Cmentarzysko kopalń i montownie za grosze
Gdy spojrzy się na dzisiejsze Zabrze, trudno uwierzyć, że kiedyś panował tu słynny śląski ład i porządek. W czasach, gdy miasto tętniło życiem, ciężka praca na kopalni czy w hucie gwarantowała godne życie, szacunek i solidny obiad na niedzielnym stole. Dzisiaj po tamtej potędze pozostały jedynie rdzewiejące wieże szybowe i gorzkie wspomnienia. Kopalnie i zakłady przemysłowe, które karmiły całe pokolenia zabrzan, zlikwidowano z brutalną bezwzględnością, skazując tysiące rodzin na bezrobocie.
Władze obwieszczały nadejście „nowoczesności” i zagranicznych inwestorów, ale to, co zaoferowano mieszkańcom w zamian, przypomina ponury żart. Powstała strefa ekonomiczna to zagłębie taniej siły roboczej, gdzie w halach logistycznych czy na taśmach produkcyjnych oferuje się pensje uwłaczające ludzkiej godności. To nie jest rozwój, to wyzysk, który sprawia, że ktokolwiek marzy o zarobkach na poziomie krajowej mediany, musi codziennie uciekać do sąsiednich Gliwic lub Katowic. A puste miejsca na zabrzańskich taśmach montażowych coraz częściej zapycha się zdesperowanymi imigrantami. Z dawnej dumy robotniczej nie zostało nic.
Śląski Trójkąt Bermudzki
Zabrze to ponad 150-tysięczny kolos na glinianych nogach, który cierpi na absolutny brak tożsamości przestrzennej. Trudno pojąć, jak miasto tej wielkości może nie posiadać normalnego rynku z prawdziwego zdarzenia. Plac Warszawski, który mógł stać się tętniącym życiem sercem miasta, kawiarnianą oazą i miejscem spotkań, zamieniono w bezduszną, zabetonowaną patelnię służącą za parking. Zamiast budowania tkanki miejskiej, zafundowano mieszkańcom dwie wielkie galerie handlowe – świątynie kapitalizmu, w których można co najwyżej popatrzeć na witryny i zapomnieć o otaczającej szarzyźnie. Efekt? Centrum miasta umiera codziennie punktualnie o 17:00, a życie towarzyskie praktycznie tu nie istnieje. Mimo obecności wydziałów dwóch uczelni wyższych, na ulicach nie uświadczysz studenckiego gwaru.
Zamiast tętniących życiem kawiarni, zabrzańskie ulice mają do zaoferowania zgoła inny, mroczny folklor. To miasto jest po prostu niebezpieczne. Miejsca takie jak Biskupice, tworzące z sąsiednimi dzielnicami niesławny „Śląski Trójkąt Bermudzki”, Zandka, Mikulczyce czy ulice Buchenwaldczyków i Sienkiewicza to strefy, w których na co dzień królują patologia, naciągacze i dresiarze. W obdrapanych bramach od świtu do nocy przesiadują młodzi ludzie bez perspektyw, zapijając frustrację najtańszym alkoholem.
Igrzyska na gruzach
Kto ma przed sobą przyszłość, ten pakuje walizki. Zabrze w przerażającym tempie traci mieszkańców – od lat 90. wyparowało stąd ćwierć populacji. Uciekają zwłaszcza młode kobiety, zostawiając miasto z nadwyżką sfrustrowanych mężczyzn i rosnącą armią emerytów, krążących po aptekach. Statystyki urodzeń leżą na łopatkach, za to pogrzeb goni tu pogrzeb. Dzielnice zamieniają się w geriatryczne sypialnie, w których puste po zmarłych mieszkania wkrótce zaczną zamieszkiwać imigranci.
A co w obliczu tej katastrofy robią lokalne władze? Zamiast ratować sypiącą się infrastrukturę, łatać dziury w fatalnym układzie drogowym, czy realnie wspierać mieszkańców, urzędnicy okopują się na swoich stołkach. Symbolem tej arogancji jest budowa gigantycznego, pochłaniającego setki milionów złotych stadionu dla grającego w kratkę Górnika. To klasyczne igrzyska na gruzach. Pieniądze wyrzucone w błoto, podczas gdy kamienice walą się ludziom na głowy. W Zabrzu nie zostało już nic z dawnej świetności, a słowa „jestem z Zabrza” wywołują dziś raczej współczucie niż szacunek. To miasto, które powoli i w bólach umiera, a najstraszniejsze jest to, że decydentów zdaje się to zupełnie nie obchodzić.
Komentarze
Pokaż komentarze (1)