Polska, polskość, Polacy; Rzeczpospolita (7)

3. 6  Porządek Zgodności i  Niezgodności

 

 

Daje się zauważyć, że dotychczasowe rozważania są prowadzone przy założeniu, że Stwórca kształtuje świat w sposóbu uporządkowany. Przedstawione przemyślenia są próbą zrozumienia sposobu porządkowania  dostępnego logice – bez odwoływania się do czynnika mistycznego. (Czy są to rozważania przekonujące, to odrębne zagadnienie).

Tymczasem równie, a może lepiej - równolegle, mogą być przedstawiane przemyślenia dotyczące rozumienia rzeczywistości wraz z pojawianiem się i rozwojem świadomości jednostki.

 

Nasze, ludzkie odniesienia do rzeczywistości kształtują się wraz z powstawaniem świadomości. Ta wzrasta wraz z nabywaniem doświadczeń wynikających z życia, bo z  życiowych przypadłości wynikająca.

 

Rodząc się – pojawiamy się na świecie bez ukształtowanej świadomości (są na ten temat odrębne rozważania dotyczące okresu prenatalnego – nie są jednak czynnikiem ważkim w tu przytoczonym wywodzie). W tym sensie, że informacje z otaczającej rzeczywistości są jedynie bodźcami i nie tworzą jej obrazu.

 

Pierwszym elementem świadomości jest ukształtowanie się rozróżnienia „ja i reszta świata”.

Czyli świadomość istnienia: „ja jestem”. 

(I tu proszę zwrócić uwagę na biblijne określenie Boga: „Jestem, Który Jestem”).

 

Na tym etapie kształtuje się stosunek powstającego bytu osobowego do otaczającej rzeczywistości. Podkreślam - całość jest nierozróżnialną jednością zewnętrzną. Zatem odniesienie to dotyczy całej rzeczywistości i może przybierać formę pozytywną, akceptującą, i negatywną, wrogą.

 

Ponieważ wskazany stosunek dotyczy całej rzeczywistości, bez jakiegokolwiek rozróżniania jakichkolwiek jej elementów, to można twierdzić, że jest to traktowanie świata zewnętrznego – jako „bliźniego”, czyli bytu odrębnego. A w każdym razie – są to podstawy do takiego ujmowania tej kwestii.

Pewną analogią jest proces budzenia się ze snu; powracamy do rzeczywistości i odbieramy ją, stosownie od okoliczności, jako przyjazną, zgodną z warunkami, które chcielibyśmy podtrzymać (to wskazywałoby na związek z przeszłością – także prenatalną w przypadku urodzenia),  lub wrogą, niedogodną.

 

Konkludując.

Stosunek człowieka do rzeczywistości jest jednym z pierwszych (pierwsze?) określeń jakie pojawiają się w jego świadomości.

 

Czy można mówić, że na tym etapie występuje wolność wyboru?

W zasadzie, jeśli nie uwzględniać czynnika prenatalnego, to jest to pierwszy wybór jakiego dokonujemy. To przecież pierwsze odczucie, gdy dziecko opuszcza łono matki i pojawia się w nowym środowisku.

 

Jak je odbiera?

 

Dokonując  wyboru swego stosunku do otoczenia przyjmujemy odrębną drogę rozwojową – określiłem to jako  PORZĄDEK:

 

• Porządek Zgodności
• Porządek Niezgodności.

 

To dwie drogi rozwojowe świadomości człowieka. Jeśli przy tym przyjąć definicję miłości jako „akceptację bytów takimi jakie są”, to Porządek Zgodności jest rozwojem w duchu miłości, a Porządek Niezgodności ma do miłości  stosunek negatywny.

 

Porządki Zgodności i Niezgodności mają swoje zasady tworzenia struktur.

Łatwiej zacząć od Porządku Niezgodności.

 

Niezgodność – to brak akceptacji dla „obiektu” wobec którego określamy swoje stanowisko. Czyli  nie zgadzamy się na jego istnienie „takim jaki jest”

Tym samym rościmy sobie pretensje do zmiany w sposób, który nam odpowiada. Aby zaś to robić konieczne jest przekonanie o wyższości naszych przekonań.To zaś wynika z przekonania o umiejętności rozróżniania dobra i zła (oczywiście – nasza odrębna świadomość określa to, co jest dla nas dobre).

To na tym tle rodzi się hierarchia; system hierarchiczny to taki, w którym wyższy szczebel ma (rości sobie) prawo do decydowania o zmianach na niższych szczeblach hierarchicznej drabiny. Czyli siebie stawiamy na najwyższym stopniu hierarchii, a np. dobro dzieci jest wtórnym elementem naszego dobra.

 

(Dla porównania – w  Biblii znajdujemy haggadę o  Jakubie, któremu śni się drabina prowadząca do nieba).

 

 

W Porządku Niezgodności najbardziej istotnym elementem jest hierarchiczność. Można nawet stwierdzić, że hierarchiczność jest synonimem Niezgodności. Względem szczebla niższego – my określamy, co jest dobre, gdy szczebel wyższy narzuca nam swój punkt widzenia.

 

Zgodność  -akceptacja rzeczywistości takiej, jaka jest. W ramach tej rzeczywistości realizujemy własne pragnienia, ale tak, aby nie doprowadzać do konfliktu z innymi „obiektami”. Można stwierdzić, że w takim samym stopniu świat jest potrzebny nam, jak i my światu.

 

Struktury zawsze będą tworzone na bazie konsensusu. Etyka powstaje na bazie wspólnego ustalania korzyści stron; nie istnieje pojęcie dobra i zła traktowanych jako byty odrębne. Są to zawsze określenia dotyczące konkretnej sytuacji (acz w warunkach społecznych niektóre z nich nabierają charakteru ogólnego).

 

Porządkowanie świata, relacje jakie z nim nawiązujemy, opierają się na tym pierwotnym stosunku do otoczenia. Tworząc dalsze, rozbudowane struktury społeczne, zawsze będzie występowało odniesienie do tego, w jakim porządku postrzegamy rzeczywistość.