Najwyższa emerytura w Polsce wynosi ponad 50 tys. zł miesięcznie, a najniższa to zaledwie... 2 grosze. Najnowsze dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uwidaczniają skrajności polskiego systemu emerytalnego i rosnący problem tzw. emerytur groszowych.
Z tego artykułu dowiesz się:
- ile wynosi najwyższa i najniższa emerytura wypłacana obecnie w Polsce
- kim są osoby otrzymujące tzw. emerytury groszowe i skąd biorą się tak niskie świadczenia
- jak szybko rośnie liczba emerytur groszowych w Polsce i co pokazują dane ZUS
- na jakich zasadach odbywa się waloryzacja emerytur i ile mogą wzrosnąć świadczenia w 2026 roku
- od czego faktycznie zależy wysokość emerytury i dlaczego dłuższa praca może oznaczać znacznie wyższe świadczenie
Rekordowa emerytura w Polsce. Ponad 51 tys. zł miesięcznie
Według ostatnich danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w grudniu 2025 r. najwyższa emerytura w Polsce wyniosła ponad 51 tys. zł. Pobiera ją mężczyzna ze stażem pracy wynoszącym 67 lat. ZUS podaje, że dokładnie to 51,4 tys. zł brutto, co daje prawie 6 średnich krajowych pensji (9583,31 zł).
Najniższa emerytura w Polsce i lawinowy wzrost „groszówek”
Najniższa emerytura została wypłacona przez ZUS w kwocie 2 groszy. Otrzymuje ją kobieta, która przepracowała jeden dzień oraz mężczyzna, który przepracował jeden miesiąc.
Z danych podawanych przez ZUS wynika, że liczba tzw. emerytur groszowych wzrosła od 2011 roku z poziomu 23,9 tys. do 433,1 tys. w 2024 r. W 2011 roku stanowiły one 4,2 proc. ogółu emerytur nowosystemowych, natomiast w 2024 r. było to już 9,9 proc.
Waloryzacja emerytur 2026. Rząd podał wstępne założenia
W marcu, jak co roku, emerytów i rencistów czeka waloryzacja świadczeń. Rząd w czerwcu 2025 r. zaproponował, by emerytury i renty wzrosły o co najmniej 4,9 proc. Przy takim założeniu – według rządowych prognoz – najniższa emerytura wzrosłaby od 1 marca 2026 roku o 92,07 zł, czyli z 1878,91 zł do 1970,98 zł.
Ostateczny wskaźnik waloryzacji będzie znany po ogłoszeniu przez prezesa Główny Urząd Statystyczny realnych danych dotyczących inflacji oraz wzrostu wynagrodzeń w poprzednim roku. GUS publikuje te informacje co roku na początku lutego.
W budżecie państwa na tegoroczną waloryzację świadczeń zaplanowano około 22 mld zł.
Jak działa mechanizm waloryzacji świadczeń?
Mechanizm waloryzacji polega na pomnożeniu kwoty świadczenia oraz podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. Jest to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, powiększony o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku.
Od 1 marca 2025 r. najniższa emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna oraz renta socjalna wynoszą 1878,91 zł. Najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy to 1409,18 zł. Wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.
Dlaczego jedni dostają grosze, a inni kilkadziesiąt tysięcy?
Warto wiedzieć, że polski system emerytalny opiera się na założeniu, że im później przechodzimy na emeryturę, tym wyższe jest świadczenie. Między innymi dlatego ZUS wypłaca niektórym osobom emerytury sięgające kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie.
Emerytura składa się z części socjalnej oraz części stażowej. Część socjalna to stały składnik świadczenia i wynosi 24 proc. kwoty bazowej obowiązującej w dniu złożenia wniosku lub uzyskania prawa do emerytury. Dla wszystkich emerytur przyznawanych od 1 marca do końca lutego następnego roku kalendarzowego część socjalna ustalana jest w jednakowej wysokości.
Część stażowa zależy od długości okresów składkowych i nieskładkowych oraz od podstawy wymiaru emerytury. Do jej obliczenia przyjmuje się 1,3 proc. podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych oraz 0,7 proc. za każdy rok okresów nieskładkowych, z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
Kwota bazowa odpowiada 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym, pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne. Jest ona ustalana co roku i obowiązuje od 1 marca do końca lutego kolejnego roku, a jej wysokość ogłasza prezes GUS w „Monitorze Polskim”.
Wyliczenie emerytury polega na podzieleniu kapitału emerytalnego przez przeciętne dalsze trwanie życia. Im wyższy kapitał i im późniejsze przejście na emeryturę, tym korzystniejsza wysokość świadczenia. Gwarantowaną minimalną emeryturę może otrzymać kobieta, która pracowała co najmniej 20 lat, oraz mężczyzna z minimum 25-letnim stażem pracy. Istotny wpływ na wysokość emerytury ma również waloryzacja składek i kapitału początkowego.
na zdjęciu: tablica informacyjna ZUS na warszawskim Ursynowie. fot. Salon24.pl
Tomasz Wypych
Inne tematy w dziale Społeczeństwo
