Polscy emeryci coraz częściej łączą pobieranie świadczeń z dalszą aktywnością zawodową. Dane GUS, resortu pracy i Krajowego Rejestru Długów pokazują, że seniorzy nie tylko dłużej pracują, ale też skuteczniej spłacają zobowiązania. Efekt? Zadłużenie emerytów wyraźnie spada, mimo że ich liczba w społeczeństwie szybko rośnie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- ilu jest emerytów w Polsce i jaka część z nich ma długi
- dlaczego seniorzy coraz częściej pracują nawet po 65. i 70. roku życia
- jak zmienia się poziom zadłużenia emerytów i kto radzi sobie najlepiej
- w których regionach Polski seniorzy mają najwyższe i najniższe zobowiązania
Emeryci to już jedna piąta społeczeństwa. Długi ma niewielu
Emeryci stanowią już jedną piątą wszystkich mieszkańców Polski. Jest ich 7,39 mln – wynika z najnowszych danych GUS. Jedynie niespełna 4 proc. z nich ma zaległe zobowiązania finansowe.
Z danych resortu pracy wynika, że w ciągu ostatnich dziewięciu lat liczba emerytów aktywnych zawodowo wzrosła o ponad połowę. Seniorzy są dziś mile widziani na rynku pracy. Ze statystyk Grupy Progres wynika, że 23 proc. firm planuje w najbliższym czasie zatrudnić pracownika na emeryturze, a 6 proc. wprost zachęca seniorów do aplikowania.
Jak wskazuje GUS, w grupie wiekowej 60–69 lat pracuje 1,2 mln osób, a wśród osób powyżej 70. roku życia – 197,6 tys. Spłacie zobowiązań sprzyjają także wyższe świadczenia. Średnia emerytura wyniosła 3862,61 zł, co oznacza wzrost o 14 proc. rok do roku.
Lepsze zdrowie, dłuższe życie i różnice między kobietami a mężczyznami
Dłuższej aktywności zawodowej sprzyja poprawa stanu zdrowia. Po pandemicznym spadku przeciętnej długości życia w Polsce wskaźnik ten ponownie rośnie. Wydłuża się także prognozowany czas życia w zdrowiu. Według GUS w 2024 roku wyniósł on 61,62 roku dla mężczyzn i 65,32 roku dla kobiet, czyli odpowiednio o 0,3 i 0,7 roku więcej niż rok wcześniej.
Kobiety żyją dłużej, ale ich emerytury często są niższe niż mężczyzn, dlatego szczególnie istotne jest wcześniejsze planowanie bezpieczeństwa finansowego. Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, że łączny dług kobiet w wieku emerytalnym sięga 2,3 mld zł, podczas gdy mężczyzn – 2,8 mld zł. Jednocześnie dłużniczek jest więcej: zobowiązania ma 138,8 tys. kobiet wobec 132,7 tys. mężczyzn.
Zadłużenie emerytów wyraźnie spada. To trend z ostatnich lat
Z danych KRD wynika, że w ciągu ostatnich pięciu lat zadłużenie emerytów zmniejszyło się o 1,4 mld zł. Obecnie wynosi około 5 mld zł, podczas gdy jeszcze w 2021 roku sięgało 6,4 mld zł. Wyraźnie spadła także liczba zadłużonych seniorów.
– Nasze społeczeństwo się starzeje, rośnie liczba osób na emeryturze. Mogłoby się wydawać, że wraz z tym trendem zwiększać się będzie także dług seniorów. Tymczasem jest odwrotnie – obserwujemy systematyczny spadek zadłużenia emerytów. W ciągu pięciu lat zmniejszyli oni swoje zaległe zobowiązania o ponad miliard złotych. Dziś dłużników jest o 63,5 tys. mniej i stanowią 14 proc. wszystkich zadłużonych w Polsce. Duże znaczenie ma nie tylko aktywność zawodowa, ale też umiejętność zarządzania domowym budżetem – podkreśla Adam Łącki, prezes Krajowego Rejestru Długów.
Z danych resortu pracy wynika, że mężczyźni pozostają aktywni zawodowo średnio do 69. roku życia, a kobiety do 66.
Gdzie emeryci mają największe i najmniejsze długi
Najwyższe zadłużenie dotyczy seniorów mieszkających na Mazowszu – łącznie 778,2 mln zł, przy 34,1 tys. dłużników. Warto jednak zaznaczyć, że to województwo, w którym mieszka najwięcej emerytów w Polsce – 1,2 mln osób.
Na Śląsku emeryci mają do spłaty niemal 721 mln zł, a liczba zadłużonych wynosi 37,8 tys. Trzecie miejsce zajmuje Dolny Śląsk, gdzie 25,6 tys. seniorów ma niespłacone zobowiązania o łącznej wartości blisko 470 mln zł.
Najniższym zadłużeniem wyróżnia się województwo podlaskie – 89,5 mln zł i 4,6 tys. dłużników. Relatywnie niewielkie problemy finansowe mają także seniorzy ze Świętokrzyskiego (106,4 mln zł długu i 5,7 tys. dłużników) oraz Podkarpacia, gdzie zobowiązania wynoszą 113,2 mln zł przy 6,2 tys. zadłużonych.
Największą część zadłużenia emerytów – około 3 mld zł – stanowią zobowiązania wobec funduszy sekurytyzacyjnych. Znaczące są również długi alimentacyjne (904,4 mln zł). Emeryci zalegają też wobec banków, SKOK-ów i firm pożyczkowych (333,3 mln zł), a mniejsze kwoty dotyczą zobowiązań mieszkaniowych (67,8 mln zł) oraz telekomunikacyjnych (66,5 mln zł).
na zdjęciu: Banknoty dwustuzłotowe, zdjęcie ilustracyjne. fot. PAP/Marcin Bielecki
Tomasz Wypych
Inne tematy w dziale Społeczeństwo