Prawny chaos wkracza do sypialni. Dlaczego Twój rozwód może być nieważny?

„Gdy fundamenty gmachu sprawiedliwości zaczynają drżeć, pękają ściany naszych własnych domów.”

Zakładnicy togi. O społecznych kosztach prawnego dualizmu

 W socjologii istnieje pojęcie „anomii” – stanu niepewności i rozkładu więzi społecznych, gdy dotychczasowe normy przestają obowiązywać, a nowe jeszcze się nie wykształciły. Dzisiejsza Polska, w kontekście sporu o praworządność, staje się żywym laboratorium tego zjawiska. Przypadek Sądu Rejonowego w Giżycku, który uznał wyrok rozwodowy wydany przez tzw. „neosędziego” za nieistniejący, to sygnał alarmowy, że wojna „na górze” zaczyna zbierać krwawe żniwo w najbardziej intymnych sferach naszego życia.

Pułapka „nieistniejących” rozwodów: Czy państwo polskie nieświadomie czyni z obywateli bigamistów?

 Z perspektywy psychologii społecznej, fundamentem funkcjonowania państwa jest zaufanie do instytucji. Obywatel, idąc do sądu, nie powinien być zmuszony do analizowania daty powołania sędziego czy legalności składu KRS. Ma prawo wierzyć, że pieczęć z orłem białym jest ostateczna. Gdy ta pewność znika, pojawia się paraliż decyzyjny. Każdy kolejny krok – zakup mieszkania, zawarcie nowego związku, czy podział majątku – staje się grą o wysoką stawkę, w której prawdopodobieństwo porażki nie zależy od naszych działań, lecz od politycznego wiatru wiejącego w sędziowskich gabinetach.

 Analizując tę sytuację przez pryzmat odpowiedzialności, stajemy przed dramatycznym dylematem moralnym. Z jednej strony mamy konstytucyjny postulat „prawa do sądu” i rzetelnego procesu (art. 45 Konstytucji), z drugiej – realne ludzkie dramaty. W ujęciu aksjologii chrześcijańskiej, małżeństwo i rodzina są wartościami nadrzędnymi. Tymczasem obecny chaos prawny uderza właśnie w tę komórkę. Jeśli przyjmiemy, że tysiące rozwodów są „nieistniejące”, to – idąc tropem biblijnego rygoryzmu – wpędzamy ludzi w stan permanentnego grzechu i kłamstwa, którego sami nie wybrali.

 Z perspektywy socjaldemokratycznej natomiast, państwo ma obowiązek chronić słabszych. A słabszym jest tu obywatel, który staje się „bigamistą z przypadku” (art. 206 k.k.). Problem dziedziczenia, o którym wspomina Robert Gwiazdowski, to nie tylko kwestia cyferek w banku. To kwestia bezpieczeństwa życiowego wdów i dzieci, które mogą zostać wydziedziczone przez „pierwsze żony” tylko dlatego, że wyrok sprzed lat został uznany za niebyły. To systemowa przemoc państwa wobec obywatela.

 Musimy sobie uświadomić, że każde orzeczenie podważające stabilność wyroków to rzut kostką, w którym stawką jest ludzkie życie. Nawet jeśli szansa na uznanie rozwodu za nieważny wynosi obecnie kilka procent, to koszty takiej „przegranej” są nieskończenie wysokie (więzienie, utrata majątku, chaos w księgach wieczystych). Wnioskowanie oparte na szacowaniu ryzyka podpowiada jedno: bez systemowego „przecięcia węzła gordyjskiego” – na przykład poprzez ustawowe uznanie ważności wyroków przy jednoczesnej reformie KRS – polskie społeczeństwo pogrąży się w kryzysie tożsamościowym.

Dziennikarska etyka nakazuje patrzeć na ręce władzy, ale i dostrzegać człowieka w gąszczu paragrafów. Spór o neo-sędziów przestał być debatą akademicką. Stał się realnym zagrożeniem dla stabilności społecznej. Jeśli sędziowie zaczną traktować uzasadnienia wyroków jako „publicystykę”, a obywatele przestaną wiedzieć, z kim są w związku małżeńskim, stracimy ostatnie spoiwo łączące nas jako wspólnotę. Odpowiedzialność za ten stan ponoszą politycy wszystkich opcji, którzy z sądownictwa uczynili pole bitwy, zapominając, że na tym polu mieszkają zwykli ludzie.

^{| praworządność | Robert Gwiazdowski | rozwód | bigamia | KRS | prawo | bezpieczeństwo |}

_{Oprac. pre 3/2/2026,
redaktor Gniadek}

_{Fot. ilust. fakt.pl - Chaos prawny w Polsce krok po kroku. Od czego się zaczęło i jak z niego ...}

_{<!> Nota: Materiał opracowano ze starannością przy użyciu językowego narzędzia generatywnego modelu w celach rozrywkowych w oparciu o dostarczone dane, choć może zawierać niezamierzone błędy np. językowe, graficzne.}