Gorące tematy:

43 obserwujących
4658 notek
1665k odsłon
956 odsłon

Czy cywilizacja Zachodu przetrwa ?

Wykop Skomentuj15

Poirytowany sposobem interpretacji wydarzeń społeczno-politycznych, który sprowadza się do powierzchownej, powiązanej z wyrywaniem z kontekstu poszczególnych wydarzeń bieżączki medialno-politycznej, postanowiłem sprawdzić jak to robią fachowcy np. Ian Morris w "Dlaczego Zachód rządzi - na razie". Każde wydarzenie należy rozpatrywać z dwóch perspektyw - diachronicznej i synchroncznej, jako że jest ono tylko jednym ogniwem w długim procesie historycznego następstwa zjawisk oraz jednym z wielu ogniw powiązanych w system wzajemnych powiązań strukturalnych.

Rozwój cywilizacyjny rozpoczął się na Ziemi wraz z zakończeniem ostatniego zlodowacenia 14 tys. lat p.n.e. w paśmie zwanym przez Iana Morrisa "pasmem szczęśliwych szerokości geograficznych" przyjaznych rozwojowi. W tym paśmie pojawiły się dwa główne ośrodki rozwoju cywilizacji - zachodni w rejonie Zyznego Półksiężyca na Bliskim Wschodzie ok. 11000 lat p.n.e. i wschodni w dorzeczach rzek Zółtej i Jangcy, 9000 lat p.n.e. Te dwa tysiące różnicy wynikają zapewne z faktu oddalenia wschodniego ośrodka od Afryki, skąd zawsze rozpoczynały się migracje przodków homo sapiens.. 

Jeśli chodzi o czynniki wpływające na rozwój, to poza dyskusją jest czynnik oczywisty - społeczna natura człowieka, która determinuje ludzkie reakcje na pozostałe czynniki. Tych pozostałych czynników są dwa rodzaje - niezależne od człowieka jak geografia, klimat z nią związany i zasoby, które oferuje dane środowisko. Czynniki zależne od człowieka to sposoby przystosowania się i korzystania z zasobów środowiska i jego przekształcanie, tworzenie technologii umożliwiających korzystanie ze środowiska i sposoby organizacji wspólnoty i relacje z innymi grupami. Tu wchodzą w grę kwestie pozyskiwania energii, osadnictwa i urbanizacji, przetwarzania informacji i organizacji militarnej. 

Największy wpływ na rozwój wywarły początkowo czynniki geograficzne, zmiany klimatyczne,.a potem czynniki wywołane rozwojem, takie jak zmiany struktur organizacyjnych, głód, migracje, epidemie. Jak widać z mapy, ośrodek zachodni mógł podlegać wpływom z wielu kierunków i mógł ekspandować w różnych kierunkach. Ośrodek chiński w dorzeczu rzek, ograniczony był od wschodu oceanem, od zachodu stepami i pustyniami, mógł więc podlegać wpływom ze strony ludów stepowych od strony zachodniej, ale sam nie mógł być zainteresowany ekspansją w tamtym kierunku. Środowisko w jakim działał ośrodek wschodni było więc wyraźnie zdeterminowane. 

Ośrodek zachodni był bardziej geograficznie zróżnicowany, co mogło owocować większym zróżnicowaniem kulturowym i większym potencjałem zmian. Ośrodek wschodni miał znacznie mniejszy potencjał ekspansywny, za to był barfziej stabilny. W tym rejonie świata nie ma lepszego miejsca, o większym potencjale od dorzecza obu wielkich rzek. Chińczycy więc byli niejako skazani na to miejsce. 

Kolebką cywilizacji stał się obszar Żyznego Półksiężyca, obfitującego w trawy, które przekształcone zostały następnie w zboża i inne rośliny uprawne oraz sporą ilość zwierząt nadających się do udomowienia, co dało początek rolnictwu i osiadłemu trybowi życia. Ułożenie równoleżnikowe pasa szczęśliwych szerokości geograficznych sprawiało, że klimat w tym pasie był zblizony, co sprzyjało migracji i transmisji wszelkich innowacji cywilizacyjnych, najpierw tych związanych z uprawą roślin i hodowlą zwierząt. Następowała koewolucja roślin uprawnych i zwierząt hodowlanych, ale też niestety rozmaitych szkodników jak myszy, szczury, wszy, pchły i mikroby, które znalazły doskonałe warunki do rozmnażania się w środowisku przekształcanym przez ludzi. 

Małe osady rosły, przekształcały się w miasta, w których testowano rozmaite wynalazki organizacyjne jak władza, biurokracja, zarządzanie informacjami, zarządzanie wspólnymi projektami, pismo i kulty religijne. Miasta zaczęły podporządkowywać sobie okoliczne obszary, co doprowadziło do powstania państw, zcentralizowanej władzy, kasty wojowników i opodatkowania ludności. Początkowo technologia polityczna polegała na tym, że król opierał się na swoich wasalach, których powoływał do toczenia wojen i utrzymywał ich lojalność dzieląc pomiędzy nich łupy, ale zarządzanie takim systemem było ryzykowne politycznie i nieekonomiczne. Potem władcy Asyrii zmienili system rekrutując swoją własną armię i redukując rolę arystokracji, a do utrzymania swojej armii i władzy wprowadzili regularne podatki i rozbudowali administrację, co pozwoliło ustabilizować politykę. Imperium asyryjskie powiększyło obszar ośrodka i zaktywizowało ludy peryferii takie jak Medowie czy Persowie, którzy stworzyli na gruzach Asyrii kolejne imperia sięgające po Morze Śródziemne.  

Wykop Skomentuj15
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Społeczeństwo