50 obserwujących
1140 notek
794k odsłony
380 odsłon

Bhagavad Gita - Pieśń Pana

Wykop Skomentuj16


image


Gdy w 5 i 4 wieku BC dżinizm i buddyzm uzyskały popularność na półwyspie indyjskim oryginalna religia - hinduzim/braminizm stanęła pod znakiem zapytania. Rytuały ofiarne dokonywane na podstawie Wed stały się jakby pozbawione realnych treści duchowych, ideały nowych religii przemawiały do ludzi przykładami ascezy i wyjściem poza obowiązki społeczne. Nastąpiła reakcja.

Bhagavad Gita powstała między III wiekiem BC a II NE, dokładna data nie jest znana. Jest to część eposu Mahabharata. Hindusi uważają, że w Mahabharacie zawarte są wszystkie historie, które opowiadane są gdziekolwiek indziej, w jakichkolwiek innych czasach. I rzeczywiście jest to epos osiem razy dłuższy niż Odyseja i Eneida razem wzięte, jeden z najdłuższych na świecie.

Mahabharata opowiada, jak najstarszy z braci Pandavów zagrał w kości o swoje królestwo. Ponieważ był ze stanu rycerskiego nie mógł odrzucić wyzwania do rozegrania partii. Z biegiem gry emocje wzięły górę nad jego rozumem i przegrał nie tylko własny majątek i własne królestwo. Postawił na szali wolność swoich czterech braci i przegrał. Potem wolność swoją i swojej żony "Draupadi" - i też przegrał.

Król, który zwrócił uwagę na to zdarzenie przyjął Draupadi i zaproponował jej, że spełni jej trzy życzenia.

- Jakie jest twoje pierwsze życzenie? - zapytał.
- Chcę by Yudhishthira (najstarszy z braci, który grał w kości) odzyskał wolność.
- Dobrze - powiedział król. - Jakie jest twoje drugie życzenie?
- Chcę, żeby pozostali czterej bracia odzyskali też wolność - odpowiedziała.
- Niech i tak się stanie. A jakie jest twoje trzecie życzenie?
- Nic... - powiedziała po chwili wahania Draupadi. - Nie mam trzeciego życzenia.

Jest to wyjątkowa historia o trzech życzeniach, bo takie historie z pewnością słyszeliśmy w ramach własnego kręgu kultury. Ta, tutaj pokazuje, że może nie należy iść zbyt daleko w swoich oczekiwaniach, że może wystarczy tylko dwa z trzech życzeń, że dojście do końca może spowodować jakieś złe skutki.

Uwolnieni bracia Pandava zawarli układ z tym, wobec których najstarszy przegrał królestwo, że na 13 lat udadzą się na wygnanie, a gdy wrócą, to otrzymają królestwo z powrotem. Oczywiście po tym czasie, nowi władcy odmówili zwrotu królestwa więc dwie rodziny wraz ze sprzymierzeńcami i armiami stają na przeciwko siebie do ostatecznej bratobójczej rozprawy.

Trzeci z braci Pandavów - Arjuna jest wielkim łucznikiem, który walczy z rywanu z woźnicą. Jednak na widok mającego się rozpocząć starcia - waha się. Ma zabić tych wszystkich ludzi? Tylu z nich przecież zna. Tylu w zasadzie jest niewinnych. Czy królestwo jest warte śmierci tych wszystkich ludzi? Czy w ten sposób nie ściągnie na siebie grzechu, złej karmy? Czy nie powinien się po prostu wycofać?

Arjuna schodzi z rydwanu i rzuca łuk, rezygnując z walki. Wtedy jego woźnica, którym jest Kriszna zaczyna z nim rozmawiać. Rozmowa między Kriszną i Arjuną to właśnie treść Bhagavad Gity.

Warto dodać tutaj, kim jest Kriszna. Otóż Kriszna jest awatarem-wcieleniem Wisznu. Jest Bogiem. Hindusi wytworzyli pojęcie awatarów i tak Wisznu miał ich bardzo wiele. Siódmym był Rama - z eposu Ramajana. Ósmym Kriszna, a dziewiątym uznali Buddę. Był to ciekawy sposób na ułożenie się z "herezją" buddyzmu, bo gdy ktoś był buddystą, to w perspektywie hinduizmu nadal był hinduistą. Zamiast odrzucać i przeciwstawiać się buddyzmowi, hinduizm włączył postać Buddy w szereg awatarów i była to jedna z przyczyn wchłonięcia buddyzmu przez hinduizm na półwyspie indyjskim.


Treść i przesłanie Bhagavad Gity

Dżinizm i buddyzm wskazywały, że najlepszą drogą do wyzwolenia jest wycofanie się z życia społecznego, asceza, nie działanie. Braminizm mówi, to niepraktyczne. Wszyscy nie mogą przejść na zalecany celibat, zostać mnichami, umartwiać się, czasem w sposób skrajny. Życie wymaga od ludzi aktywności. Przed takim właśnie problemem stoi Arjuna na polu bitwy, odrzucając niejako udział w niej, na skutek ideałów buddyzmu i dżinizmu.

Kriszna tłumaczy mu dlaczego jednak powinien wziąć w niej udział, dlatego Bhagavad Gita jest drogą działania.

Kriszna podaje szereg argumentów. Po pierwsze nieprzemijalność duszy i życia, a jednocześnie skończoność życia doczesnego. Więc śmierć nie ma takiego istotnego znaczenia, bo wszyscy i tak żyją w Bogu, a życie doczesne tak czy inaczej się kończy. Po drugie odmowa działania też jest działaniem, też rodzi określone dla innych skutki. Więc to pozór, że możemy się wycofać z decydowania oraz z działania.

Po trzecie Arjuna powinien walczyć i działać, bo to jest jego powołanie, posłanie, powinność, obowiązek. Jest rycerzem i jego przeznaczeniem jest walka. Jeśli w walce zginie, to spełniając swój obowiązek pójdzie do "nieba". Jeśli zwycięży osiągnie powodzenie i szczęście już tutaj. Jeśli odmówi, przeżyje i okryje się wieczną hańbą.

Wykop Skomentuj16
Ciekawi nas Twoje zdanie! Napisz notkę Zgłoś nadużycie

Więcej na ten temat

Salon24 news

Co o tym sądzisz?

Inne tematy w dziale Społeczeństwo