Józef Stalin o funkcji mediów

Józef Stalin postrzegał prasę i kino nie jako formy sztuki czy informacji, lecz jako kluczowe narzędzia propagandy i kontroli społecznej, służące umacnianiu władzy partii komunistycznej.

Rola prasy

Dla Stalina prasa była bezpośrednim przedłużeniem aparatu partyjnego.

Najpotężniejsza broń: Stalin określił prasę mianem „najostrzejszej i najpotężniejszej broni naszej partii”.
Narzędzie wychowania mas: Uważał, że gazety muszą codziennie instruować obywateli, jak myśleć i działać zgodnie z linią partii.
Budowa "Prawdy": Był jednym z inicjatorów założenia dziennika „Prawda”, który stał się głównym organem propagandowym ZSRR.

Rola kina

Stalin kontynuował myśl Lenina, że kino jest „najważniejszą ze sztuk”, ale nadał mu wymiar praktycznej kontroli ideologicznej.

Masowa indoktrynacja: Kino miało docierać do niepiśmiennych mas (szczególnie na wsiach), prezentując uproszczony, dychotomiczny obraz świata: radosne życie w ZSRR kontra upadek kapitalistycznego Zachodu.
Stalin jako "Superproducent": Dyktator osobiście nadzorował proces tworzenia filmów – czytał scenariusze, cenzurował gotowe dzieła i mianował szefów kinematografii.
Budowa kultu jednostki: Kino odegrało kluczową rolę w kreowaniu wizerunku Stalina jako nieomylnego wodza i jedynego następcy Lenina.

Wpływ globalny: Przypisuje mu się stwierdzenie (choć jego autentyczność bywa dyskutowana), że gdyby kontrolował amerykańskie kino (Hollywood), mógłby nawrócić cały świat na komunizm bez użycia armii.

Wspólny cel: Socrealizm

Zarówno prasa, jak i kino pod rządami Stalina musiały realizować doktrynę socrealizmu. Ich zadaniem nie było opisywanie rzeczywistości, lecz pokazywanie świata „takim, jakim powinien być” – pełnym sukcesów gospodarczych, „radosnego śmiechu” i walki z „wrogami ludu”.

Dzisiaj:

Eksperyment. Usunąć Stalin i ująć w formie współczesnej:

Nie postrzega się mass mediów "jako formy sztuki czy informacji, lecz jako kluczowe narzędzia propagandy i kontroli społecznej, służące umacnianiu władzy".
Media to "Narzędzie wychowania mas, ... muszą codziennie instruować obywateli, jak myśleć i działać zgodnie z linią" władzy .
Władza utworzyła nową "Prawdę" w postaci rozlicznych i rozproszonych podmiotów - "dostawców i weryfikatorów prawdy".
Istotnym celem kina "rozrywkowego" stała się "Masowa indoktrynacja". Od zamieszczenia pożądanych przez władzę elementów obyczajowych, kulturowych, politycznych, kształtujących postawy odbiorców, zależy zdolność podmiotów do produkcji kinematografii. Notowane wyjątki potwierdzają regułę.
Celem mass-mediów "nie jest opisywanie rzeczywistości, lecz pokazywanie świata „takim, jakim powinien być”

Wynik eksperymentu?

Od razu widać, że to nieprawda. Czasy stalinizmu nie zmutowały do współczesnej aksamitno-brutalnej wersji, tylko odeszły ostatecznie w przeszłość. Prawda?