Nie licz na ZUS!

Co to jest IKE?

Pierwszym z nich jest IKE, czyli Indywidualne Konto Emerytalne. Jego założenie oferuje u siebie wiele instytucji finansowych, np. banki i brokerzy. Nazywany jest „antypodatkowym pokrowcem”. Dzieje się tak dlatego, że pozwala na inwestowanie m.in. w akcje, obligacje, ETF-y i inne, bez konieczności płacenia podatku od zysków kapitałowych, które wynoszą 19%! Brzmi wspaniale, ale by móc się cieszyć z takiego przywileju, najpierw musimy spełnić określone warunki.

Pierwszą łyżką dziegciu w beczce miodu jest roczny limit kapitału, jaki możemy zainwestować w ramach IKE. Jak możemy zobaczyć na poniższym wykresie limit wzrasta co roku. Dla jednych to za mało, a dla drugich aż nadto. Ważne jest, że nie ma dolnego limitu więc inwestować może każdy. W skali 10 lat zainwestowany kapitał wyniesie co najmniej 235 tysięcy złotych, a to już bardzo konkretna kwota, prawda?

Źródło: stockwatch.pl

Drugim warunkiem jest niewypłacanie środków z IKE, aż do osiągnięcia wieku 60 lat lub 55 lat przy wcześniejszym nabyciu uprawnień emerytalnych. Jeśli wpłacaliśmy swoje środki w co najmniej pięciu dowolnych latach kalendarzowych przed tym momentem, jesteśmy uprawnieni do wypłacenia całości zebranego tam kapitału wraz z zyskami bez konieczności martwienia się podatkiem Belki. Jak duża to oszczędność?

Przykładowo, załóżmy, że w wieku 30 lat otworzyliśmy swoje konto IKE z zamiarem inwestowania 1000 zł miesięcznie. Przyjmijmy, że w tym czasie stopa zwrotu wyniesie 5% rocznie. Gdy będziemy obchodzić 60-te urodziny nasze saldo będzie wynosiło 832 259 zł (360 tys. wpłat własnych + ponad 470 tys. zysków). 19% od tej kwoty to 89 729 zł. Prawie 90 tysięcy złotych, które zostaną do naszej dyspozycji zamiast zasilać budżet państwa.

Życie jednak bywa zaskakujące. Jeśli zdarzy się, że będziemy musieli wypłacić swoje pieniądze z rachunku IKE przed ukończeniem 60-tego roku życia to jedyną tego konsekwencją będzie zapłacenie 19% podatku Belki. Podatku od zysków, który i tak musielibyśmy zapłacić, jeśli inwestowalibyśmy poza IKE. Warto nadmienić, że zyskujemy już na samym odroczeniu obowiązku płacenia podatku. Dlaczego? Ponieważ możemy reinwestować pieniądze, które normalnie oddalibyśmy państwu (19% od zysku z zamkniętych pozycji). Większy zainwestowany kapitał pomoże zarobić nam większe pieniądze. Odroczony podatek jest drogą do maksymalizacji zysków. Co istotne – nie musimy wypłacać jednorazowo całej kwoty, a jedynie ustaloną przez siebie część. Pozostała część kapitału dalej będzie dla nas pracować.

Co to jest IKZE

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, ma wiele podobieństw do IKE. Tutaj również musisz dokonywać wpłat w co najmniej pięciu dowolnych latach kalendarzowych. Możemy za jego pomocą inwestować w podobne instrumenty finansowe, jak w IKE oraz dodatkowo w Dobrowolny Fundusz Emerytalny prowadzony przez firmy zarządzającej OFE. Nie możemy za to inwestować poprzez IKZE w detaliczne obligacje skarbowe indeksowane inflacją.

Źródło: stockwatch.pl

Również tutaj będzie czekała na nas podatkowa nagroda, choć wygląda to nieco inaczej. Przy wypełnianiu rocznego zeznania podatkowego możemy odliczyć pieniądze wpłacone przez nas na IKZE od naszego dochodu. Co to oznacza w praktyce? Jeśli zarabiasz poniżej 120 tys. zł rocznie i jesteś w pierwszym progu podatkowym, to wykorzystując limit wpłat na IKZE zaoszczędzisz 12% wpłaconej kwoty. Jeśli jesteś w drugim progu podatkowym, będzie to odpowiednio 32% wpłaconej kwoty.

Kolejnym podobieństwem jest warunek wieku. W IKZE jednak jest to 65 lat. Gdy wypłacimy nasze pieniądze po tym czasie zakumulujemy dwie korzyści.

Źródło: Opracowanie własne

Po pierwsze – w latach, w których wpłacaliśmy pieniądze na konto IKZE obniżaliśmy swój podatek dochodowy wg progu podatkowego, w którym się znajdowaliśmy. Co roku płaciliśmy więc niższy podatek. Po drugie – przy wypłacaniu zapłacisz od zebranego kapitału podatek zryczałtowany 10%. Od wypracowanych zysków zapłacisz również 10% podatku, a nie 19% obowiązujących poza IKZE. Dodatkowo odroczysz płacenie podatku od zysków kapitałowych o wiele lat.

Co, jeśli będziemy chcieli wykorzystać pieniądze z konta IKZE przed ukończeniem 65 roku życia? W odróżnieniu do IKE, będziemy musieli wypłacić cały zgromadzony kapitał na raz. Powinniśmy również zachować ostrożność, ponieważ może okazać się to dla nas nieopłacalne. Cała zwracana kwota (kapitał + zyski) powiększą dochód, który w danym roku przyjdzie nam opodatkować. Wiążą się z tym trzy niebezpieczeństwa:

• nasze przyszłe zarobki mogą być na tyle duże, że rozliczać się będziemy wg drugiego progu podatkowego (32%),
• w przyszłości stawki podatków mogą być wyższe,
• kwota zbierana przez lata na IKZE może być bardzo duża.

Może być więc tak, że ulga podatkowa z jakiej korzystaliśmy wpłacając na IKZE wynosiła 12%, a przy wypłacaniu przed 65 rokiem życia będziemy musieli zapłacić podatek wynoszący 32%. W związku z tym na koncie w IKZE nie powinny znajdować się jedyne środki jakie odkładamy na emeryturę. W przeciwnym razie istniałoby wysokie prawdopodobieństwo, że będziemy zmuszeni do wypłacenia całości środków przed wyznaczonym czasem i zapłaty o wiele wyższego podatku.

Kiedy IKE i IKZE się nie opłaca?

Tak naprawdę ciężko wyobrazić sobie scenariusz, w którym IKE się nie opłaca. Zakładając, że nie zamkniemy, ani nie przeniesiemy swojego rachunku IKE w pierwszym roku po jego założeniu, nie musimy martwić się dodatkowymi opłatami. Dlatego w najgorszym wypadku zapłacimy podatek w wysokości 19% od zysków kapitałowych. W tym kontekście nie ryzykujemy niczym. Biorąc jednak pod uwagę, że angażując się w jakiekolwiek czynności związane z inwestowaniem, poświęcamy swój cenny czas, pragnę zwrócić uwagę, że dla osób dysponujących większym majątkiem lepszym rozwiązaniem (w kontekście czasu) będzie fundacja rodzinna. Ten temat jest szerzej poruszany w dalszych akapitach.

Czytaj dalej: Independent Trader - niezależność finansowa

Inwestowanie dywidendowe. Jak analizować spółki dywidendowe?