Oficerowie prowadzący, którzy mieli do czynienia z pierścieniem szpiegowskim Juliusa Rosenberga opisywali Alfreda Saranta i Joela Barra jako jednych z najbardziej produktywnych członków grupy.
Dwa dni po aresztowaniu Juliusa Rosenberga 17 lipca 1950 roku FBI przesłuchało Saranta, ale nie aresztowało, chociaż posiadało odszyfrowane widomości, które identyfikowały go jako członka pierścienia Rosenberga. Był jedyną osobą nie będącą pochodzenia żydowskiego w całej grupie.
Alfred Sarant zaprzeczył, że był szpiegiem i po tygodniowym przesłuchaniu został zwolniony. Z pomocą NKWD Sarantowi udało się uciec do Meksyku. Zabrał ze sobą Carol Dayton, sąsiadkę, z którą łączył go potajemny romans. Jej mąż, Weldon Dayton, stwierdził później: „Wierzę, że uważała Saranta za niesłusznie oskarżonego. Przekonywał nas o swojej całkowitej niewinności."
W Mexico City Sarant znalazł pomoc u urzędników w mało znanym polskim biurze handlowym, prawidłowo rozumując, że są to oficerowie wywiadu. Zgodnie z instrukcjami KGB, Polacy ukryli Saranta i Dayton w Meksyku, a następnie zorganizowali ucieczkę, która polegała na przejściu granicy do Gwatemali pieszo, dowiezieniu frachtowcem do Casa Blanca i locie do Polski przez Hiszpanię. Po sześciu miesiącach w Warszawie przenieśli się do Moskwy.
Barr i Sarant oświadczyli, że chcą „budować kompaktowe komputery do celów wojskowych”. Ich prośba została spełniona i pod koniec 1955 roku przenieśli się do Moskwy. Otrzymali własne laboratorium w Leningradzie o nazwie LKB. Sarant był głównym inżynierem, a Barr jego zastępcą. Pierwszy komputer LKB „okazał się dziesięć razy mniejszy niż podobne maszyny radzieckie, zużywał mniej energii elektrycznej i działał bez zarzutu”. LKB było pierwszym laboratorium w Związku Radzieckim, które produkowało tranzystory i układy scalone.
Nikita Chruszczow odwiedził LKB, aby zbadać to, co zostało opisane jako „rodzaj Doliny Krzemowej przed jej powstaniem w USA”. Po podarowaniu mu radia, które nie było większe niż groszek, Sarant zabrał Chruszczowa na wycieczkę po laboratorium. Potem powiedział mu: „Nikito Siergiejewiczu, stoimy u progu rewolucji intelektualnej, która nie tylko zmieni nasz sposób życia, ale także nasz sposób myślenia… Właśnie widziałeś, że w produkcji komputerów jesteśmy praktycznie na tym samym poziomie co Stany Zjednoczone. Ale chcemy wyprzedzić Amerykę! Potrzebujemy waszego wsparcia. Możemy uczynić ZSRR pierwszą potęgą technologiczną na świecie”.
Kilka dni po tym spotkaniu rząd sowiecki podjął decyzję o budowie centrum mikroelektronicznego. Trzy miesiące później, pięćdziesiąt km od Moskwy powstało miasto Zielonograd. Od 1963 roku Zielenograd administracyjnie wchodzi w skład Moskwy. Po reformie administracyjnej w 1991 roku oficjalna nazwa to Zielenogradzki okręg administracyjny Moskwy.
Stolicę otaczały miasta-satelity, z których każde specjalizowało się w fizyce jądrowej, rakietach, nowoczesnych komputerach i podróżach kosmicznych. Sarant został mianowany dyrektorem ośrodka, a Barr został zastępcą.
Według jednego z radzieckich źródeł: „Sarant okazał się nie tylko utalentowanym naukowcem, ale także doskonałym organizatorem. On i jego zespół niemal w pojedynkę stworzyli mikroelektronikę w ZSRR, tworząc małe komputery, które można było montować w samolotach i łodziach podwodnych. W połowie lat 60... "
Sarant stworzył Uzel, pierwszy komputer cyfrowy zainstalowany w radzieckiej łodzi podwodnej. Uzel został zintegrowany z okrętami podwodnymi klasy Kilo i jest nadal używany w marynarce wojennej Rosji, Iranu, Chin i Indii. W 1979 Sarant zmarł na atak serca.
Carol Dayton, kobieta, która z nim uciekła, wróciła do Stanów Zjednoczonych w 1991 roku. Wystąpiła w filmie dokumentalnym Akta Rosenbergów. Jej płacz ma oznaczać próbę odkupienia win.
Komentarze
Pokaż komentarze (1)