SŁOWIAŃSZCZYZNA - KULTY, RELIGIE, WIERZENIA
Po raz kolejny powracam do tytułowego tematu, bo jest on ważny dla zrozumienia charakteru genetycznego, rasowego Słowian oraz specyfiki kultury słowiańskiej i wychowania w rodzinach kolejnych pokoleń, przekazu kulturowego.
Dla rozważań używam danych źródłowych z obecnych ziem polskich sprzed 966 r.:
1. etnograficznych i etnologicznych przy przyjęciu ciągłości kultury słowiańskiej;
2. archeologicznych, bez interpretacji, wątpliwych według mnie ;
3. pisanych źródłowych (dokumentów) i opisowych (książek).
Według podanej kolejności wiarygodności.
Ułatwieniem będzie tutaj zauważyć stronę ludzką i abstrakcyjną, lub podmiotową i przedmiotową tego tematu.
Za podstawowe uważam dostrzeżenie różnic w definicjach tych zjawisk społecznych względem innych nacji i kultur, bo według mnie w Słowiańszczyźnie nie było kultów, religii i wierzeń pojmowanych encyklopedycznie według uniwersalnych definicji.
Coś z tego zakresu było, ale w całkiem innych, znacznie prostszych formach.
U Słowian były:
- obyczaje – sposób, tryb życia (nieco różny u różnych grup Słowian, zależny od warunków lokalnych),
- normy zwyczajowe (prawo zwyczajowe) – reguły postępowania obwarowane ostracyzmem społecznym, i
- rytuały obrzędów – doświadczalnie przyjęte elastyczne procedury postępowania, które zapewniają osiągnięcie pożądanego wyniku.
Trzeba tutaj wskazać na pytania, założenia i przesłanki rozumowania zanim sformułuje się jakieś wstępne wnioski, które bez tego mogą być uznane za wątpliwe.
Pytania (gdzie odpowiedzi nie są znane):
1. Czy Słowianie poza wspólnym językiem byli grupą jednolitą etnicznie, rasowo, genetycznie - w jakim stopniu?
Z podobieństwa wyglądu ludzi raczej TAK.
Założenia (gdzie przyjmujemy warunkowo jakąś wiedzę za pewną obecnie):
1. Brak pisma albo powszechnej znajomości tego pisma (jeśli istniało), brak zatem przekazu wiedzy tradycyjnej w formie ksiąg pisanych;
Przesłanki (gdzie zbieramy fakty pewne konieczne do wnioskowania):
1. Wychowanie dzieci w formie przekazu ustnego tradycji, które po śmierci rodziców jest konfrontowane tylko z wiedzą innych ludzi bliskich i obcych, i własnymi obserwacjami przyrody;
2. Zamieszkiwanie lokalne we wsiach rodowych, więc trudne warunki dla stworzenia szerszej lub powszechnej religii, bo brak odrębnej kasty kleru;
3. Trudne warunki klimatu, potrzeba ciągłej walki o byt z przyrodą, o przetrwanie - co znacznie przeszkadza stworzeniu bytów abstrakcyjnych, nie związanych z konkretnymi bieżącymi problemami i potrzebami życiowymi - gdzie z praktyki wiadomo, że przyroda nie przychyla się do próśb, modlitwy nie mają większego sensu, skutku zewnętrznego - za to trzeba przewidywać, być przezornym, zapobiegliwym i przygotowywać się do mroźnej, śnieżnej zimy.
Wnioski:
Kulty słowiańskie były to powszechnie uznane wartości życiowe:
- rodzina wielopokoleniowa wspólnie zamieszkująca i pracująca - wymieniająca się wiedzą i ucząca nawzajem umiejętności,
- ród obejmujący piramidę rodzin przodków, sieć pokrewieństwa (rodzice, dzieci) i powinowactwa (teściowie),
- przyroda traktowana przez Słowianina według siebie samego jako osoby żywe (biesy, czarty) przypisane do każdej siły przyrody z osobna,
- siła życiodajna ziemi i organizmy żywe - jako byty całkiem niezależne od chęci człowieka, a pozyskiwane do użytku tylko za pomocą pracy, wysiłku.
Wszystko to było uznane samo przez się bez słów, lub wyrażane językiem prostym, wprost prymitywnym, jako tematy, które nie podlegają przemyśleniom lub dyskusji.
Kulty te nie były przedmiotem wspólnej religii, lecz naturalnym sposobem życia.
Nie były też wierzeniami - bo nie wymagały wiary.
--
Komentarze
Pokaż komentarze