OŚ 3: GŁĘBIA STRATEGICZNA Finał Trylogii

OŚ 3: GŁĘBIA STRATEGICZNA Finał Trylogii

1991 - 1999

To jest oś, w której kończy się paranoja, a zaczyna polityka. I to jest najbardziej szalona część, bo to wszystko wydarzyło się naprawdę.

LOGLINE OSI 3: Rosjanie już wyszli. Teraz najgorszy wróg to wolność. Polska jest wolna, ale nikt nie chce jej wpuścić do środka. Waszyngton mówi Russia First, Berlin milczy o granicy, a New York Times pisze, że rozszerzenie NATO to prowokacja. O losach kraju decyduje nie rząd w Warszawie, tylko rzeźnik z Chicago, który wie, jak napisać list do kongresmena.

HASŁO PLAKATU: Dali wam wolność. Nie dali wam gwarancji.

CZAS: Październik 1991 - 12 marca 1999. Od słów adm. Kołodziejczyka "NATO nas nie interesuje" do wciągnięcia flagi w bazie w Missouri.

BOHATEROWIE OSI 3:

1. JAREK - 10 LAT PÓŹNIEJ - ten sam chłopak z Wrocławia z Osi 2. Teraz jest w MSZ, w pokoju bez map. W 1991 roku jego szef mówi mu, że NATO to mrzonka. Ma dwie koncepcje na biurku: Strategia Południkowa (Międzymorze, od Bałtyku po Morze Czarne, razem z Ukrainą) i Równoleżnikowa (dogadać się z Niemcami i Rosją ponad głowami małych). 2. FRANK KOWALSKI - fikcyjny, ale prawdziwy. Właściciel masarni w Chicago, prezes Polish Butchers Association. Dla Waszyngtonu - nikt. Dla nas - klucz. To on organizuje akcję tysięcy listów do Białego Domu, które zmieniają politykę USA. 3. UKRAINIEC - PŁK. WITALIJ - oficer z Pierwomajska, gdzie stoją SS-24. Po Protokole Lizbońskim z maja 1992 ma oddać głowice Rosji. Wiosną 1992 Rosjanie już wywieźli taktyczną broń jądrową z Białorusi. On pyta Jarka: a gdybyśmy wam oddali część? Czy wzięlibyście? 4. AMERYKANIN - STROBE - człowiek z NSC, wyznawca Russia First. Uważa, że Rosja Jelcyna jest ważniejsza niż cała Europa Wschodnia. Jego biblia to New York Times, który wtedy był siedliskiem przeciwników rozszerzenia. 

AKT I: OFERTA, KTÓREJ NIE BYŁO (1991-1992)

Październik 1991. Jarek siedzi na naradzie. Admirał Kołodziejczyk i potem Onyszkiewicz mówią to samo: członkostwo w NATO nas nie interesuje. Polska ma być neutralna.

W tym samym czasie spływają dwie oferty:

1. Białoruś kanałami dyplomatycznymi proponuje strefę bezatomową obejmującą Białoruś, Ukrainę, Polskę, Litwę, Łotwę i Estonię. 2. Na Ukrainie leży 1300 głowic strategicznych. Kijów mówi: to broń stworzona zasobami wszystkich republik. 

W thrillerze to jest moment jazdy po bandzie. Jarek dostaje na biurko teczkę z Osi 1 - Plan Sikorskiego z 1942, gdzie Polska i Czechosłowacja miały być jądrem konglomeratu. Teraz historia się powtarza. Czy Polska ma przyjąć ofertę Białorusi i Ukrainy, wziąć na siebie część arsenału i zbudować własne Międzymorze nuklearne? Czy to byłby koniec marzeń o NATO?

Jarek wybiera strategię południkową, ale bez bomby. To jest jego dramat.

AKT II: RZEŹNICY KONTRA NEW YORK TIMES (1993-1994)

Waszyngton, 1993. Clinton waha się. Doktryna Russia First wygrywa. W Pentagonie pada zdanie: rozszerzenie NATO to drażnienie Niedźwiedzia.

Wtedy wchodzi Frank z Chicago. Złośliwi mówią "Polish Butchers Association", ale to oni zasypują biura kongresmenów i pocztę Białego Domu tysiącami listów z poparciem dla sprawy polskiej.

Jarek leci do Waszyngtonu z jednym argumentem, którego Amerykanie nie mogą zignorować. Nie mówi o historii. Mówi o geografii Mackindera z Osi 1:

"Dzięki przyjęciu Polski do NATO, USA uzyskuje w Europie głębię strategiczną i potrzebny czas dla przebazowania wojska w momencie ewentualnego konfliktu z Rosją."

To nie jest prośba. To jest oferta. Polska nie chce być chroniona. Polska oferuje, że będzie chronić.

W tym akcie New York Times przegrywa z rzeźnikami. To jest najbardziej amerykański twist w Twojej historii.

AKT III: MAPA WRACA (1994-1999)

1994 - Partnerstwo dla Pokoju. Kompromis. 1997 - Madryt. Zaproszenie.

Ostatnia scena trylogii spina wszystkie trzy osie:

1999, archiwum w Pradze. Gen. Jan z Osi 2 otwiera pudełko, które przywiózł z Milovic. W środku jest kopia Planu Sikorskiego z 1942 roku, którą Sowieci skopiowali w Londynie i schowali. Na marginesie ktoś dopisał ołówkiem po rosyjsku w 1988 roku: "Już nieaktualne. Wycofujemy się."

Obok leży wycinek z NYT z 1993: "Don't expand NATO".

I zdjęcie z Wrocławia, 3-5 listopada 1989.

Trzy dokumenty. Trzy osie. Jedna myśl Mackindera: Kto rządzi Europą Wschodnią, rządzi światem. Tylko za każdym razem kto inny próbuje to udowodnić.

Koniec trylogii. Zdjęcie. Człowiek stoi przed pomnikiem ze skrzydłami i globem. Nie jest już rzeźnikiem ani generałem. Jest turystą. Wolność stała się tak oczywista, że można ją fotografować w klapkach.