128 obserwujących
3955 notek
1791k odsłon
115 odsłon

7 stycznia – dzień rocznic pełen…

Wykop Skomentuj2

7 stycznia to, uwaga, oficjalny „Dzień Dziwaka”. Każdy z nas ma skłonność do mniejszego lub większego dziwactwa, np. ja pasjonuję się historią i historycznymi ciekawostkami. Stąd na przykład dzisiejsza data – 7 stycznia 2021 roku kojarzy mi się z tymi wydarzeniami w historii Polski i świata, które wydarzyły się również 7 stycznia.

Wojna o polskie Inflanty i król Stanisław August na zesłaniu 

Oto na przykład przedostatni Jagiellon na polskim tronie, król Zygmunt I Stary równo pięć wieków temu i rok – czyli 7 stycznia 1520 roku wydał tzw. „przywilej toruński”: wprowadzał on jeden dzień pańszczyzny tygodniowo w miejsce od dwóch do czterech dni w roku. Tegoż 7 stycznia 420 lat temu w wojnie Polski ze Szwecją o Inflanty nasze wojska w miażdżący sposób wygrały bitwę pod Kiesią. 

To również dzień szczególny w naszych relacjach z Rosją. I tak w 1794 roku urodzona w Szczecinie Niemka Katarzyna Anhalt, później rosyjska caryca Katarzyna II wymusiła unieważnienie polskiego orderu Virtuti Militari oraz zakaz jego noszenia. Dokładnie rok później, 7 stycznia 1795 ostatni król Rzeczpospolitej, Stanisław August Poniatowski został przez Rosjan wywieziony na zesłanie do Grodna. 

Z końca XVIII wieku tylko krok do wieku XIX, a na jego początku, równo 114 lat temu miało miejsce w historii mojego Wrocławia wydarzenie ważne, aczkolwiek zapomniane. Mianowicie armia Napoleona zdobyła to miasto ku wściekłości Niemców (Prusaków).  

Jednak najwięcej istotnych rzeczy 7 stycznia działo się w wieku XX. I tak dosłownie 100 lat temu powołano w Polsce Radę Wojenną, a 93 lata temu istniejący do dziś Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej (WIML). 

Pogrzeb Dmowskiego i atak UPA 

7 stycznia 1939 roku odbył się manifestacyjny, wielotysięczny pogrzeb, zmarłego 2 stycznia lidera Obozu Narodowego, Romana Dmowskiego. 

Na przestrzeni ledwie sześciu lat tegoż 7 stycznia miały miejsce dwa ważne wydarzenia w relacjach polsko-ukraińskich. Pod tą datą, w 1940 roku w okupowanym przez Niemców Krakowie przy niemieckim wsparciu i pod parasolem III Rzeszy zaczęła wychodzić gazeta w języku ukraińskim przeznaczoną dla Ukraińców będących na terenie Generalnego Gubernatorstwa (ze stolicą w Krakowie) i szerzej: III Rzeszy. Nazywała się ona „Krakiwskie Wisti” („Krakowskie Wiadomości”). Równo 6 lat potem nastąpił trzeci atak UPA na Bircze pod Przemyślem. 

Dla kinomanów to też ważna data, bo w przeciągu 18 lat w okresie PRL akurat 7 stycznia odbyły się premiery trzech polskich filmów fabularnych. W był to 1966 roku „Sublokator” Janusza Majewskiego, w roku 1980 „Wściekły” Romana Załuskiego i wreszcie w 1984 roku „Szaleństwa Panny Ewy”, na podstawie prozy Kornela Makuszyńskiego, w reżyserii Kazimierza Tarnasa. 

  Gdy chodzi o politykę, właśnie 7 stycznia, przed 14 laty, ś.p. Zyta Gilowska została powołana na stanowisko wicepremiera i ministra finansów w rządzie PiS – wcześniej obawiający się wszędzie konkurencji Donald Tusk doprowadził do jej kompletnej marginalizacji w Platformie Obywatelskiej, w której odgrywała rolę „guru” od ekonomii. 

Obserwując ostatnie, jakże wulgarne skądinąd, demonstracje zwolenników zabijania dzieci nienarodzonych, przypomniało mi się, że właśnie 7 stycznia 1993 roku Sejm RP – także moim głosem! – przyjął ustawę antyaborcyjną. 

Dzień ten zapisał się także w historii polskiej meteorologii, albowiem w 1982 roku zanotowano rekordowe dzienne skoki temperatury. W dwóch ówczesnych miastach wojewódzkich: w Płocku i Włocławku temperatura spadła w ciągu jednej doby o 28 stopni (!) – z plus 8 stopni Celsjusza do minus 20. 

Na świecie 7 stycznia to krwawa data. W średniowieczu tegoż dnia w 1131 roku zamordowano księcia Jutlandii i Szlezwiku Kanuta Lavarda. Uczynili to jego kuzyni w zasadce w lesie na Zelandii. Na drugim krańcu Europy, bo w Portugalii -też 7 stycznia, tyle że 1335 roku – król Alfons IV rozkazał zamordować swoja synową w Coimbrze. Ines de Castro nie doczekała czasu, kiedy jej mąż został królem Piotrem I Sprawiedliwym... 

Co łączy Jagiellonów i dagerotyp? 

  To również dramatyczna data w dziejach polskich Jagiellonów, tyle, że rzecz dotyczy zapomnianego już dziś wydarzenia, które miało miejsce w Niemczech, na zamku w Grimnitz. Pod komnatą, w której przebywał elektor Brandenburgii Joachim II Hektor i jego żona, polska królewna Jadwiga Jagiellonka zapadła się podłoga. Sprytny Niemiec uchwycił się wystającej belki, ale nie pomógł żonie, która po tym wypadku została kaleką. 

W dziejach świata uznano 7 stycznia 1839 za datę narodzin fotografii. Tegoż bowiem dnia Francuz Louis Jacques Daguerre wynalazł dagerotyp, wykorzystując srebro i miedzianą płytkę – takie były początki sztuki fotograficznej. 

 Dwieście lat temu – bez roku – pierwsza grupa wyzwolonych niewolników amerykańskich przybyła do Liberii. Skądinąd w historii tego kraju w tym samym wieku dnia 7 stycznia trzykrotnie wybierano prezydenta tego kraju: w 1856 (Stephen Allen Benson) w 1878 (Anthony Gardiner), 1884 (Hilary Johnson). Liberia i 7 stycznia chyba pasują do siebie ... 

Wykop Skomentuj2
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Kultura