Washington Post/Polska wkracza w autorytaryzm. Teraz widzimy, że UE może zatrzymać dryf

Washington Post/Polska wkracza w autorytaryzm. Teraz widzimy, że UE może zatrzymać ten dryf.

Przez Redakcję 21 grudnia o 20:09

Przez kilka lat grupa krajów w Europie Środkowej, która z powodzeniem dokonała przejścia od bycia sowieckimi komunistycznymi satelitami do demokratycznych członków Unii Europejskiej, zaangażowała się w coś, co wygląda na wymuszony marsz w kierunku autorytaryzmu. Żądni władzy na Węgrzech, w Polsce i Rumunii zdemontowali kontrole sądowe i sądy, uciszyli niezależne media i cynicznie pobudzili nacjonalistyczne namiętności przeciwko obcym, od organów UE po finansistę George'a Sorosa. Ale w tym tygodniu sytuacja się poprawiła, gdy partia rządząca w Polsce, pod presją zarówno Brukseli, jak i własnych obywateli, poczuła się zobowiązana do odwrotu.

Prezydent Andrzej Duda, który zaledwie trzy miesiące temu szydził z UE jako "wyimaginowanych społeczności", w poniedziałek podpisał pośpiesznie uchwalone prawo przywracające sędziów SN, którzy zostali pozbawieni pracy, w efekcie przestrzegając nakazu sądu najwyższego UE. Usunięcie trzeciej części z 72 sędziów w Sądzie Najwyższym była jednym z kilku etapów prawicowej partii Prawo Sprawiedliwość mającym za cel przejęcie kontroli nad sądownictwem, po przejściu Trybunału Konstytucyjnego.

Polska demokracja jest nadal zagrożona: kontynuowane jest upolitycznienie służb bezpieczeństwa, przekształcanie państwowych mediów w organa propagandowe, nacisk na niezależnych dziennikarzy i społeczeństwo obywatelskie. Ale kłaniając się przed sądem UE, PiS i jego przywódca, Jarosław Kaczyński, pokazali, że Komisja Europejska ma siłę, by zwalczyć autorytarny dryf, przynajmniej w Polsce. Może to zrobić nie ze względu na potęgę militarną lub ekonomiczną, ale dlatego, że większość Polaków chce, aby ich kraj pozostał częścią demokratycznej Europy.

Było to przesłanie z niedawnych wyborów lokalnych , pierwszych, które odbyły się w Polsce, po tym jak Prawo i Sprawiedliwość zdobyło większość w parlamencie z około 40 procentami głosami trzy lata temu. Frekwencja osiągnęła rekordowy poziom, odzwierciedlając polaryzację, którą partia wywołała w społeczeństwie, które kiedyś zjednoczyło się przeciwko komunizmowi. Podczas gdy Prawo i Sprawiedliwość przeniosły się na obszary wiejskie, zostało ono podważone w miastach, tracąc 103 ze 107 głosów na burmistrzy. Wraz z wyborami do Parlamentu Europejskiego, które odbędą się w maju, oraz jeszcze bardziej znaczącymi wyborami do polskiego parlamentu w przyszłym roku, rząd nagle zaczął podkreślać swoją przynależność do Europy.

Odwrócenie politycznego backslidu w Polsce będzie ostatecznie wymagało zwycięstwa opozycji w wyborach, ale w międzyczasie UE może zrobić więcej, aby powstrzymać szkody. Powinna nadal naciskać na odwrócenie wszystkich działań podejmowanych przez Prawo i Sprawiedliwość zagrażającym sędziom. Administracja Trumpa powinna ze swej strony ponownie rozważyć polityczny nacisk na polskich nacjonalistów, otwarcie się im sprzeciwić.

Polska nielegalnie demontuje własną konstytucję. Czy UE może coś zrobić?