Muzeum Edmonda Micheleta

Muzeum Micheleta w Brive la Gaillarde odwiedziłem z powodu jednego zdania w angielskim przewodniku po Francji.

Q. Jak nazywali francuskich żołnierzy, żołnierze korpusu Wellingtona walczący na kontynencie w czasie wojen napoleońskich ?
A. Jimmy Rend ( Je me rends ) Poddaję się.
Takich dowcipów o francuskiej dzielności krąży w Anglii mnóstwo. Na przyklad.
Q.W co wyposaża się francuskich rekrutów ?
A.W lusterka wsteczne, żeby mogli obejrzeć jak wygląda wojna.
lub
Q. Jak zatytułowana jest najkrótsza książka świata ?
A." Francuscy bohaterowie wojenni "
albo
Q. Dlaczego firma Nike daje największe rabaty armii francuskiej ?
A. Ponieważ w czasie wojny armia francuska kupiła od
Nike najwięcej obuwia do biegania.
Itd, itd.
Mam podobne zdanie o dzielności Francuzów, choć wyrzutów sumienia z tego powodu nie mam bo i Wolter nazywał swoich rodaków " stadem małp " Sądziłem jednak, że kwestia francuskiego cykora to sprawa ostatniej wojny a to się wlecze już od wojen napoleońskich, jak się okazało. Konieczna była wizyta w muzeum Edmonda Micheleta nie tylko dlatego, że jak jest się w gościnie to jakąś kurtuazją należy się wykazać i na fortepianie nie tańczyć ani też na krzesła i taborety nie wchodzić z butami. Nie wolno też mówić gospodarzowi, że ma brzydką żonę, która na dokładkę gotować nie umie. Takie zachowanie - bez dwoch zdań - już wkrótce będzie określane jako : façon a la polonaise presidą.

Francuzi perfekcyjnie prowadzą swoją politykę historyczną, która jest istotnym dodatkiem do bieżącej polityki rozumianej jako działanie dla dobra państwa i obywateli. Polityki historycznej żaden poważny polityk na Zachodzie, w swoich działaniach, nie lekceważy. My zaś nie potrafimy załatwić by w muzeum kapitulacji Niemiec w Karlshorst wisiała polska flaga, choć wisi tam flaga ukraińska a nawet białoruska.

De Gaulle pokazał jak historię należy rozgrywać i tego Francuzi się trzymają. Decyzja de Gaulle'a by Oradour zachować w stanie nie zmienionym a obok zbudować Oradour II sprawia, że po wizycie w muzeum Oradour przeciętny Francuz uważa, że eksterminacja i barbarzyństwo Niemców w takim samym stopniu dotknęło Francuzów jak i Żydów, Polaków czy rosyjskie, białoruskie i ukraińskie wsie. Nie umniejszam oczywiście francuskiej ofiary, każda śmierć waży tyle samo, bo kto zabija jednego człowieka zabija cały świat. Zanim przyjezdny wjedzie do Tulle już wie, że to miasto masakry dokonanej przez Niemców w dniu 9 czerwca 1944. Nazwiska wszystkich zamordowanych przez Niemców mieszkańców Brive la Gaillarde uwiecznione na pomniku ofiar wojny w centralnym punkcie miasta.

Brive na tej mapie francuskiej polityki historycznej zajmuje miejsce szczególne. To miasto, które jako pierwsze wyzwoliło się spod okupacji niemieckiej nie z pomocą Amerykanów, ale siłami własnych partyzantów, których w Limousin było całkiem sporo. Choć w odróżnieniu od naszych partyzantów nie nazywano ich ludźmi leśnymi a ludźmi z krzaków ( maquisard ) W Limousin nie ma takich zwartych kompleksów leśnych jak w Polsce, za to krzaków w nadmiarze. W uznaniu tego czynu miasto Brive odznaczono Criox de guerre, najwyższym francuskim odznaczeniem przyznawanym za udział w walce z Niemcami.

W Brivie działał również jeden z najbardziej dzielnych i prawych Francuzów, Edmond Michelet, któremu miasto dedykowało muzeum, choć nie był urodzonym " briviste " a w miasto - najzwyczajniej w świecie - wżenił się. W 1918 roku zaciągnął się na ochotnika do regimentu piechoty z Brive, przyjechał z towarzyszami broni do miasta, tu się ożenił i związał z departamentem Correze na zawsze. W latach 20 - tych XX wieku Edmond Michelet angażuje się w działalność Akcji Katolickiej, kieruje organizacją w Beam a następnie w departamencie Correze. Po kapitualcji Francji w przeciwieństwie do większości swoich rodaków nie kapituluje. Odbija na powielaczu i kolportuje wśród mieszkańców Brive apel o kontynuowanie oporu. Rzecz cała wydarzyła się 17 czerwca 1940 roku, na dzień przed słynnym apelem de Gaulle'a wygłoszonym przed mikrofonami BBC, również nawołującym Francuzów o nieskładanie broni. Czyn Micheleta uważany jest przez Francuzów za pierwszy akt oporu po kapitualcji w Compiegne. Poźniej - pod pseudonimem Duval - zostaje szefem Resistance w Limousin, organizuje min. szlaki przerzutowe do Hiszpanii dla ofiar niemieckich prześladowań w strefie okupowanej. Aresztowany w lutym 1943 przez Gestapo, pół roku spędza we francuskim więzieniu, po czym Niemcy wysyłają go do obozu w Dachau. Tu również nie pozostaje bezczynny, angażując się w działalność obozowego ruchu oporu. Opiekując się chorymi na tyfus sam zapada na tą chorobę. Po wyzwoleniu obozu anagażuje się w działalnośc komitetu byłych więźniów i kieruje repatriacją francuskich i hiszpańskich więźniów. Sam opuszcza obóz jako jeden z ostatnich.

Po powrocie do Francji zostaje deputowanym z departamentu Corezze do Tymczasowego Zgromadzenia Narodowego. W listopadzie 1945 roku zostaje ministrem armii w rządzie de Gaulle'a. Później będzie jeszcze ministrem sprawiedliwości, ministrem kultury, ministrem stanu odpowiedzialnym za służbę cywilną, będzie reprezentował Francję w ONZ a w latach 1962 - 67 będzie zasiadał we francuskiej Radzie konstytucyjnej. W polityce francuskiej pozostanie czynny do samej śmierci, polityczne zwierzę i człowiek czynu. Umiera na wylew krwi do mózgu 9 października 1970 roku w swojej posiadłości w Marcillac pod Brive la Gaillarde. Piękna postać, udał się Francuzom.

W budynku muzeum Micheleta, po zajęciu przez Niemców strefy Vichy, działała placówka Gestapo.