107 obserwujących
466 notek
838k odsłon
1593 odsłony

Kulawy realizm - słów kilka z racji rocznicy 1939

Wykop Skomentuj58

W dziejachimage polskiego narodu są zdarzenia, które tworzą jego historię, zapisują się w narodowej tradycji, utrwalają cechy wyróżniające i odróżniające Polaków od innych narodów. Są zdarzenia, które na trwałe zapisują się w świadomości narodowej, sprawiają, że przypominając o nich odczuwamy dumę. Słowa Jana Lechonia, który w wierszu mówił o Polsce: „Że nie ma dziejów piękniejszych niż Twoje./I większej chwały, niźli być Polakiem” przyjmie każdy polski patriota.

Poświęcenie i ponoszone ofiary pokoleń Polaków przeciwstawiających się zaborcom, okupantom, agresorom irytuje tych, którzy nie chcąc ofiar i strat uważają, że należy unikać walki zbrojnej („bić się, czy się nie bić?”), namawiają, aby sprytnymi sposobami układać się z wrogiem i zachować dobra materialne, a zwłaszcza życie, które „ma wartość najwyższą”. Sfera wartości i nakaz, aby dla ich obrony ryzykować życiem jest uznawane przez takich „realistów” za głupstwo nie warte uwagi. Przyjmując jednak taką postawę trzeba by uznać, że nie wolno narażać się broniąc chociażby własnych dzieci, bo i nasze życie ma przecież najwyższą wartość. W takim miejscu pojawiają się uwagi, że należy prowadzić politykę nie narażając życia ludzi, a chcąc to uzyskać trzeba użyć wszelkich środków, zwłaszcza, że w realistycznej polityce jej „cel uświęca środki”. Słyszymy, że dla skuteczności prowadzonej polityki trzeba odrzucać moralność, a nawet czasem ulegać złu zapominając o rzetelności postępowania, dotrzymywaniu umów, lekceważąc coś tak niepraktycznego jak honor.

image

W maju 1939 minister spraw zagranicznych Józef Beck w wystąpieniu sejmowym odrzucając w imieniu Polski żądania Hitlera powiedział, że honor nie pozwala nam podporządkować się Niemcom. Współcześni nam realiści grzmią – Beck to głupiec, powinien był ustąpić Hitlerowi, a doprowadził do zniszczenia państwa. 

Zdarzeniem mocno oddziałującym na świadomość narodową Polaków jest Powstanie Warszawskie ‘44, czyn zbrojny, który miał zapewnić utrzymanie przez Polskę niepodległości. Realiści powiadają – dowódcy AK to zbrodniarze, spowodowali wielotysięczne straty ludzkie i zniszczenie stolicy. Należało siedzieć cicho i przeczekać starcie Niemców z Sowietami.

Makiawelizm 

Nicolo Machiavelli w dziele “Il Principio” (“Książę”) wyłożył swoje poglądy na temat uprawiania polityki. Uważał, że ludzie z natury są źli, a dobro występuje tylko jako kategoria etyczna i w polityce nie odgrywa istotnej roli. W niej decyduje „racja stanu”. Włoski myśliciel twierdził, że władza polityczna jest poza dobrem i złem i może popełniać czyny niemoralne, jeśli to posłuży państwu. Moralność według Machiavellego odnosi się do relacji osobowych, między jednostkami, ale nie powinna wkraczać w sferę polityki. Dlatego autor “Księcia” uważał, że szkodzi chrześcijaństwo chcące ująć politykę w ramy etyki.

Traktat Machiavellego ukazał się w 1532, doczekał się wielu wydań i był bardzo popularny w elitach Europy. Historyk i prekursor badań nad cywilizacjami Feliks Koneczny w pracy “Polskie logos i ethos” (Poznań, 1921), zauważył:„ …Ostatecznie stanęło na tym, że uczciwość przeszkadza polityce, i objawiono światu piątą ewangelię głoszącą nowe przykazanie: Bądź cnotliwym z wyjątkiem imageżycia publicznego. Niecnota w polityce bywała wprawdzie zawsze, ale wytykano ją jako niecnotę; w wieku XIX kazano ją wielbić jako cnotę wyjątkową w dosłownym znaczeniu tego wyrazu. Reguła opiewała: pielęgnuj cnotę; wyjątek nakazywał rzucić cnotę w życiu publicznym, i to pod srogim rygorem, że się będzie inaczej uważanym za głupca. Rygor poskutkował znakomicie. Od spraw najważniejszych przechodziła zasada do coraz mniejszych, aż cały obszar życia publicznego opanowali ludzie mniej skrupulatni. We Francji ludzie z czulszym sumieniem wycofali się całkiem z życia publicznego, a typ polityka „zawodowego” począł się wyradzać w jakąś mieszanina aktora i oszusta. Ten typ rozpowszechnił się szybko po innych krajach i nastąpiło powszechne zatrucie atmosfery życia publicznego.”

Polski punkt widzenia

Profesor Koneczny konstatował, że Europa uznała, iż polityka nie ma związku z moralnością, gdy w przypadku Polaków “nie ma takiej siły, która by nas mogła oduczyć łączenia polityki z etyką”.

W przedmowie do polskiego wydania “Księcia” (2005 r.) czytamy: “Jeżeli w zachodniej Europie wpływ Machiavellego był tak potężny, popularność jego tak ogromna, jak żadnego innego pisarza politycznego, to zupełnie inaczej przedstawiała się sprawa w Polsce. Pomimo bardzo żywych stosunków kulturalnych między Włochami a Polską w XVI wieku ‘Książę’ nie wywarł tu żadnego wpływu na kształtowanie się pojęć politycznych i pozostał prawie nieznany”. Ten fenomen autor przedmowy wyjaśnia: “Głęboka religijność panująca w Polsce sprawiła, że wszyscy bez wyjątku pisarze polityczni uważali moralność za konieczną podstawę wszystkich rządów”.

Wykop Skomentuj58
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Polityka