List 59 senatorów/ tłumaczenie

Szanowny Panie Premierze,

 

Najpierw składamy gratulacje w związku z mianowaniem na Premiera Rzeczypospolitej Polskiej i Polakom w setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Stany Zjednoczone i Polska mają długą i głęboką więź, wynikającą z wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych i kontynuują dziś nasze partnerstwo z NATO. Właśnie w tym duchu, w połączeniu z uznaniem ogromnego wkładu Polonii amerykańskiej, piszemy o wyrażeniu zaniepokojenia ustawodawstwem dotyczącym restytucji mienia w czasach Holokaustu, zaproponowanym przez polskie Ministerstwo Sprawiedliwości. Ten projekt ustawy miałby negatywny wpływ na ofiary Holokaustu i ich spadkobierców, a zatem ma pilne znaczenie dla wielu naszych wyborców, milionów Amerykanów i ocalałych z Holokaustu na całym świecie.

 

Polska bardzo ucierpiała podczas II wojny światowej i jej następstw. Według danych Muzeum Holocaustu w USA szacuje się, że w czasie II wojny światowej naziści zabili co najmniej 1,9 miliona polskich cywilów nieżydowskich, a co najmniej trzy miliony polskich Żydów - około połowy żydowskich ofiar holocaustu. Ta dumna, bogata kulturowo i długoletnia społeczność została całkowicie zdziesiątkowana przez morderczy nazistowski reżim. Niestety, żydowskie ofiary nazistowskich zbrodni, w tym wielu obywateli amerykańskich, miały trudności z uzyskaniem rekompensaty za majątek zaanektowany przez nazistów, a następnie znacjonalizowany przez komunistów. Członkowie Senatu USA  obu stron stoją zjednoczeni w poszukiwaniu sprawiedliwości dla ofiar Holocaustu i ich potomków.

 

W 2009 r. Polska wraz ze Stanami Zjednoczonymi, Izraelem i 45 innymi krajami zatwierdziła Deklarację Terezińską dotyczącą zasobów związanych z Holocaustem i pokrewnymi zagadnieniami. Oprócz innych wytycznych, Deklaracja wzywa państwa uczestniczące do uchwalenia przepisów krajowych, które ułatwiają restytucję "w sposób uczciwy, kompleksowy i niedyskryminujący". Jesteśmy rozczarowani, że Polska pozostaje jedynym dużym krajem europejskim, który nie uchwalił krajowego, kompleksowego prawa  zwrotu lub rekompensaty za własność prywatną, ale należy mieć nadzieję, że wkrótce to nastąpi.

 

Projekt aktu prawnego, opublikowany 20 października, wyeliminowałby możliwość zwrotu faktycznego mienia, zapewniałby jedynie ograniczone odszkodowanie, zapobiegał odszkodowaniom za prawa własności zniszczonych firm, a także roszczenia o odszkodowanie od zagranicznych obywateli, którzy nie korzystali z kwalifikujących się powojennych traktatów, w tym między Polską a Stanami Zjednoczonymi.

 

Uważamy, że projekt nie spełnia standardów określonych w Deklaracji Terezinskiej i - jeśli zostanie przyjęty bez poprawek - oznaczałby brak sprawiedliwości. Jesteśmy głęboko zaniepokojeni faktem, że projekt ustawy, w obecnej formie, dyskryminowałby praktycznie wszystkich amerykańskich obywateli ocalałych i spadkobierców, ponieważ nie są oni obecnie obywatelami Polski i nie byli mieszkańcami Polski, gdy ich własność została znacjonalizowana. Obecny projekt ustawy wykluczałby również osoby, które nie są "spadkobiercami pierwszej linii" ofiar lub ofiar hitlerowskich. Przepis ten miałby nieproporcjonalny wpływ na ofiary żydowskie i ich rodziny. W wyniku nazistowskiej próby eksterminacji żydostwa na świecie większość europejskich rodzin żydowskich została całkowicie zniszczona, w tym 90% polskiej społeczności żydowskiej. Dlatego pozostali żydowscy spadkobiercy często są nieliniowi - jak siostrzenice, siostrzeńcy i kuzyni. Jednoroczne możliwość składania wniosków będzie szczególnie trudna dla zagranicznych powodów, ponieważ projekt legislacyjny nie przewiduje jeszcze prostego procesu składania wniosków ani łatwego dostępu do archiwów.

 

Jako silni zwolennicy krytycznych i obopólnie korzystnych stosunków między Stanami Zjednoczonymi a Polską wierzymy, że nasz sojusz jest zakorzeniony w naszych wspólnych demokratycznych ideałach, w tym w poszanowaniu rządów prawa i jego zdolności do zapewnienia sprawiedliwości ofiarom. Zachęcamy do współpracy z polskim parlamentem, aby uchwalić sprawiedliwe  ustawodawstwo restytucyjne, które pozwoli w pełni zrealizować cele Deklaracji Terezinów i jeszcze bardziej wzmocni więzi między naszymi krajami.

 

Z poważaniem,