Edward Raczyński, 1786 - 1845
Edward Raczyński, 1786 - 1845
Jan Filip Libicki Jan Filip Libicki
676
BLOG

Mecenas i Samobójca

Jan Filip Libicki Jan Filip Libicki Historia Obserwuj temat Obserwuj notkę 30

  

Przygnieciony tymi zarzutami, w styczniu 1845 roku, Edward Raczyński udał się do Zaniemyśla, gdzie na tak zwanej Wyspie Edwarda popełnił samobójstwo strzelając sobie w głowę z armaty - wiwatówki. I to właśnie ta śmierć najmocniej wpisała go w pamięć potomnych. Został Raczyński do dziś w ludzkiej pamięci  wielkim mecenasem, którego oskarżenia współczesnych pchnęły do popełnienia samobójstwa.
 
Był mecenasem kultury i wielbicielem technicznego postępu. Społecznikiem i patriotą, jednak w ludzkiej pamięci jednak najmocniej zapisał się przez swoją tragiczną śmierć.
 
         Edward Raczyński starszy, nasz dzisiejszy bohater. był przodkiem opisywanego już na naszych łamach Prezydenta RP na Uchodźctwie, również Edwarda. To on zapoczątkował  ten znamienity wielkopolski ród Edwardów.
 
         Urodził się w roku 1786 w Poznaniu, jako wnuk wielkopolskiego starosty Kazimierza. W latach 1806 - 1809 służył w Armii Napoleońskiej i Wojsku Księstwa Warszawskiego. W roku 1810 odbył podróż po północnej Europie. Odwiedził wtedy między innymi kilka szwedzkich miast ze Sztokholmem na czele. To właśnie tę wyprawę do końca swoich dni, uważał za najciekawszą, jaką odbył w życiu.
 
         W cztery lata później zdecydował się na z kolei na wyprawę naukową. Przez Odessę i Konstantynopol dotarł do Azji Mniejszej, gdzie w starożytnej Troi prowadził badania archeologiczne. Opisał je w jego głośnym Dzienniku z tej podróży, który stał się jednym z pierwszych podręczników o archeologii tego terenu, jak i o życiu codziennym ówczesnych mieszkańców państwa tureckiego.
 
         W swym majątku w Rogalinie Edward Raczyński zgromadził bogaty księgozbiór, na który składały się między innymi księgi kasowanych wówczas bibliotek zakonnych. To ten właśnie zbiór stał się później podstawą ufundowanej w Poznaniu, w roku 1829 przez Raczyńskiego Biblioteki. W tym samym czasie, na skutek doniesień o przypadkach pochowanych żywcem ludzi na poznańskim cmentarzu Winiarskim wszczął, zrealizowane dopiero po jego śmierci, starania  o budowę w Poznaniu Domu dla Pozornie Zmarłych, czyli osób obawiających się pogrzebania za życia.
 
         Ten wielki wielkopolski mecenas był także propagatorem zasad nowoczesnej higieny. Po epidemii cholery z roku 1831 współfinansował założenie w Poznaniu pierwszego wodociągu, a wydarzenie to upamiętnił stawiając stojący do dziś przed poznańską Biblioteką Rodu Raczyńskich pomnik Higiei.
 
Raczyński był też wydawcą wielu pozycji książkowych o charakterze historycznym. Wspierał też finansowo wielu współczesnych mu, znanych pisarzy, jak Adama  Mickiewicza, czy Bronisława Trentowskiego. Troszcząc się o nauki praktyczne ufundował też w Jeżewie koło Śremu Szkołę Rolniczą.
 
         W roku 1841 wkroczył na poważnie do polityki. Został posłem Sejmu Prowincjonalnego w Poznaniu i forsował koncepcję współpracy z Hohenzollernami, jednak przy zachowaniu polskiej autonomii.
        
Wspólnie z ówczesnym biskupem poznańskim Teofilem Wolickim opracował koncepcję budowy w poznańskiej katedrze tak zwanej Złotej Kaplicy, do której ufundował posągi przedstawiające pierwszych polskich władców Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Przy okazji tego dzieła, w ówczesnej prasie, pojawiły się oskarżenia, iż Raczyński dopuścił się malwersacji finansowych przy budowie tejże kaplicy. Przygnieciony tymi zarzutami, w  styczniu 1845 roku, Edward Raczyński udał się do Zaniemyśla, gdzie na tak zwanej Wyspie Edwarda popełnił samobójstwo strzelając sobie w głowę z armaty - wiwatówki. I to właśnie ta śmierć najmocniej wpisała go w pamięć potomnych. Został Raczyński do dziś w ludzkiej pamięci  wielkim mecenasem, którego oskarżenia współczesnych pchnęły do popełnienia samobójstwa.
 
Tu polityka zaczyna swój dzień: www.300polityka.pl
 

Nowości od blogera

Komentarze

Pokaż komentarze (30)

Inne tematy w dziale Kultura