SŁOWIAŃSZCZYZNA - ŻYWIE - ŻYCIE I RUCH ŚWIATA

Usiłując ogarnąć temat Słowiańszczyzny, a w szczególności kultury słowiańskiej w sensie słowiańskiego horyzontu myślowego, pojęciowego, zadumałem się ostatnio nad obowiązującym obecnie podziałem świata przyrody na ożywiony i nieożywiony.

Przy tym przyrodą ożywioną ma być ta część przyrody, gdzie u poszczególnych osobników w organizmach zachodzą jakieś wewnętrzne biologiczne procesy życiowe, przejawiające się na zewnątrz własną aktywnością indywidualną.

Przyrodą nieożywioną jest wszystko to, gdzie zmiany wywołane są tylko siłami zewnętrznymi.

Oparłem się w tej sprawie na książce:

Milica Jakóbiec-Semkowowa

"Kazimierz Brodziński i słowiańska pieśń ludowa"

1975

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kazimierz_Brodziński

Według Brodzińskiego wartości pozytywne, które u Słowian zasłużyły na uhonorowanie osobnymi nazwami jako „bogowie słowiańscy” - a po słowiańsku raczej abstrakcyjne biesy, czarty, to:

• gościnność - Radegast;

• sprawiedliwość - Prowe;

• prawo i sprawiedliwość - Perun;

• światło i dobra rada - Światowid;

• życie i ruch świata - Żywie.

U Brodzińskiego właśnie obok biesów, czartów, demonów odpowiadających w pewnym stopniu bogom znanym z innych kultur pojawia się stwór ŻYWIE oznaczający życie i ruch świata.

Jest to ciekawe i spostrzegawcze, inspirujące pierwotne ujęcie problemu życia, bo nie dzieli przyrody na części, a raczej idzie w stronę zauważenia ruchu i zmiany, procesów zachodzących w przyrodzie - niezależnie, czy są to zmiany samodzielne, czy wywołane siłami zewnętrznymi.

Co więcej, ma to sens nawet i obecnie, bo kwantowe procesy zmiany zachodzą zarówno w tzw. przyrodzie ożywionej, jak i przyrodzie nieożywionej – jest to życie fizyczne, nie-biologiczne.

Pozostałością takiego podejścia do przyrody jest w obecnym języku polskim przymiotnik ŻYWO oznaczający energię, tempo, dynamikę zmian, a nie związany z organizmem biologicznie żywym.