92 obserwujących
499 notek
326k odsłon
  266   0

Karpaty pod egidą UNESCO. O wpis całego obszaru Karpat na Listę UNESCO


image

Karpacki rezerwat przyrody Rachów, Ukraina. Fotografia Michajło Peckowicz, 2014, Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%97%D0%B0_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%BC_2.jpg


Tekst zgłoszony na XXVIII Międzynarodową Konferencję Europa Karpat 20/21 luty 2021 Przemyśl-Krasiczyn. Wersja rozszerzona. Akapity dodane oznaczone na czerwono. 


21 luty Krasiczyn Panel 7 . 10:35 – 11:50 Współpraca kulturalna – zachowanie wspólnego dziedzictwa - Czy warto wpisać dziedzictwo kulturowo-przyrodnicze Karpat na listę UNESCO?


* Idea, inicjatorzy


Grono stałych uczestników Międzynarodowych Konferencji „Europa Karpat” 2007 -2021 oraz ekspertów, którzy do nich dołączyli, występuje z ideą wpisania całych Karpat na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.


Potężny, majestatyczny kompleks gór, dolin, miast, miasteczek, turyzmu, szlaków turystycznych, pięknych unikatowych zabytków kulturowych ciągnący się przez 8 krajów i przez wiele tysięcy kilometrów znalazłby się na Liście UNESCO.


Byłoby to wydarzenie bez precedensu w historii cywilizowanego świata, który zaczął chronić swoje dziedzictwo w 1972 roku decyzją wyspecjalizowanej agendy Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Kultury i Nauki pod nazwą UNESCO.


Cała idea zostanie wstępnie przedstawiona na XXVIII Międzynarodowej Konferencji Europa Karpat w Krasiczynie 21 lutego 2021.


Głównymi pomysłodawcami są prof. Krzysztof Szczerski /stały uczestnik konferencji/ i Marek Kuchciński /organizator konferencji/.


https://pl.wikipedia.org/wiki/Karpaty



* Argumenty przeciw i trudności


Ponieważ w latach 2019-2020 przedstawiłem kilka opracowań poświęconych albo megastrategii ochrony bardzo dużych ekosystemów, albo idei wpisu na Listę UNESCO, albo projektu szlaku turystycznego o długości ponad 3.000 km ( w tym 3 teksty w ramach projektu „Europa Karpat”) zostałem poproszony o wyrażenie opinii.


Zanim przedstawię argumenty za, dobrze byłoby zidentyfikować argumenty przeciwne lub trudności. Osobiście argumentów przeciwnych nie widzę. Ale widać wyraźne i oczywiste trudności. Można je zmieścić w pytaniach:


1/ czy postulat i jego nawet wstępna logistyka w aktualnym i najbliższym czasie 2-3- lat nie przeszkadza:


planom perspektywicznego rozwoju poszczególnych państw "ósemki", w tym komunikacji, planowania przestrzennego, rozwoju gospodarczego regionów; koherencji z polityką Unii; polityce ekologicznej, gospodarce leśnej, turystyce, hotelarstwu; czy nie przekracza możliwości budżetów „8”: utworzenia międzyrządowego komitetu koordynującego, rozpoczęcia wstępnych planów rozmów z UNESCO, wstępnych opracowań, ekspertyz; planom poszczególnych ministerstw "8."


2/ aspekty formalno-prawne:


czy postulat wpisu obszaru w granicach 8 państw będzie musiał wymagać wyłącznie decyzji rządowych? Czy ustaw parlamentów? A może i poszczególnych władz regionów "8"? W Polsce np. decyzje o ustanowieniu parków narodowych wymagają zgody lokalnych samorządów.


Więc zbiorcza analiza formalno-prawna dotycząca wpisu we wszystkich państwach "8" byłaby krokiem numer jeden. Zarówno w procesie dochodzenia do konsensusu i wystąpienia z wnioskiem do UNESCO, jak i prognozą stanu po wpisie: skutki gospodarcze, prawne, planistyczne, etc.


W razie przychylności władz dla zbiorczej analizy i wstępnej logistyki, należałoby przygotować kalendarz działań.


Cały ten proces może trwać lata, a cała idea może nie zostać zrealizowana. Jak i inne postulaty związane z wpisem obiektów na całym świecie na Listę.


Jeszcze raz wracam do tezy, że idea wpisania Karpat na Listę UNESCO jest precedensem. Paradoksalnie precedens jest wstępnie przećwiczony: wydawałoby się mało znaczący pomysł i słaby w 1995 r. - idea wpisania całego miasta na Listę UNESCO w tym przypadku Przemyśla - w 2019 okazał się trafny metodologicznie. Wpisano prawie całe miasto indyjskie Jadźpur. 


Lekcja jaka z tego wynika jest taka, że trzeba trzymać temat. Nieraz przez wiele lat.


* Argumenty za. Aktualna sytuacja świata. Aktualne tendencje


Zanim przejdę do argumentacji za tą ideą, zacytuję dramatyczne wyznanie pani profesor z Australii Joëlle Gergis, która twierdzi, że w zasadzie kontynent australijski jest stracony z powodu szeregu katastrof i pożarów. Dołączając do tego nieszczęśliwą decyzję o zburzeniu siedzib rdzennych mieszkańców Australii Aborygenów z przed 46.000 lat, otrzymujemy obraz niezrozumiałej degradacji ekologiczno-kulturowej.


Szereg wybitnych obiektów jak np. Wenecja jest już nieodwracalnie stracone. Pojawiają się pomysły, żeby wpisywać na Listę UNESCO obiekty zdegradowane m.in. jak wymieniona Wenecja (propozycja naukowców z Uniwersytetu Północnej Karoliny, USA), czy pozostałości po elektrowni atomowej w Czarnobylu (propozycja rządu Ukrainy).


Nie twierdzę, że nie powinna powstać Światowa Lista Koszmaru – ludzkich błędów i pomyłek, często przypadków. Ale nie można byłoby się na niej uczyć JAK chronić, JAK WYŁĄCZAĆ z pod możliwej degradacji w przyszłości, nie można byłoby się na niej nauczyć definicji bioróżnorodności, środowiska kulturowego, środowiska przyrodniczego, obszarów ściśle chronionych, rezerwatów, df pomnika historii, etnokultury, etc.

Lubię to! Skomentuj13 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale