosztów jednostkowych dla termomodernizacji. Zmiany te stały się źródłem późniejszych problemów beneficjantów i nieuczciwych praktyk niektórych wykonawców.”
Rozkwit Columbus Energy i konflikt interesów (2022–2024)
W tym samym czasie na rynku OZE błyskawicznie rosła Columbus Energy S.A. z Krakowa. Firma Dawida Zielińskiego i Piotra Kurczewskiego stała się jednym z największych graczy w programie. Przez spółkę miało przejść nawet około 1,5 miliarda złotych publicznych pieniędzy z „Czystego Powietrza” i „Mojego Prądu”.W kwietniu 2022 roku Dawid Zieliński dołączył do Rady Koordynacyjnej ds. Fotowoltaiki przy Ministrze Klimatu i Środowiska. Rada (32 członków) doradzała w sprawie zasad dotacji – w tym tych, z których Columbus korzystał najwięcej. Lista członków, protokoły i głosowania nigdy nie zostały upublicznione.Olga Malinkiewicz (wynalazczyni ogniw perowskitowych i ostra krytyczka praktyk w branży) tak to komentowała w swoich wpisach:
„Dawid Zieliński, prezes i największy udziałowiec Columbus Energy, od kwietnia 2022 jest członkiem Rady Koordynacyjnej ds. Fotowoltaiki doradzającej Ministrowi Klimatu i Środowiska w sprawach polityki dotacyjnej OZE (Mój Prąd, Czyste Powietrze). Rada liczy 32 członków, o których nic nie wiadomo. Nie są dostępne ani pełna lista, ani protokoły posiedzeń, ani rejestry głosowań. Columbus Energy został największym beneficjentem tych programów – aż 1,5 mld złotych publicznych pieniędzy przeszło przez spółkę.”
Pojawiły się też inne powiązania: wiceprezes Columbus miał dawnego podwładnego – Arkadiusza Bąka (działacz PSL), który został I wiceprezesem Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Krzysztof Zawadzki (były wiceprezes Tauronu) przechodził między radą nadzorczą Columbus a spółką Skarbu Państwa.
Pierwsze sygnały problemów i masowe skargi (2024–2025)
Beneficjenci zaczęli zgłaszać problemy: firmy brały zaliczki (często dziesiątki tysięcy złotych), ale prac nie wykonywały lub robiły je wadliwie i niekompletnie. NFOŚiGW żądał zwrotu pieniędzy od poszkodowanych właścicieli domów – formalnie to oni byli odpowiedzialni za rozliczenie.Jesienią 2024 program wstrzymano na jakiś czas. NFOŚiGW zgłosił do prokuratury kilka firm na setki milionów złotych podejrzanych wniosków.Olga Malinkiewicz zaczęła głośno nagłaśniać sprawę. W jednym z wpisów pisała:
„Polscy politycy wciąż milczą o aferze Columbus Energy, udając, że spółka ta nie oszukała dziesiątek tysięcy swoich klientów, nie zmalwersowała setek milionów złotych publicznych pieniędzy, a prawo nie zostało złamane.”
W grudniu 2025 Prokurator Krajowy zarządził konsolidację wszystkich spraw z kraju w jednej prokuraturze – Okręgowej w Łomży.
Śledztwo rusza pełną parą (luty–marzec 2026)
19 lutego 2026 Prokuratura Okręgowa w Łomży wydała oficjalny komunikat:
„Prokuratura Okręgowa w Łomży na mocy decyzji Prokuratora Krajowego z dnia 23 grudnia 2025 roku została wyznaczona do przeprowadzenia postępowania zbiorczego dotyczącego działalności podmiotu o nazwie: Columbus Energy S.A. polegającej na wprowadzaniu w błąd beneficjentów dofinansowania z funduszy unijnych w ramach Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze” – poprzez podrabianie ich podpisów, przedkładanie podrobionych, przerobionych, poświadczających nieprawdę albo nierzetelnych dokumentów lub nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, przez przedstawicieli lub pracowników wskazanego podmiotu.”
Na początku połączono 66 spraw, potem liczba wzrosła do 170 pokrzywdzonych z stratami ponad 10,35 mln zł (dane z kwietnia 2026). W całym kraju toczyło się już około 700 postępowań.Columbus Energy odpowiadał, że to
„śledztwo zbiorcze o charakterze porządkowym”
część spraw była już umorzona, a spółka jest
„w pełni zaangażowana w realizację programu”
W marcu 2026 firma zwróciła z własnych środków 10 mln zł zaliczek.W marcu CBA zatrzymało na lotnisku Chopina prezesa innej spółki z branży (Nord Energy), który próbował uciec za granicę – sprawa też dotyczyła wyłudzeń w „Czystym Powietrzu”.
Kulminacja: CBA wchodzi do ministerstwa (21 kwietnia 2026)
Rano 21 kwietnia 2026 funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego weszli do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz do Narodowego i wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska. Zażądali wszystkich dokumentów dotyczących programu od 1 czerwca 2021 roku.Działanie odbywa się na zlecenie Prokuratury Europejskiej (EPPO), bo program jest współfinansowany z pieniędzy UE. Śledztwo dotyczy niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych przy projektowaniu i wdrażaniu zasad programu (zwłaszcza zaliczek bez zabezpieczeń).Rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński napisał:„Na polecenie Prokuratury Europejskiej funkcjonariusze CBA zabezpieczają od rana dokumentację z okresu od 1 czerwca 2021 r. dotyczącą programu Czyste Powietrze. Program jest współfinansowany ze środków unijnych. W czynnościach uczestniczą agenci CBA oraz przedstawiciele Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych.”
Ministerstwo potwierdziło współpracę i dodało, że zmiany z 2022–2023 stały się źródłem późniejszych problemów.Olga Malinkiewicz skomentowała akcję w swoich wpisach, podkreślając milczenie polityków i zachęcając poszkodowanych do zgłaszania spraw (udostępniła gotowe wzory zawiadomień). Według niej Columbus ma do rozliczenia tysiące zaliczek, a podobne schematy stosują inne firmy.Gdzie jesteśmy dzisiaj?Rząd zapowiada specustawę, która ma pomóc poszkodowanym (zawieszenie windykacji, ułatwienie przeniesienia odpowiedzialności na nieuczciwych wykonawców). Śledztwa w Łomży i przez EPPO trwają. Columbus Energy zapowiada pozwy przeciwko krytykom (m.in. Malinkiewicz i mediom, w tym Kanał Zero na co najmniej 55 mln zł), twierdząc, że ataki są bezpodstawne i szkodzą wizerunkowi.To wciąż rozwijająca się historia. Zaczęło się od walki ze smogiem, a skończyło na wielkiej aferze dotacyjnej z konfliktami interesów, tysiącami poszkodowanych rodzin i pytaniem: dlaczego system pozwolił, by dobre intencje zamieniły się w maszynkę do wyłudzania publicznych pieniędzy?Politycy z różnych stron sceny (PiS, KO, PSL i inni) jak dotąd w dużej mierze milczą. A zwykli ludzie – emeryci, rodziny z chorymi dziećmi – czekają na zwrot pieniędzy i sprawiedliwość.
==========================================================================================================
Oto biografie osób powiązanych z partiami politycznymi w kontekście afery „Czyste Powietrze” i Columbus Energy. Skupiam się na kluczowych postaciach, które pojawiają się w doniesieniach o powiązaniach kadrowych, konfliktach interesów i „przechowalni politycznej”.
1. Arkadiusz Bąk – powiązany z PSL (Polskie Stronnictwo Ludowe)
Urodzony: 18 kwietnia 1977 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim.
Wykształcenie: Absolwent Wydziału Elektroniki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Oficer rezerwy.
Kariera polityczna i samorządowa:Działacz PSL w województwie świętokrzyskim.
Radny sejmiku województwa świętokrzyskiego.
W latach 2014–2015 podsekretarz stanu (wiceminister) w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji.
Kariera menedżerska:Wieloletnie doświadczenie w sektorze prywatnym i publicznym.
Pracował m.in. jako pełnomocnik zarządu w TP Teltech Sp. z o.o. (tam był jego przełożonym Dariusz Kowalski-Tomerczyk – późniejszy wiceprezes Columbus Energy).
Od 2024 r. członek zarządu Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ) – jednej z największych spółek Skarbu Państwa.
Od maja 2025 r. Pierwszy Wiceprezes Zarządu (COO) PGZ, a od kwietnia 2025 r. pełniący obowiązki prezesa PGZ (po rezygnacji poprzedniego prezesa).
Odpowiadał m.in. za program amunicyjny i zwiększanie zdolności produkcyjnych polskiej zbrojeniówki.
Powiązanie z Columbus: Dawny podwładny wiceprezesa Columbus (Kowalskiego-Tomerczyka) w TP Teltech. To jedno z najsilniejszych bezpośrednich powiązań kadrowych między Columbus Energy a spółką Skarbu Państwa poprzez struktury PSL.
2.Krzysztof Zawadzki – menedżer z doświadczeniem w spółkach Skarbu Państwa (powiązania z KO)
Wykształcenie: Absolwent Wydziału Finansów i Bankowości Akademii Ekonomicznej w Katowicach (obecnie Uniwersytet Ekonomiczny). Ukończył studia podyplomowe z zakresu finansów i rachunkowości. Posiada uprawnienia biegłego rewidenta.
Kariera:Od 2007 r. związany z Tauron Polska Energia S.A. (duża państwowa grupa energetyczna) – pełnił funkcję m.in. Dyrektora Departamentu.
W latach 2009–2015 wiceprezes Tauronu.
W latach 2022–2025 członek Rady Nadzorczej Columbus Energy (w tym przewodniczący Komitetu Audytu).
Od marca 2026 r. zastępca prezesa (wiceprezes) Tauronu ds. handlu – powołany z nadania państwowego po zmianie władzy w 2023/2025 r.
Powiązanie z Columbus: Klasyczny przykład „przechowalni politycznej” – menedżer ze spółki Skarbu Państwa (Tauron) przechodzi do rady nadzorczej Columbus, a potem wraca na wysokie stanowisko w Tauronie pod nowym rządem (KO/PSL).
3. Bartłomiej Rajchert – powiązany z PiS (Prawo i Sprawiedliwość)
Kariera polityczna:Były kierownik biura PiS na ul. Nowogrodzkiej 84/86 w Warszawie (siedziba partii).
Wyrzucony z partii za malwersacje finansowe.
Działalność po PiS:Prowadzi własne biznesy, które formalnie „parkował” pod adresem Nowogrodzkiej.
Od 2025/2026 r. aktywnie angażuje się w obronę Columbus Energy – towarzyszy Dawidowi Zielińskiemu podczas spotkań z mediami, wywiadów i kampanii PR. Według krytyków (m.in. Malinkiewicz) prowadzi medialną kampanię w obronie firmy.
Powiązanie z Columbus: Nie jest formalnie zatrudniony w spółce, ale działa jako nieformalny obrońca i PR-owiec w mediach społecznościowych i publicznych wypowiedziach.
4. Radosław Sikorski – minister, KO (Platforma Obywatelska / Koalicja Obywatelska)
Krótki kontekst: Wieloletni polityk PO/KO, minister spraw zagranicznych w rządzie Donalda Tuska (od 2023/2025).
Powiązanie z Columbus: W sierpniu 2025 r. odbył wielogodzinne spotkanie towarzyskie z Dawidem Zielińskim (prezesem Columbus Energy). Spotkanie zostało nagłośnione przez Olgę Malinkiewicz jako przykład milczenia polityków KO w sprawie afery dotacyjnej, mimo że Sikorski jest ministrem w rządzie odpowiedzialnym za program „Czyste Powietrze”.
Sikorski nie pełni żadnej formalnej roli w Columbus ani w radach nadzorczych – powiązanie jest wyłącznie towarzyskie i medialnie krytykowane jako brak reakcji na sygnały o nieprawidłowościach.
5. Dawid Zieliński (prezes Columbus Energy)
Sam Zieliński nie jest członkiem żadnej partii, ale od kwietnia 2022 r. (za rządów PiS, a potem kontynuowane) jest członkiem Rady Koordynacyjnej ds. Fotowoltaiki przy Ministrze Klimatu i Środowiska. Rada doradza w polityce dotacyjnej OZE (w tym „Czyste Powietrze” i „Mój Prąd”). Columbus Energy stał się największym beneficjentem tych programów (ok. 1,5 mld zł publicznych pieniędzy). Rada liczy 32 członków – lista, protokoły i głosowania nie są publicznie dostępne.
Komentarze
Pokaż komentarze (14)