Aspartam - chemiczna substancja słodząca dodawana do żywności - jest przedmiotem wielu kontrowersji. Według nich, wywołuje raka, stwardnienie rozsiane, chorobę Alzheimera. Opiniom tym przeczą wyniki kilkuset badań naukowych.
Aspartam jest dodawany do blisko 6000 produktów spożywczych i farmaceutyków. W żywności jest oznaczany kodem E951. Jego zaletą jest niska kaloryczność. W smaku jest słodszy od cukru; szacuje się, że aż 180-200 razy.
Substancja jest połączeniem dwóch aminokwasów: kwasu asparaginowego i fenyloalaniny, do których metabolizowana jest w naszym ustroju. Obok nich, z grama aspartamu powstaje 0,1 g metanolu. Mimo jego toksyczności należy pamiętać, że pijąc sok pomidorowy, sok z winogron, wino i drinki przyjmujemy go znacznie więcej. Szklanka soku owocowego może zawierać nawet 40 mg metanolu.
We wrześniu 2005 roku opublikowano wyniki badań, które wiązały spożycie aspartamu z zachorowaniem na różne formy raka. Naukowcy z Bolonii uznali słodzik za substancję rakotwórczą, mimo że badane szczury częściej dożywały starości, niż zwierzęta w grupie kontrolnej. Specjaliści bardzo szybko wykazali szereg błędów w przeprowadzonych testach. Jak się okazało, gryzoniom podawano dawki aspartamu obejmujące 5000 mg na kilogram masy ciała, czyli niemożliwe do konsumpcji w produktach spożywczych. Wykazano też, że gdyby cały cukier (sacharozę) zawarty w naszej żywności zamienić na aspartam, to jego spożycie wyniosłoby ok. 10 mg/kg.
Obecnie, ponad 100 organizacji zajmujących się bezpieczeństwem żywności uznaje aspartam za w pełni bezpieczny dodatek do żywności. Przyjmuje się, że w ilości do 40 mg na kilogram ciała nie wywołuje on negatywnych zmian w naszym ciele. Taka ilość odpowiada wypiciu średnio 16-18 puszek napojów niskokalorycznych.
Mimo że jest zamiennikiem cukru, nie nadaje się do wypieków. W wyższych temperaturach rozkłada się na aminokwasy. Jego trwałość zwiększa się dzięki dodatkowi tłuszczu i maltodekstryny (mieszaniny wielocukrów). W roztworze wodnym jego stabilność uzależniona jest wartości pH. Im bardziej kwaśny napój, tym dłużej słodzik zachowuje swoje właściwości. W popularnych napojach gazowanych, jak np. Coca Cola Light, gdzie pH jest wyższe niż 4 (kwaśne), czas półtrwania aspartamu może wynosić blisko 10 miesięcy. W środowisku bliskim obojętnego, np. w zwykłej wodzie, tylko kilka dni.
Mimo że spożywanie tej substancji uważane jest za bezpieczne, zaleca się, by osoby dotknięte fenyloketonurią ograniczyły jego spożycie lub wyeliminowały go z diety. W tej rzadkiej chorobie genetycznej dochodzi do upośledzenia aktywności enzymu, który katalizuje przemianę fenyloalaniny w tyrozynę - jeden z podstawowych aminokwasów białkowych. Rosnące stężenie fenyloalaniny może prowadzić m.in. do uszkodzeń mózgu.
Aspartam został wynaleziony przypadkiem pół wieku temu. W 1965 roku podczas badań nad lekami przeciwwrzodowymi James H. Schlatter, chcąc podnieść kartkę, polizał palec ubrudzony jego drobinami. Produkcję aspartamu i sprzedaż na wielką skalę rozpoczęto w 1981 r.
(WA)
Komentarze
Pokaż komentarze (22)