Chłodnik

Lucyna Ćwierciakiewiczowa chłodnik robiła tak: gotowała esencjonalny rosół, a oddzielnie botwinę z koprem, przy czym do chłodnika szła tylko botwina (którą można było zastąpić szczawiem). Gęstą śmietanę zaprawiała p. Lucyna gorącym rosołem, dodawała zakwas (np. kiszony żurek lub kwas spod buraków) i botwinę, po czym całość schładzała. No, i ważny był też dodatek cielęciny i raków ...

I już.

Natomiast Wincenta Zawadzka w "Kucharce litewskiej" każe wziąć: botwinki lub buraków albo szczawiu drobno siekanych, dwa ogóreczki, śmietanę, rosół, zimną wodę, koper. Zupa powinna być zawiesista i biała. Jako dodatki - jajka gotowane, szyjki rakowe, dziczyzna, biała gotowana ryba, szparagi, kalafior.

Jest to bardzo odległe od naszych wyobrażeń na temat tego, jak nasi dziakowie przygotowywali chłodnik ... W "Listach pieczętowanych sosem" Piotr Bikont myli botwinę z boćwiną, i podaje współczesny przepis na chłodnik jako ten litewski ... Nie to, że chcę być złośliwa, bo i Makłowicza, i Bikonta cenię (Bikonta, jako znawcę sztuki kulinarnej, o kilka stopni wyżej, niż Makłowicza), pokazuję tylko, jakie zamieszanie panuje u nas w kwestiach, zdawałoby się, tak prostych i oczywistych!

My, ludzie 21. wieku, jesteśmy przyzwyczajeni do zupełnie innego chłodnika, i na taki podam przepis, bo wygląda na to, że już niedługo się przyda ;-D

Pęczek buraczków z liśćmi dokładnie myjemy, drobno kroimy i zalewamy rosołem. Gotujemy, krótko, do miękkości. Myjemy i kroimy pęczek rzodkiewki oraz kopru. Ogórek (świeży, obrany wąż lub kilka małosolnych) kroimy - świeży ogórek wcześniej obieramy. Do wystudzonego rosołu z botwinką dodajemy duży pojemnik zsiadłego mleka, a oprócz tego taki sam jogurtu lub kefiru. Jeśli się ktoś uprze, może dodać gęstej, kwaśnej śmietany, ale doprawdy nie widzę konieczności .. Dodajemy pokrojone warzywa, kwas buraczany własnej roboty, wszystko mieszamy. Próbujemy i doprawiamy łyżeczką cukru, świeżo zmielonym pieprzem i, ewentualnie, solą, ale pamiętamy, że kwas był słony.

Można dodać ćwiartki jajek ugotowanych na twardo. No i, oczywiście, jeśli ktoś ma taką chęć i możliwość, niech doda koniecznie szyjek rakowych ugotowanych w wodzie z koprem i solą.

Wkładka w postaci pokrojonej, pieczonej cielęciny, wydaje się już znacznie bardziej realna ...