Twierdzenia logodygmatu

Abstrakt

Po zdefiniowaniu podstawowych pojęć, aksjomatów, operatorów organizacyjnych, parametrów oraz zasad współzależności możliwe staje się sformułowanie pierwszych twierdzeń logodygmatu. Nie mają one charakteru twierdzeń matematycznych ani praw empirycznych. Stanowią filozoficzne konsekwencje przyjętego aparatu pojęciowego i wyznaczają program dalszych badań nad organizacją przestrzeni możliwości.

Słowa kluczowe: logodygmat, metaontologia, systemy złożone, przestrzeń możliwości, organizacja, twierdzenia.

1. Problem

Każda dojrzała teoria posiada nie tylko definicje i aksjomaty.

Posiada również twierdzenia określające konsekwencje przyjętych założeń.

Logodygmat nie stanowi wyjątku.

Jeżeli przestrzeń możliwości jest podstawowym przedmiotem reprodukcji, można sformułować ogólne twierdzenia dotyczące dynamiki systemów złożonych.

2. Twierdzenie pierwsze.

Twierdzenie ciągłości organizacyjnej

Żaden system nie zachowuje własnej tożsamości dzięki trwałości elementów.

Tożsamość zachowywana jest dzięki ciągłości organizacji przestrzeni możliwości.

Im większa zdolność reprodukcji tej przestrzeni, tym większa trwałość systemu.

3. Twierdzenie drugie.

Twierdzenie reorganizacji

Każda aktualizacja prowadzi do reorganizacji przestrzeni możliwości.

Nie istnieje aktualizacja organizacyjnie neutralna.

Każda decyzja, reakcja, proces lub zdarzenie współtworzy przyszłą architekturę możliwości.

4. Twierdzenie trzecie.

Twierdzenie kompensacji

System zdolny do kompensacji organizacyjnej nie eliminuje wszystkich ograniczeń.

Przekształca ich skutki poprzez reorganizację pozostałych możliwości.

Dlatego trwałość nie oznacza braku kryzysów.

Oznacza zdolność ich organizacyjnego przezwyciężania.

5. Twierdzenie czwarte.

Twierdzenie emergencji

Nowe poziomy organizacji nie są prostą sumą wcześniejszych struktur.

Powstają wskutek reorganizacji przestrzeni możliwości.

Emergencja oznacza zmianę architektury organizacyjnej, a nie jedynie wzrost liczby elementów.

6. Twierdzenie piąte.

Twierdzenie ograniczeń

Każda organizacja wyznacza własne granice możliwości.

Paradoksalnie właśnie ograniczenia umożliwiają organizację.

System pozbawiony wszelkich ograniczeń nie posiada mechanizmu selekcji możliwości.

7. Twierdzenie szóste.

Twierdzenie pamięci organizacyjnej

Historia organizacji nigdy nie pozostaje obojętna.

Każda reorganizacja zmienia przyszłą przestrzeń możliwości.

Przeszłość nie determinuje przyszłości.

Wpływa jednak na architekturę przyszłych reorganizacji.

8. Twierdzenie siódme.

Twierdzenie inercji

Im bardziej rozwinięta organizacja przestrzeni możliwości, tym większa jej odporność na drobne zakłócenia.

Jednocześnie wzrasta koszt reorganizacji całego systemu.

Stabilność oraz elastyczność pozostają więc w dynamicznym napięciu.

9. Twierdzenie ósme.

Twierdzenie uniwersalności organizacyjnej

Te same zasady organizacji przestrzeni możliwości mogą być analizowane w systemach:

fizycznych,

chemicznych,

biologicznych,

społecznych,

ekonomicznych,

prawnych,

poznawczych.

Nie oznacza to redukcji wszystkich nauk do jednej teorii.

Oznacza istnienie wspólnego poziomu organizacyjnego.

10. Twierdzenie dziewiąte.

Twierdzenie hierarchicznej reprodukcji

Hierarchie nie są strukturami danymi raz na zawsze.

Stanowią wynik długotrwałej reprodukcji organizacji możliwości.

Każda zmiana przestrzeni możliwości prowadzi ostatecznie do przekształcenia hierarchii.

11. Twierdzenie dziesiąte.

Twierdzenie logodygmatu

Najbardziej trwałą własnością systemu nie jest jego struktura.

Nie jest nią również liczba elementów ani charakter relacji.

Najbardziej trwałą własnością pozostaje zdolność systemu do reprodukcji organizacji własnej przestrzeni możliwości.

To właśnie ona stanowi warunek zachowania ciągłości mimo nieustannej zmienności.

12. Program badawczy

Przedstawione twierdzenia nie kończą projektu logodygmatu.

Wyznaczają jego dalszy rozwój.

Każde z nich może zostać skonfrontowane z przykładami pochodzącymi z różnych dziedzin wiedzy.

Geologia pozwala analizować organizację procesów tektonicznych.

Biologia – organizację życia.

Ekonomia – organizację przepływów gospodarczych.

Prawo – organizację przestrzeni normatywnej.

Nauka – organizację przestrzeni poznawczej.

Tak rozumiany logodygmat nie zastępuje nauk szczegółowych.

Stanowi propozycję wspólnego języka służącego analizie organizacji możliwości.

Przypisy

Ludwig von Bertalanffy, General System Theory: Foundations, Development, Applications, George Braziller, New York 1968.

Ilya Prigogine, From Being to Becoming: Time and Complexity in the Physical Sciences, W.H. Freeman, San Francisco 1980; Ilya Prigogine, Isabelle Stengers, Order Out of Chaos, Bantam Books, New York 1984.

Niklas Luhmann, Social Systems, Stanford University Press 1995.

Humberto Maturana i Francisco Varela, Autopoiesis and Cognition: The Realization of the Living, D. Reidel, Dordrecht 1980.

Twierdzenia przedstawione w artykule stanowią konsekwencje autorskiej propozycji filozoficznej rozwijanej w ramach projektu logodygmatu. Nie mają charakteru twierdzeń matematycznych ani praw empirycznych, lecz pełnią funkcję heurystyczną i metodologiczną.