Prawo szariatu powraca - co czeka kobiety w Afganistanie

Kobieta w tradycyjnej burce, fot. PAP/EPA/STEPHANIE LECOCQ
Kobieta w tradycyjnej burce, fot. PAP/EPA/STEPHANIE LECOCQ
Talibowie twierdzą, że będą rządzić Afganistanem zgodnie ze ścisłą interpretacją islamskiego systemu prawnego, zwanego prawem szariatu. Co to oznacza dla kobiet?

Talibowie o prawach kobiet

Podczas pierwszego briefingu prasowego po przejęciu kontroli nad krajem rzecznik talibów Zabihullah Mudżahid powiedział, że w Afganistanie pod rządami talibów prawa kobiet będą szanowane, nie będzie dyskryminacji, a kobiety będą mogły pracować i uczyć się w "ramach podstawowych zasad prawa muzułmańskiego". Nie doprecyzował jednak tych deklaracji i nie powiedział, jak miałoby wyglądać wcielanie ich w życie.

Na razie nie wiadomo też, czy kobiety będą miały prawo głosu, czy będą mogły sprawować urzędy albo uprawiać sport - wylicza BBC. Na pytania domagających się szczegółów dziennikarzy Mudżahid odpowiedział, że dokładne regulacje zostaną przedstawione przez nowy rząd, gdy zostanie on sformowany.

Polecamy:

Kobiety pod rządami talibów

Talibowie po raz pierwszy przejęli władzę w Afganistanie w 1996 roku, po latach wojny domowej, w której pokonali inne frakcje. Rządzili przez 5 lat - do 2001 roku. Podczas swoich rządów wprowadzili w Afganistanie prawo oparte na surowej interpretacji szariatu.

Kobiety nie mogły wtedy ani pracować zarobkowo, ani kształcić się. Od 8 roku życia dziewczęta musiały nosić burkę, a kobiety mogły wyjść tylko pod opieką męskiego krewnego. Nie mogły także korzystać z pomocy medycznej udzielanej przez mężczyzn pracujących w zawodzie lekarza. Kobiety, które nie przestrzegały zasad, były publicznie chłostane.

Prawo szariatu

Za cudzołóstwo kamienowano, osobom skazanym za kradzież odrąbywano ręce albo stopy. Zakazana była konsumpcja wieprzowiny i alkoholu, a także nie wolno było wykonywać takich twórczych zawodów jak fotografowanie czy malarstwo. Mężczyźni nie mogli golić bród i poza domem musieli nosić tradycyjne nakrycia głowy.

Kina zostały zamknięte i zamienione w meczety, zakazano też wielu rodzajów muzyki, telewizji i filmów. Nie wolno było uprawiać sportu.  Nielegalny stał się ponadto hazard i handel narkotykami. Do 2001 r. zlikwidowano 99 proc. afgańskiej produkcji opium.

Muzułmanki nie chcą nosić burek

Wiele osób obawia się, że tak będzie i tym razem. - Kobiety poważnie obawiają się o swoje bezpieczeństwo, o swoje prawa i możliwość edukacji (...) już widziałyśmy doniesienia o tym, że wiele dziewcząt zostało odesłanych z uniwersytetów, a dziewczynki w wieku 12 czy 15 lat są wydawane za mąż - opowiadała BBC nagrodzona Pokojową Nagrodą Nobla pakistańska aktywistka na rzecz praw kobiet Malala Yousafzai, która w 2012 r. za swoją działalność została zaatakowana przez talibów.

Jak zauważa BBC, pomimo ogromnej nieufności i sceptycyzmu wielu afgańskich kobiet wobec deklaracji talibów niektóre "zaskakująco pozytywnie" przyjęły ich zapowiedzi.

- Jeżeli będę mogła pracować i się uczyć, to dla mnie będzie wolność, to jest ta czerwona linia, której talibowie na razie nie przekraczają - powiedziała jedna z nich. - Mogę nosić hidżab. Żyję w muzułmańskim kraju i jestem skłonna zaakceptować muzułmańskie obyczaje dotyczące ubioru, pod warunkiem, że nie jest to burka, ponieważ ona nie jest muzułmańskim ubiorem - zaznaczyła inna. Talibowie już wcześniej zapowiadali, że w odróżnieniu od czasu ich rządów w latach 1996-2001 kobiety nie będą musiały nosić burek i będą mogły używać hidżabów.

Czytaj w temacie:

Kobiety w Afganistanie

Od czasu upadku rządów talibów życie kobiet w Afganistanie gwałtownie się zmieniło - zauważa stacja. W 1999 r. do afgańskich szkół podstawowych uczęszczało 9 tys. dziewcząt, żadna nie uczyła się w szkole średniej. Obecnie w szkołach różnych szczebli uczy się 3,5 mln dziewczynek. Na uczelniach studentki stanowią około jednej trzeciej wszystkich słuchaczy.

22 proc. afgańskich kobiet pracuje zawodowo, ponad 1000 z nich prowadzi własne firmy, kobiety stanowią 20 proc. urzędników i 27 proc. członków parlamentu - wylicza BBC. Nie wiadomo, jak teraz będzie zmieniać się położenie kobiet w Afganistanie - konkluduje stacja.

Co to jest szariat?

Prawo szariatu to system prawny islamu. Wywodzi się zarówno z Koranu, centralnego tekstu islamu, jak i z fatw – postanowień islamskich uczonych. Szariat dosłownie oznacza „czystą, dobrze wydeptaną ścieżkę do wody”. Prawo szariatu działa jak kodeks życia, którego powinni przestrzegać wszyscy muzułmanie. Ma na celu pomóc im zrozumieć, jak powinni prowadzić każdy aspekt swojego życia zgodnie z życzeniem Boga.

Kobieta w islamie

Prawo islamskie wprowadza uściślenia dotyczące sytuacji kobiet. Na podstawie hadisów Al-Buchariego (które głoszą, że kobieta jest z natury gorsza i niepobożna, nie nadaje się na przywódcę i nie wolno jej rozkazywać mężczyznom) większość społeczeństw muzułmańskich sprzeciwia się obejmowaniu przez kobiety wszelkich ważniejszych stanowisk w polityce, nauce i biznesie.

Lubię to! Skomentuj71 Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Komentarze

Inne tematy w dziale Polityka