41 obserwujących
2140 notek
1170k odsłon
  6788   0

Służby specjalne (wywiad, kontrwywiad, bezpieka) PRL


Kontrwywiad wojskowy swoją historię rozpoczął w maju 1943 roku jako Oddział Informacji 1 Dywizji Piechoty. Liczył wówczas 20 funkcjonariuszy. Szybko powstały jego odpowiedniki na poziomie dywizji, korpusu i armii. Od września 1944 Zarząd Informacji Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego liczył 100 funkcjonariuszy. Zarząd Informacji z czasem przekształcono w Kierownictwo Informacjia potem Główny Zarząd InformacjiWP podległy MON. W 1945 roku liczył już 1000 funkcjonariuszy. Do sierpnia 1944 informacja wojskowa składała się wyłącznie z sowietów. W 1945 polskojęzyczni stanowili 43% stanu osobowego (w centrali pojawiali się wówczas pojedynczy polskojęzyczni). W 1946 polskojęzyczni stanowili 77% stanu osobowego informacji. Na przełomie 1949 i 1950 kierownictwo informacji ponownie znalazło się w rękach Smiersz sowieckiego kontrwywiadu). Informacja wojskowa była wielokrotnie bardziej przesycona sowietami niż MBP. W 1952 GZI MON dublujący organizacje jednostek wojskowych zajmował się kontrwywiadem, śledztwami, obserwacją, eksterminacją żołnierzy podejrzewanych o brak o nie bycie komunistami. Nieustannie wzrastała liczba pracowników i tajnych współpracowników kontrwywiadu wojskowego (w 1951 roku 2740 pracowników, w 1953 4130 pracowników, w 1952 24.057 tajnych współpracowników). „Po śmierci Stalina rozpoczął się ponowny proces polonizacji kadr. Do końca 1854 roku z centrali Informacji wycofano większość radzieckich oficerów. Pewną ich liczbę pozostawiono w charakterze doradców”. 1966 GZI MON został przyłączony do KdsBP i nosił miano GZI KdsBP. Po październiku 1056 rozwiązano KdsBP, „wycofano wszystkich radzieckich doradców” a GZI wrócił do MON, gdzie go zreformowano i przekształcono w Wojskową Służbę Wewnętrzną. Wojskowa Służba Wwewnętrzna: zwalczała szpiegostwo, dywersje polityczna, terroryzm, sabotaż w zakładach przemysłu zbrojeniowego, nielegalne związki w Siłach Zbrojnych PRL, stosowała posłuchy, radionasłuch i rewizje, utrzymywała porządek i dyscyplinę, ścigała przestępców, zajmowała się inspekcjami transportu wojskowego i ochroną budynków MON. Kadra WSW szkoliła się w jednostkach w Mińsku Mazowieckim, Wesołej oraz na Kursach Doskonalenia przy wyższej szkole KGB.


Rok 1956 był rokiem przełomu w PRL i służbach specjalnych PRL. W ZSRR odbył się XX zjazd KPZR. Zmarł Bierut. A w PZPR rozpoczęła się walka między frakcjami Natolińczyków i Puławian. Do tak zwanej frakcji Puławian należeli „na ogół ludzie powiązani z dawnym ścisłym kierownictwem partii, ludzie pochodzenia żydowskiego. Zmierzali oni do takiego uwarunkowania dyskusji, by odpowiedzialność za zbrodnie minionej epoki zrzucić na” Stalina. Puławianie „za życia Stalina należeli do najgorliwszych naśladowców modelu radzieckiego”. Do Puławian zaliczani byli między innymi: Edward Gierek, Piotr Jaroszewicz, Leon Kasman, Jerzy Putrament, Mieczysław Rakowski, Adam Schaff, Roman Zambrowski. Natolińczycy natomiast byli zwolennikami zachowania status quo i instrumentalnie wykorzystywali antysemityzm ( jednym z ich przedstawicieli był jeden z mających największą władze w Polsce ludowej żydów Hilary Minc). W 1956 roku instrumentalnie wykorzystując puławian do władzy w PRL doszedł Gomułka(jako jedyny bez inspiracji ale tylko za zgodą ZSRR). Z czasem spór między frakcjami się wypalił, a dawne podziały przestały mieć znaczenie. Za rządów Gomułki pojawiła się nowa frakcja partyzantów. Partyzanci odwoływali się do mitu Armii Ludowej. Do partyzantów zaliczano: generała Mieczysława Moczara, generała Grzegorza Korczyńskiego (szefa zarządu II Sztabu Generalnego), generała Pietrzaka z MO, pułkownika Kufela (szefa Zarządu I i zastępce szefa WSW), pułkownika Janica (wicedyrektora gabinetu MSW ds SB), pułkownika Franciszka Szlachcica (Komendanta KW MO w Kielcach). Partyzanci jawnie demonstrowali swój nacjonalizm, niechęć do żydów, Niemców i Ukraińców, nie oficjalnie do Rosjan. Partyzanci chcieli integracji różnych nurtów kombatantów w tym i AK (poławianie byli przeciw), otworzyli organizacje kombatancką ZBOWiD na żołnierzy AK i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, zwalczali puławian, blisko było im do środowiska PAX. W tym też czasie ze środowiska puławian wyrośli marksistowscy rewizjoniści (których ekspozyturą był Klub Krzywego Koła a przedstawicielami Schaff i Brus). W 1964 dominacje nad resortem bezpieczeństwa przejęli partyzanci Moczara. Ukoronowaniem ich dominacji w resorcie był marzec 1968.


Jan Bodakowski


okładka

Lubię to! Skomentuj Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Kultura