Płk. Lawrence a linie komunikacyjne z Indiami

Płk. Lawrence a linie komunikacyjne z Indiami

Lawrence z Arabii, brytyjski agent działający na Bliskim Wschodzie. Anglicy zamierzali stworzyć spójną arabską politykę sięgającą od Morza Śródziemnego po Zatokę Perską. Celem jej było zabezpieczenie linii komunikacyjnych z Indiami. Płk. Lawrence po wojnie napisał książkę Siedem Filarów Mądrości, która stała się kanwą scenariusza filmu uznanego przez krytyków za jedno z najważniejszych epickich dzieł filmowych XX wieku.

Traktat w Sevres podpisany w 1920 roku poświęcony podziałowi ex-imperium ottomańskiego, pozostawiał Turcji w Europie Konstantynopol i przesmyk dzielący Europę od Azji Mniejszej, który miał pozostać wolny w nawigacji. Sprzymierzeni zamierzali powołać do życia Wielką Armenię ale ludobójstwo Ormian z 1915 roku, 1.5 mln zamordowanych, przyczyniło się do nieprzezwyciężalnej wzajemnej nienawiści dwóch narodów.

Na Środkowym Wschodzie Anglicy pomogli stworzyć Królestwo Arabskie oddając je w ręce książąt Saudyjskich. Dawne prowincje Imperium Ottomańskego stały się krajami mandatowymi; w zarządzie Francji Syria i Liban, Wielkiej Brytanii przypadła Palestyna i Mezopotamia. Ojczyzna narodu żydowskiego, uprzednio rozważana, mimo silnego lobbingu ruchu syjonistycznego i mimo Deklaracji Balfoura, nie powstała, Anglicy w końcu wsparli książęta arabskie.

Pierwsze słowa deklaracji były pierwszym publicznym wyrazem poparcia dla syjonizmu przez istotną siłę polityczną. Termin „dom narodowy” nie miał precedensu w prawie międzynarodowym i był celowo niejasny. Planowane granice Palestyny nie zostały określone, a rząd brytyjski potwierdził później, że słowa „w Palestynie” oznaczały, że żydowski dom narodowy nie miał obejmować całej Palestyny. Druga połowa deklaracji została dodana, aby zadowolić przeciwników, którzy twierdzili, że zaszkodzi to pozycji lokalnej ludności Palestyny i zachęci do antysemityzmu na całym świecie „stygmatyzując Żydów jako obcych w ich ojczyźnie”. 

Rozpoczęła się imigracja Żydów do Palestyny, trzecia i czwarta Alija, a brak zrozumienia dla roszczeń syjonistów skutkował powstaniem ruchu rewizjonistycznego. Bliski Wschód pozostał źródłem niekończącego się konfliktu i jak powiada Pismo będzie on w oku świata.