CHIŃSKI KALEJDOSKOP
"CHINY - to pasja i powołanie. KRAJ, w którym jest najwięcej ludzi do polubienia"
74 obserwujących
525 notek
602k odsłony
  1188   2

Czang Kaj-szek – wódz przesiąknięty wątpliwościami

Jiang Jieshi, chiński generalissimus i mąż stanu.  (Obraz olejny)
Jiang Jieshi, chiński generalissimus i mąż stanu. (Obraz olejny)

Jego godność ma różne oblicza językowe: Tchang Kai-chek, Chiang Kai-Shek, Chang Kai-chek lub Jiang Jieshi. W polskiej transkrypcji - Czang Kaj-szek.

 Życie Czang Kaj-szeka (1887 - 1975) otacza XX wiek w Chinach. Między założeniem Republiki przez Sun Yat-sena w 1911 r. a zwycięstwem Mao Zedonga w 1949 r. Czang Kaj-szek był odpowiedzialny za utrzymanie spójności Chin zagrożonych przez „watażków i japońskiego najeźdźcę”.

Pozwolił Chinom na uzyskanie statusu „Wielkiego Kraju” i miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, ale nie był w stanie walczyć z korupcją w swoim otoczeniu i zawiódł determinację komunistycznych buntowników. Nie zdołał przeszkodzić ich liderowi Mao w wygraniu zakładu.

                                           image


Urodzony w 1887 r. w rodzinie kupców i rolników na wschodnim wybrzeżu Chin, w prowincji Zhejiang, Czang był jednym z tych oficerów, którzy na przełomie wieku wyjechali do Japonii, gdzie odkryli azjatycką ścieżkę modernizacji. W Japonii nawiązał kontakty, które wprowadziły go w otoczenie Sun Yat-sena, ojca chińskiego nacjonalizmu.

Czang powrócił do Szanghaju po rewolucji 1911 roku (Powstanie w Wuchangu) , która była świadkiem nadejścia Republiki, powrotu Sun Yat-sena ze Stanów Zjednoczonych, ale przede wszystkim upadku Chin i ich rozpadu na „ksiąstewka” rządzone przez „panów wojny”.

W tym kontekście w kontakcie z podziemnymi kręgami Szanghaju, staje się majsterkowiczem Sun Yat-sena stojącego na czele secesjonistycznego rządu w południowych Chinach.

To właśnie jako wysłannik Suna, który dokonał wyboru sojuszu antyimperialistycznego (i który przyjmuje sowieckich doradców), Czang wyjechał do Moskwy w 1923 r. na czteromiesięczny staż. Po powrocie został mianowany dyrektorem Oficerskiej Akademii Wojskowej (Whampoa) koło Kantonu, założonej na wzór sowiecki. To właśnie tutaj powstanie całe pokolenie kadr, w tym komunistów, jak Lin Biao czy Zhou Enlai.

Sun Yat-sen umiera w 1925 roku. Czang, który wcześniej nie dominował w tym środowisku ma jedyny atut: kontrolę nad akademią i armią. W ten sposób przejmuje kontrolę nad nacjonalistyczną partią Guomindang, której celem jest zjednoczenie Chin, położenie kresu zachodnim ustępstwom i przywrócenie pełnej niepodległości kraju.


image

Z pomocą sowieckich doradców, takich jak Borodin i Galen, Czang zapewnił sobie kontrolę nad dorzeczem Jangcy, zajął Nanjing, gdzie założył swoją stolicę 22 marca 1927 r., a następnie nadzór nad Szanghajem od 26 marca 1927 r. W trakcie swoich podbojów zajmował zachodnie koncesje i zażądał wycofania z nich obcych wojsk. Ale nie zamierzał przysięgać wierności swoim komunistycznym sojusznikom!

12 kwietnia 1927 w Szanghaju Chang pozbawił życia tysiącom robotników i komunistów, którzy pomogli mu przejąć miasto. Ostatecznie zrywa stosunki ze swoimi sowieckimi sojusznikami po utworzeniu w Nankinie nacjonalistycznego rządu pod przewodnictwem Wang Tsing-mei 3 kwietnia 1927 r., w grudniu 1927 r. zmiażdżył ruch rewolucyjny w Kantonie. Wreszcie 2 czerwca 1928 r. zajął opuszczony przez „watażków” Pekin.

W ten sposób w ciągu trzech lat udaje mu się zjednoczyć większość chińskiego imperium. Nie wykorzysta jednak tych lat dla narzucenia stabilnego porządku.

                       image


Wybrany na prezydenta Republiki 4 października 1928, Czang przeniósł się do stolicy w Nankinie. Czerpie korzyści ze środowiska biznesowego, które krzyżuje się z przestępczością zorganizowaną w Szanghaju. Szybko jednak rezygnuje z konkretnej reformy rolnej i brakuje mu projektu współmiernego do postawionych wyzwań.

Poślubiając Song Meiling w 1927 roku,

imageCzang rzeczywiście sprzymierzył się z rodziną Song, jednym z największych klanów biznesowych w kraju, powiązanym ze Stanami Zjednoczonymi, a także z Sun Yat-senem.

Na wzór swojej żony, podobnie jak wcześniej Sun, przeszedł na chrześcijaństwo protestanckie. Jego głównym celem pozostaje utrzymanie państwa przy pomocy zmodernizowanej armii i niemieckich doradców, takich jak von Seeckt

Pragnąc odciągnąć młodych działaczy Guomindangu od Zachodu, stara się ożywić chińskie tradycje i ogłasza Dzień Konfucjusza świętem narodowym. Jednak pomimo praktyk przywodzących na myśl autorytarne reżimy w Europie, takich jak jego milicje nazywane „Niebieskimi Koszulami”, Czang okazuje się w rzeczywistości niezdolnym do rzeczywistego kontrolowania kraju, nie mówiąc już o jego przekształcaniu. Gospodarka nadal upada, a wśród jego najbliższych panuje korupcja.

Czang musi przede wszystkim stawić czoła Japonii, która zajęła Mandżurię w 1932 roku i nadal mnoży incydenty. Wokół niego wodzowie Guomindangu wahają się, co dalej?

Wang Tsing-mei opowiada się za kompromisem z Japończykami, Czang zwleka. Skłania się do konfrontacji i pokazuje, że jest gotowy do sprzymierzenia się w tym celu z chińskimi komunistami. Ci ostatni pod koniec Długiego Marszu w 1935 roku schronili się w górskiej kryjówce w Chensi. Prawdę mówiąc, nie chcą walczyć na linii frontu z Japończykami.

Lubię to! Skomentuj8 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Kultura