Srebrna moneta NBP za 610 zł. Upamiętnia ofiary Poznania 1956

Tramwajarki i czołg na rewersie

Moneta wykonana jest ze srebra o próbie 999, ma wymiary 28 x 40 mm i waży 28,28 g. Na rewersie przedstawiono robotników niosących transparent z hasłem "Chcemy chleba" oraz sylwetkę czołgu symbolizującą nadchodzące represje. Po lewej stronie umieszczono symboliczną podobiznę poznańskiej tramwajarki unoszącej biało-czerwoną flagę. Na awersie widnieją dwie tramwajarki z polską flagą i godło Rzeczypospolitej Polskiej.

Obraz tramwajarek maszerujących z flagą na czele pochodu przy gmachu Wojewódzkiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Kochanowskiego pozostaje jednym z najważniejszych symboli tamtych wydarzeń. Zapamiętały go tysiące świadków.

Bunt przeciwko komunizmowi

28 czerwca 1956 roku mieszkańcy Poznania otwarcie zaprotestowali przeciwko komunistycznej dyktaturze. Był to pierwszy masowy bunt społeczeństwa w PRL, a u jego źródeł leżała chęć odrzucenia stalinizmu.

Strajk zrodził się w Zakładach Przemysłu Metalowego H. Cegielski, noszących wówczas narzucone siłą imię Stalina. Rankiem 28 czerwca przyłączyły się do niego załogi niemal wszystkich poznańskich fabryk. Demonstranci zebrali się przed gmachami Komitetu Wojewódzkiego PZPR i Komendy Wojewódzkiej MO. Na transparentach widniały hasła: "Chcemy chleba", "Jesteśmy głodni", "Precz z komunizmem", "Chcemy wolnej Polski", "Żądamy wolnych wyborów".

Władze nie wysłały nikogo do rozmów. Biuro Polityczne KC PZPR na nadzwyczajnym posiedzeniu postanowiło o podciągnięciu do Poznania oddziałów KBW i wojska. Bilans walk ulicznych był tragiczny: co najmniej 58 ofiar, około 600 rannych i od 800 do 1100 aresztowanych.

Droga do Października 

Czerwiec 1956 uruchomił sekwencję wydarzeń, która doprowadziła do Października 1956 i wielkiego politycznego przełomu. Był początkiem polskiej drogi do wolności, znaczonej kolejnymi "miesiącami": Marcem 1968, Grudniem 1970, Sierpniem 1980.

Następna emisja NBP zaplanowana jest na 21 lipca 2026 roku. Tego dnia bank centralny wprowadzi do obiegu srebrną monetę kolekcjonerską o nominale 20 zł z serii "Historia monety polskiej", upamiętniającą 1 złoty II Rzeczypospolitej.

red.