Zaćmienie Słońca 12 sierpnia. Gdzie będzie całkowite?
Pas całkowitego zaćmienia Słońca rozpocznie się na półwyspie Tajmyr na północy Rosji. Następnie przebiegnie przez Ocean Arktyczny i Grenlandię, dotrze do Islandii, a później przez Atlantyk do Hiszpanii i niewielkiego fragmentu Portugalii. Zjawisko zakończy się nad Morzem Śródziemnym, obejmując m.in. popularne wśród turystów Ibizę i Majorkę.
Najdłużej faza całkowita będzie widoczna na Islandii, w rejonie klifów Látrabjarg. Potrwa tam 2 minuty i 13 sekund. Częściowe zaćmienie obejmie natomiast znacznie większy obszar. Będzie można je obserwować w większości Europy, w tym w Polsce, a także w północno-zachodniej Afryce oraz północno-wschodnich rejonach Ameryki Północnej. Na napływ miłośników astronomii od miesięcy przygotowywały się przede wszystkim Islandia i Hiszpania. Hiszpańskie władze regionalne i lokalne wyznaczyły ponad 400 oficjalnych lub rekomendowanych punktów obserwacyjnych.
Zaćmienie Słońca w Polsce. Gdzie będzie najlepiej widoczne?
W Polsce 12 sierpnia zobaczymy głębokie zaćmienie częściowe. Rozpocznie się ono stosunkowo późno, przed zachodem Słońca. W części kraju maksimum zjawiska nastąpi już po zejściu Słońca za horyzont. Najlepsze warunki do obserwacji będą w zachodniej i północnej Polsce. Maksymalna faza zaćmienia ma sięgnąć około 88 proc. w Kotlinie Kłodzkiej. Znacznie mniej spektakularne będzie ono na południowym wschodzie. W Bieszczadach przed zachodem Słońca zasłonięte będzie około 42 proc. jego tarczy.
W zależności od miejsca zaćmienie rozpocznie się między około godz. 19:10 a 19:20. Zachód Słońca nastąpi natomiast od około godz. 20 w Rzeszowie do około godz. 20:30 w Szczecinie. Według „Almanachu astronomicznego na rok 2026”, wydanego przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne, godziny zjawiska w wybranych miastach przedstawiają się następująco:
- Białystok – początek 19:13, maksimum po zachodzie Słońca, zachód 20:01
- Gdańsk – początek 19:11, maksimum 20:05, zachód 20:23
- Kraków – początek 19:18, maksimum po zachodzie Słońca, zachód 20:04
- Łódź – początek 19:16, maksimum około 20:08, zachód 20:12
- Poznań – początek 19:15, maksimum 20:10, zachód 20:24
- Szczecin – początek 19:14, maksimum 20:08, zachód 20:26
- Warszawa – początek 19:15, maksimum około 20:07, zachód 20:07
- Wrocław – początek 19:17, maksimum 20:12, zachód 20:19
Największa faza zaćmienia wśród wymienionych miast przypadnie na Wrocław – 0,874, czyli około 87,4 proc. W Poznaniu i Szczecinie będzie to około 86,7 proc., w Łodzi około 86,6 proc., w Warszawie 86,1 proc., a w Gdańsku 85,5 proc. W Krakowie i Białymstoku teoretyczne maksimum nastąpi już po zachodzie Słońca.
Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie Słońca?
- Nawet przy bardzo dużym przysłonięciu tarczy nie wolno patrzeć na Słońce bez odpowiedniej ochrony oczu. Pozostający widoczny fragment jest wystarczająco jasny, aby doprowadzić do poważnego i trwałego uszkodzenia wzroku. Jeżeli choć niewielki fragment tarczy słonecznej pozostaje widoczny, musimy korzystać z odpowiednich filtrów. Patrzenie na Słońce bez zabezpieczenia może prowadzić do trwałego uszkodzenia siatkówki. To tak, jakbyśmy za pomocą lupy skupiali światło dokładnie na własnym oku. Skutki mogą być nieodwracalne – podkreślił dr inż. Paweł Janowski, popularyzator nauki z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Najprostszym sposobem bezpiecznej obserwacji są specjalne okulary do zaćmień wyposażone w filtry spełniające normę ISO 12312-2. Przepuszczają one jedynie niewielką część promieniowania słonecznego. Do obserwacji można wykorzystać również lornetkę lub teleskop, ale wyłącznie wtedy, gdy urządzenia są wyposażone w odpowiednie filtry słoneczne. Nie należy patrzeć przez przyrządy optyczne na Słońce w zwykłych okularach do zaćmień – filtr musi być prawidłowo zamontowany przed obiektywem urządzenia. Bezpieczną alternatywą jest metoda projekcyjna.
- Nie musimy nawet patrzeć bezpośrednio na Słońce. Możemy rzutować obraz Słońca na kartkę papieru i obserwować zmieniający się kształt tarczy - wyjaśnił Janowski.
Ciekawy efekt będzie można zauważyć również pod drzewami. Niewielkie przerwy między liśćmi działają jak naturalne projektory. Podczas częściowego zaćmienia na chodnikach i ścianach mogą pojawić się setki świetlnych sierpów odwzorowujących kształt przysłoniętej tarczy Słońca. Ekspert przestrzega natomiast przed domowymi metodami ochrony wzroku.
- Należy natomiast unikać sposobów obserwacji, które przez lata obrosły mitami. Płyty CD, przydymione szkło, okulary przeciwsłoneczne czy klisze fotograficzne nie zapewniają wystarczającej ochrony. To metody, które mogą dawać złudne poczucie bezpieczeństwa. Oko nie odczuwa bólu podczas uszkadzania siatkówki, dlatego ryzyko jest szczególnie duże – zaznaczył. Osoby, które nie będą mogły obserwować zjawiska bezpośrednio, będą mogły śledzić transmisje internetowe zarówno z Polski, jak i z miejsc znajdujących się w pasie całkowitego zaćmienia.
Wtedy nastąpi kolejne widoczne zaćmienie Słońca
Kolejne całkowite zaćmienie Słońca widoczne m.in. w południowej Hiszpanii nastąpi 2 sierpnia 2027 roku. Pas całkowitości obejmie również część Afryki Północnej, Półwyspu Arabskiego i Jemenu. Tym razem maksymalna faza całkowita potrwa aż 6 minut i 23 sekundy.
Red.
Komentarze
Pokaż komentarze (18)