KOREKTA

Inspiracja: prawdziwa historia z 13.09.2018

Logline

Fact-checkerka z nowojorskiej centrali AP dostaje uprzejmy list z ambasady. Ma poprawić jedno słowo w starej depeszy: "były sojusznik". Kiedy to robi, uruchamia globalną maszynę która przepisuje jedno zdanie w 15 tysiącach gazet, a potem w podręcznikach. Zaczyna rozumieć, że to nie jest korekta. To jest test.

Bohaterowie

NOA SHALEV, 34 - izraelska dziennikarka w Haaretz, dział Historia / Diaspora. Córka ocalałych z Buczacza. To ona dostała depeszę AP o 75. rocznicy zagłady Żydów w ukraińskim miasteczku. Dodała do niej jedno zdanie kontekstowe o 1941. Teraz dostaje drugi mail, z ambasady Rosji w Tel Awiwie, z prośbą o "dostosowanie się do korekty AP".

ADAM KELLER, 41 - senior editor w AP w Nowym Jorku, dział Standards. Były korespondent w Moskwie. Człowiek który boi się dwóch rzeczy: pozwu i utraty akredytacji dla swojego zespołu w Rosji. Wierzy, że precyzja języka chroni przed kłamstwem. Nie widzi, że precyzja może kłamstwu służyć.

VIKTOR, 58 - drugi sekretarz w ambasadzie Rosji w Izraelu. W filmie nie jest karykaturą szpiega. Jest historykiem z MGIMO, szczerze wierzącym, że broni honoru dziadka który zginął pod Kurskiem. Jego broń to uprzejmość, przypisy i konwencja genewska o terminologii ONZ. Mówi: "ZSRR nigdy nie był sojusznikiem III Rzeszy. To był pakt o nieagresji. Sojusz to dokument prawny."

Świat

Nie ma tu pistoletów. Jest Track Changes w Wordzie, system CMS AP o nazwie APEN, archiwum depesz z 1939 roku na mikrofilmach i automat który rozsyła "URGENT CORRECTION" do wszystkich subskrybentów.

Paranoja nie polega na tym, że ktoś cię śledzi. Polega na tym, że nikt cię nie śledzi, a system sam się poprawia.

Treatment - 3 akty

AKT I - ZDANIE

Tel Awiw, sierpień 2018. Noa pisze krótki news na podstawie depeszy AP. Dodaje dla izraelskiego czytelnika oczywisty kontekst: "W czerwcu 1941 Niemcy zaatakowały Związek Radziecki, swojego byłego sojusznika."

10 dni później przychodzi korekta z AP: "The Ribbentrop-Molotov Pact did not make Germany and the Soviet Union allies... That pact was never formally recognized as an alliance."

Minutę później przychodzi mail z domeny mid.ru: "Szanowna Redakcjo, w ślad za korektą AP, uprzejmie prosimy o aktualizację materiału Haaretz. Zwrot 'były sojusznik' to jaskrawy przykład prób przepisania historii."

Noa dzwoni do Adama do Nowego Jorku. Adam mówi zmęczonym głosem: "Dostaliśmy pismo z Moskwy. Dział prawny powiedział, żeby nie wchodzić w dyskusję. Technicznie mają rację. Nie było formalnego sojuszu."

Noa: "Była wspólna defilada w Brześciu. Był tajny protokół. To jak powiedzieć, że to nie był pocałunek, bo nie było aktu notarialnego."

Adam poprawia. System rozsyła korektę na cały świat.

AKT II - ARCHIWUM

Noa zaczyna grzebać. Odkrywa, że to nie jest pierwszy raz. Od 2014 roku ambasady Rosji wysłały 47 podobnych próśb o korekty do różnych mediów. 32 zostały uwzględnione. Zawsze chodzi o to samo słowo: sojusz, inwazja, okupacja. Zawsze argument: "precyzja".

W archiwum AP w Nowym Jorku Adam znajduje oryginalną depeszę z 23 sierpnia 1939. Reporter AP w Moskwie wysłał wtedy: "Germany and USSR sign alliance". Cenzor w Berlinie poprawił na "non-aggression pact". AP przyjęła poprawkę, żeby utrzymać biuro w Berlinie.

Współczesność rymuje się z 1939. Ten sam mechanizm: żeby zostać w Moskwie, trzeba poprawić jedno słowo.

Noa jedzie na Ukrainę, do miasteczka z depeszy. Spotyka 92-letnią ocalałą. Ta pokazuje jej zdjęcie: sowieccy i niemieccy oficerowie piją wódkę na moście w 1939, a w tle stoi jej dom. "To byli sojusznicy, kochanie. Nieważne co napiszą w Nowym Jorku."

W tym czasie jej artykuł w Haaretz zostaje już poprawiony przez system. Bez jej zgody. W CMS pojawia się adnotacja: "Updated to reflect AP correction."

AKT III - KOREKTA KOREKTY

Noa i Adam rozumieją pułapkę. Jeśli napiszą duży artykuł demaskujący nacisk, Rosja powie: widzicie, próbują fałszować historię. Jeśli nic nie zrobią, korekta wejdzie do Wikipedii, potem do podręczników, potem do algorytmu Google.

Finał nie jest w Moskwie. Jest w małym pokoju w AP. Adam ma do wyboru dwie opcje w systemie:

1. Zostawić korektę. Spokój, akredytacje bezpieczne. 2. Wydać drugą korektę, która anuluje pierwszą: "CLARIFICATION"

Ostatnia scena: Noa nie publikuje w Haaretz polemiki. Publikuje skan. Skan listu z ambasady obok skanu tajnego protokołu z 1939 roku z mapą podziału Polski narysowaną ołówkiem przez Mołotowa i Ribbentropa. Bez komentarza. Tylko podpis: "Pakt o nieagresji."

Na ekranie końcowym prawdziwe cytaty z korekty AP i listu ambasady.

Tagline filmu: Historia nie jest palona. Jest poprawiana na czerwono.